KHỞI ĐỘNG

India
n

Em có thể kể tên được những dân
tộc nào?

Hãy chia sẻ hiểu biết của bản thân
về một số nét văn hóa tiêu biểu
của các dân tộc đó như: trang
phục, ẩm thực, lễ hội, …

BÀI 13
ĐỜI SỐNG VẬT CHẤT VÀ TINH
THẦN CỦA CỘNG ĐỒNG CÁC DÂN
TỘC VIỆT NAM( 3T)

NỘI DUNG

1

2

Các dân
tộc trên đất
nước Việt
Nam

Hoạt động kinh tế, đời
sống về vật chất, tinh thần

BÀI 13: ĐỜI SỐNG VỀ VẬT CHẤT VÀ TINH THẦN CỦA CỘNG
ĐỒNG CÁC DÂN TỘC VIỆT NAM

1. Tìm hiểu các dân tộc trên đất nước Việt Nam

Dựa vào Tư liệu 1, em hãy
cho biết các dân tộc ở Việt
Nam được chia thành mấy
nhóm?

Ở Việt Nam có mấy ngữ hệ/nhóm
ngôn ngữ?

Căn cứ vào tiêu chí nào để phân
chia như vậy? Kể tên một số dân
tộc thuộc mỗi nhóm đó? ( Khai
thác thông tin trong Tư liệu 2)

Kể tên các ngữ hệ, nhóm ngôn ngữ đó.
Dân tộc em thuộc ngữ hệ, nhóm ngôn
ngữ nào? ( Khai thác thông tin sơ đồ
thành phần dân tộc theo ngữ hệ ở Việt
Nam)

- Thành phần
dân tộc:
Dân tộc đa số
+ Dân tộc Kinh chiếm
85,32% dân số

-Dân tộc thiểu số:
+ Các dân tộc
thiểu số chiếm
14,68%

Thành phần dân tộc theo ngữ hệ
Ở Việt Nam 54 dân tộc được chia
thành 5 ngữ hệ/8 nhóm ngôn ngữ.
5 ngữ hệ:

Nam Á, Thái – Ka-đai, Mông – Dao, Nam
Đảo, Hán – Tạng.
8 nhóm ngôn ngữ: Việt – Mường, Môn – Khơme, Tày – Thái, Ka-đai, Mông – Dao, Ma-layo – Pô-li-nê-di, Hán (hay Hoa), Tạng – Miến.

54 dân tộc ở Việt Nam

BÀI 13: ĐỜI SỐNG VỀ VẬT CHẤT VÀ TINH THẦN CỦA CỘNG
ĐỒNG CÁC DÂN TỘC VIỆT NAM :

2.Tìm hiểu về hoạt động kinh tế và đời sống vật chất, tinh
thần của cộng đồng các dân tộc Việt Nam

NHÓM

NHIỆM VỤ THỰC HIỆN

1

Trình bày những nét chính trong hoạt động sản xuất nông nghiệp và thủ công
nghiệp của các dân tộc ở Việt Nam? Sản xuất nông nghiệp của người kinh và
các dân tộc thiểu số cóa điểm gì giống và khác nhau? Vai trò của thủ công
nghiệp đối với xã hội?
Trình bày một số nét chính về văn hóa ăn, mặc, ở và đi lại của người kinh và
các dân tộc thiểu số trên đất nước Việt Nam? Theo em văn hóa ăn, mặc, ở và
đi lại của các cộng đồng dân tộc Việt Nam có thay đổi như thế nào trong
những năm gần đây?

2
3
4

Kể tên một số tín ngưỡng, tôn giáo đang được duy trì trong cộng đồng các
dân tộc Việt Nam? Em hiểu thế nào tín ngưỡng đa thần, vạn vật hữu linh, tô
tem giáo?
Kể tên một số phong tục, tập quán, lễ hội của người kinh và các dân tộc thiểu
số trên đất nước Việt Nam? Rút ra nhận xét của em về đời sống tinh thần của
người kinh và các dân tộc thiểu số trên đất nước Việt Nam?

Nhó Lĩnh vực
m

Sản phẩm
* Nông nghiệp: Hoạt động chính là sản xuất nông nghiệp trồng cây lúa
nước. Ngoài ra còn trồng một số cây lương thực khác
* Thủ công nghiệp:Phát triển thủ công nghiệp truyền thống

1

Kinh tế

2

Mặc
Ở
Phương
tiện

- Mặc: Người kinh mặc đơn giản như váy, áo, quần âu…Các dân tộc thiểu số
chế tạo trang phục rườm rà nhiều họa tiết văn hóa độc đáo.

Tín
ngưỡng,
tôn giáo

* Tín ngưỡng: Thờ cúng tổ tiên, thờ mẫu, thờ Thành Hoàng, tín ngưỡng đa
thần, vạn vật hữu linh, tô tem giáo….
* Tôn giáo: Tiếp thu và phát triển nhiều tôn giáo lớn trên thế giới như Phật
giáo, công giáo, tin lành.

