1. Từ vị trí dẫn đầu thế giới về sản xuất công nghiệp, cuối thế kỉ XIX công
thứ ba
nghiệp Anh phát triển chậm lại tụt xuống hàng …………thế
giới.
2. Tuy mất vai trò bá chủ thế giới về công nghiệp nhưng Anh vẫn dẫn đầu thế giới
về ………………….………….…….………………
xuất khẩu tư bản, thương mại và thuộc địa
“chủ nghĩa đế quốc thực dân”
3. Lê-nin gọi chủ nghĩa đế quốc Anh là …………………..………………..
4. Đến cuối thế kỉ XIX công nghiệp Pháp từ hàng thứ hai thế giới (sau Anh) tụt
xuống …………
thứ tư
5. Lê-nin nhận xét chủ nghĩa đế quốc Pháp là “chủ
……………………………..
nghĩa đế quốc cho vay lãi”

Đức 

Mĩ 

BÀI 6:
CÁC NƯỚC ANH, PHÁP, ĐỨC, MĨ CUỐI
THẾ KỈ XIX – ĐẦU THẾ KỈ XX(TT)

Hà Lan

Đan
Mạch

Bỉ
Lúcxămbua
Pháp

Đức

Thụy Sĩ

Ba Lan
Séc
Áo

- Đức là nước Cộng hòa liên bang.
- Thủ đô: Berlin
- DS: 83.852.466 người (2022)
- DT: 348.520 km2
- Vị trí: Nằm ở trung Âu

1

Anh

Pháp

Đức

Mĩ
Cuối tk XVIII- đầu tk XIX

2

3

4

Mĩ

Đức

Anh

Pháp

Cuối tk XIX - Đầu thế kỉ XX

Vị trí công nghiệp các nước Anh, Pháp, Đức, Mĩ

Sản lượng các ngành than đá, gang, thép của Anh, Pháp,
Đức trong những năm 1890 - 1914
Ngành CN

Đức

Anh

Pháp

Than đá

Tăng 2.5 lần

< 2 lần

< 2 lần

Gang

Tăng 5 lần

Tăng hơn 1 lần

Tăng hơn 2 lần

Thép

Tăng 11 lần

Tăng 2 lần

Tăng 8 lần

- Đất nước thống nhất
- Có nguồn tài nguyên dồi dào, nhất là than đá; Đức giàu sắt
do chiếm được hai vùng An-dát và Lo-ren của Pháp.
- Nhận được số tiền bồi thường chiến tranh 5 tỉ phrăng của
Pháp.
- Do công nghiệp hóa muộn nên Đức có thể sử dụng thành
tựu kĩ thuật của những nước đi trước.
- Nguồn nhân lực dồi dào do số dân tăng nhanh và sự bóc lột
nhân dân lao động trong nước

• “…Năm 1871, hiến Pháp quy định Đức theo nền quân chủ
lập hiến, là một nước Cộng hòa liên bang gồm 22 vương
quốc và 3 thành phố tự do…”
•

đại)

( lịch sử thế giới cận

Thủ tướng Đức Olaf Scholz

Hệ thống thuộc địa của Đức

Đến cuối thế kỉ XIX, Đức chỉ chiếm được bán đảo
Sơn Đông (Trung Quốc), một số đảo trên Thái Bình
Dương và một vài thuộc địa ở châu Phi. Họ nhằm
đánh bại kẻ thù phía tây (Pháp, Anh) và kẻ thù phía
đông (Nga) để mở bờ cõi ra toàn bộ châu Âu, chiếm
thuộc địa ở các châu lục khác. Họ muốn mở rộng
ảnh hưởng ở khu vực Bancăng, tiến sang vùng
Trung Cận Đông nhiều dầu mỏ, dự thảo kế hoạch
xây dựng đường sắt 3B, nối liền Beclin-BidantiumBatđa, để từ đó bước vào cửa ngõ Ấn Độ, đang là
thuộc địa của Anh.

Quốc kì của Mĩ

-1783, Hợp chúng quốc Mĩ
thành lập.

OASINTƠN

- Mĩ là nước Cộng hòa liên bang.
- Thủ đô: Washington
- Dân số: 335.336.616 người (2022)
- Diện tích: 9.155.898 km2

NƯỚC MĨ

1

Anh

Pháp

2

3

Đức

4

Mĩ
Cuối tk XVIII- đầu tk XIX

Mĩ

Đức

Anh

Pháp

Cuối tk XIX - Đầu thế kỉ XX

Vị trí công nghiệp các nước Anh, Pháp, Đức, Mĩ

- Tài nguyên thiên nhiên phong phú.
- Thị trường trong nước không ngừng mở rộng, nguồn
nhân công dồi dào, thu hút hàng chục triệu nhân lực nhập
cư của thế giới (nhất là châu Âu)
- Ứng dụng khoa học kĩ thuật và hợp lí hóa sản xuất.
- Lợi dụng vốn đầu tư của các nước châu Âu.
- Điều kiện hòa bình lâu dài.