3

4

- Ở: Người Kinh thì ở nhà trệt làm từ gạch, còn các dân tộc thiểu số ở nhà
sàn. tiện: Người kinh thì vc xe bò, xe ô tô…dân t thiểu số thì đi bộ
phương

Phong tục - Các cộng đồng dân tộc trên đất nước Việt Nam đều duy trì nhiều phong tục
tập quán, tập quán theo tính chất vòng đời và chu kì như: Ma chay, cưới xin, sinh đẻ,

Kinh tế

Nông nghiệp

Hoạt động sản xuất chính là nông
nghiệp trồng lúa nước, ngoài ra còn
trồng một số cây lương thực khác
Thủ công nghiệp

Phát triển thủ công nghiệp truyền thống
như: Rèn sắt, làm gốm, dệt vải…

Ăn - Ở - Mặc - Phương tiện đi lại

Người kinh thường ăn cơm
kèm rau, của, quả, cá thịt và
nguồn thức ăn phong phú đa
dạng

Người kinh thường có thói
quen ở nhà trệt được làm chủ
yếu từ gạch

Các dân tộc thiểu số
thường có thói quen ở nhà
sàn với nguyên liệu được
làm từ gỗ

Trang phục của người kinh
thường rất đơn giản như áo,
váy, quần âu, áo sơ mi..

Các dân tộc thiểu số có trang
phục được chế tạo rườm rà với
nhiều hạo tiết hoa văn độc đáo.

Phương tiện đi lại, vận chuyển

Người kinh thường đi lại và
vận chuyển với nhiều hình
thức tiện lợi như xe bò,
ngựa, ô tô, xe máy, máy bay,
xe lửa….

Các dân tộc thiểu số: Chủ
yêu là đi bộ và vận chuyển
bằng gùi

Tín ngưỡng

Tín ngưỡng: Thờ cúng tổ tiên, thờ mẫu, thờ Thành
Hoàng, tín ngưỡng đa thần, vạn vật hữu linh, tôn giáo….

Tôn giáo

Tôn giáo: Tiếp thu và phát triển nhiều tôn giáo lớn trên thế giới như
Phật giáo, công giáo, tin lành.

Phong tục, tập quán, lễ hội
Phong tục, tập quán

Cộng đồng dân tộc trên đất nước Việt Nam đều duy
trì nhiều phong tục tập quán theo tính chất vòng đời
và chu kì như: Ma chay, cưới xin, sinh đẻ, xuống
đồng, cơm mới….

Lễ hội

Các lễ hội của người kinh thì được tổ chức với qui mô lớn hơn
so với các lễ hội của đồng bào các dân tộc thiểu số.

Lễ hội đền
Hùng

Lễ hội Cồng Chiêng- Tây Nguyên

Lễ hội đua voi ở Tây Nguyên

Lễ hội Chùa Hương

Lễ Tết cơm mới của người Xa -phó

Nhó Lĩnh vực
m

Sản phẩm
* Nông nghiệp: Hoạt động chính là sản xuất nông nghiệp trồng cây lúa
nước. Ngoài ra còn trồng một số cây lương thực khác
* Thủ công nghiệp:Phát triển thủ công nghiệp truyền thống

1

Kinh tế

2

Mặc
Ở
Phương
tiện

- Mặc: Người kinh mặc đơn giản như váy, áo, quần âu…Các dân tộc thiểu số
chế tạo trang phục rườm rà nhiều họa tiết văn hóa độc đáo.

Tín
ngưỡng,
tôn giáo

* Tín ngưỡng: Thờ cúng tổ tiên, thờ mẫu, thờ Thành Hoàng, tín ngưỡng đa
thần, vạn vật hữu linh, tô tem giáo….
* Tôn giáo: Tiếp thu và phát triển nhiều tôn giáo lớn trên thế giới như Phật
giáo, công giáo, tin lành.

3

4

- Ở: Người Kinh thì ở nhà trệt làm từ gạch, còn các dân tộc thiểu số ở nhà
sàn. tiện: Người kinh thì vc xe bò, xe ô tô…dân t thiểu số thì đi bộ
phương

Phong tục - Các cộng đồng dân tộc trên đất nước Việt Nam đều duy trì nhiều phong tục
tập quán, tập quán theo tính chất vòng đời và chu kì như: Ma chay, cưới xin, sinh đẻ,

LUYỆN TẬP

TRÒ CHƠI Ô CHỮ

Từ khóa

Câu 1
Câu 2
Câu 3
Câu 4
Câu 5
Câu 6
Câu 7
Câu 8

S

O

K

H

O

N

G

Câu
Câu
Câu
Câu
Câu
5:
7:
4:
1:2:
3:
Tôn
Chế
Di
Đất
Con
6:
Dãy
sản
giáo
độ
nước
Dòng
sông
núi
văn
xãcổ
được
hội
chia
sông
hóa
linh
xưa
cổ
đội
thế
xem
thiêng
là
nhất
truyền
trái
Ấn
giới
làcủa
tim
Độ
của
tặng
cổ
khắc
Ấn
của
thành
đại
người
phẩm
Độ
nghiệt
duy
Aihai
ra
Ấn
Cập?
của
nhất
đời
miền
của
Độ?
sông
từ
còn
Câu
8:Món
ăn
chủ
đạo
của
các
cộng
đồng
dân
tộc
nước
ta
là?
Ấn Độniên
thiên
nguyên
gắnkivới
I vẹn
TCN?
Nam
BàNin?
đến
La
Bắc?
(8(7Môn
(4
chữ
(5
ngày
chữ
chữ
(7cái)
giáo?
cái)
chữ
nay?
cái)cái)
(7
(9 chữ
chữ cái)
cái)

VẬN DỤNG
Thực hiện dự án”Hãy đóng vai hướng sẫn viên du
lịch giới thiệu cho khách tham quan về một nét
văn hóa tiêu biểu ở địa phương em?
Là một công dân của Hà Nam, em nghĩ
mình nên làm gì để bảo vệ và phát huy giá
trị văn hóa quê hương mình trong bối cảnh
hiện hay.