• Mĩ là xứ sở của các “ông vua công nghiệp”
vì Mĩ có nền kĩ thuật công nghiệp mạnh mẽ,
hình thành các tổ chức độc quyền “tơ rớt”
công nghiệp khổng lồ (thép, dầu, ô tô…)
đứng đầu các công ty đó là những ông vua
như “vua dầu mỏ”, “vua thép” hay “vua ô
tô”…

• Thành lập công ty thép năm
1903, kiểm soát 60% ngành sản
xuất thép

• Công ty còn có 5.000 ha đất mỏ
chứa than cốc, 1.600 km đường
sắt, 100 tàu thủy.

Mooc – gan ( Vua thép)

• Tờ-rớt dầu lửa của Rốcphe- lơ kiểm soát 90%
ngành sản xuất dầu lửa với
70.000 km đường ống dẫn
dầu, hàng trăm tàu biển và
kho hàng trong và ngoài
nước
• Ngoài ra còn chinh phục
các ngành hơi đốt, điện
khí, các công ty kẽm,
đồng, chì
Rốc-phe-lơ ( Vua dầu mỏ)

Henry For (1863- 1947)
( Vua ô tô )

- Từ năm 1902, công ty xe hơi
Ford chính thức ra đời. Henry Ford
đã liên kết với một doanh nghiệp
chuyên kinh doanh than đá để có
vốn lập công ty.
- Tổng cộng trong vòng hơn 5 năm
có tới 8 thế hệ xe Ford khác nhau
được ra đời. Trên cơ sở đó Henry
Ford đã rất thành công xây dựng
một tập đoàn xe hơi hiện đại bậc
nhất. Hiện nay Ford vẫn là tập đoàn
xe hơi đứng số 2 ở Mỹ với doanh số
bán xe lên tới hàng trăm tỉ USD mỗi
năm.

Hình 32. Tranh đương thời nói về các tổ chức độc quyền ở Mĩ

– Con rắn khổng lồ: tượng trưng
cho các tổ chức độc quyền.
– Người phụ nữ: tượng trưng cho
người dân. Đối với những nhà tư
tưởng châu Âu và Mĩ, người phụ
nữ còn tượng trưng cho sự tự
do.
– Con rắn có cái đuôi quấn chặt
vào trụ sở chính quyền, há mồm
đe dọa, nuốt sống người dân.
Điều này thể hiện vai trò quyền
lực của các công ty độc quyền
(Mĩ), cấu kết chặt chẽ và chi
phối nhà nước tư bản để thống
trị và khống chế cuộc sống của
nhân dân, được xem là “tự do” ở
xã hội các nước đế quốc.

Hệ thống tưới tự động trong nông nghiệp

Trồng cây trong nhà kính

• Từ năm 1860 – 1900:
- Sản lượng lúa mì tăng 4 lần, ngô 3,5 lần, lúa
mạch 5,5 lần.
- Giá trị nông sản xuất khẩu tăng gần 4 lần.
- Cuối thế kỉ XIX, Mĩ bán 9/10 bông, 1/4 lúa mạch
trên thị trường thế giới.
- Mĩ cũng là nước cung cấp nhiều thịt, bơ và lúa mì
nhất.

Tổng thống Mĩ - Joe Biden

TÒA NHÀ QUỐC HỘI

NHÀ TRẮNG

Lược đồ: Các nước đế quốc và thuộc địa đầu thế kỷ XX

CỦNG CỐ BÀI HỌC
Điền từ vào ô trống
Tên nước

Anh
Pháp
Đức
Mĩ

Vị trí kinh tế thế giới( cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX)

Đứng thứ 3
Đứng thứ 4
Đứng thứ 2
Đứng đầu thế giới

CỦNG CỐ BÀI HỌC
Nèi tªn c¸c nư­íc ®Õ quèc phï hîp víi ®Æc ®iÓm riªng cña mçi nư­íc

A

B

1. Anh

a.CN§Q qu©n phiÖt ,hiÕu chiÕn

2. Ph¸p

b. CN§Q thùc d©n

3. §øc

c. Xứ sở "¤ng vua c«ng nghiÖp“

4. MÜ

d. CN§Q cho vay lãi

HƯỚNG DẪN HỌC TẬP:
• Đối với tiết học này:
- Lập bảng so sánh về vị trí của các nước Anh, Pháp,
Đức, Mỹ trong sản xuất công nghiệp ở hai thời điểm
1870 và 1913.
- Nêu mâu thuẫn chủ yếu giữa các ĐQ “già” (Anh,
Pháp) với các ĐQ “trẻ” (Đức, Mỹ).
• Đối với tiết học sau:
- Chuẩn bị bài 9: Ấn Độ thế kỉ XVIII - đầu thế kỉ XX.

• Qua các ông “vua” công nghiệp: Rốc-phe-lơ,
Moóc-gan”… em thấy tổ chức độc quyền tơrớt
của Mỹ có gì khác với hình thức độc quyền
xanhđica của Đức ?

- Xanhđica: tổ chức độc quyền dựa trên cơ sở cạnh tranh
tập trung thu hút liên hiệp các công ty yếu→ hình thành
các công ty lớn kinh doanh theo sự chỉ đạo chung.
- Tơrớt: tổ chức độc quyền dựa trên cơ sở cạnh tranh tập
trung tiêu diệt các công ty khác, buộc các công ty nhỏ
phá sản, công ty lớn thì tồn tại và lớn mạnh.