9/24/2021
1
TRÒ CHƠI
ÔNG NÓI GÀ-BÀ NÓI VỊT
NHÌN HÌNH ĐOÁN CA DAO-TỤC NGỮ
ĐÀN GẢY TAI TRÂU
NHÌN HÌNH ĐOÁN CA DAO-TỤC NGỮ
LỜI NÓI CHẲNG MẤT TIỀN MUA
LỰA LỜI MÀ NÓI CHO VỪA LÒNG NHAU
NHÌN HÌNH ĐOÁN CA DAO-TỤC NGỮ
IM LẶNG LÀ VÀNG
NHÌN HÌNH ĐOÁN CA DAO-TỤC NGỮ
DÙ AI NÓI NGÃ NÓI NGHIÊNG
LÒNG TA VẪN VỮNG NHƯ KIỀNG BA CHÂN
NHÌN HÌNH ĐOÁN CA DAO-TỤC NGỮ
NGƯỜI ĐẸP VÌ LỤA, LÚA TỐT VÌ PHÂN
NHÌN HÌNH ĐOÁN CA DAO-TỤC NGỮ
Tiết 3: TÌM HIỂU VỀ CÁC PHƯƠNG CHÂM HÔI THOẠI
1. Phương châm về lượng:
Thảo luận nhóm (5’)
? Xác định điều mà nhà triết học muốn hỏi
? Câu trả lời của người nông dân có đáp ứng mong muốn của nhà hiền triết không? Vì sao
? Qua câu chuyện trên, chúng ta cần tuân thủ yêu cầu gì trong giao tiếp.

Nhà hiền triết: muốn hỏi về địa điểm địa danh

Người nông dân trả lời “ ông đang ở trong xe của ông đó” -> thừa thông tin không đáp ứng yêu cầu của người hỏi

Cần nói nội dung đúng với yêu cầu giao tiếp.

Từ đó em rút ra bài học gì khi giao tiếp?


Câu nói phải có nội dung đúng với yêu cầu giao tiếp,
không nên nói ít hơn những gì mà giao tiếp đòi hỏi

Đọc truyện “Lợn cưới, áo mới” ở Ngữ văn 6 mà các em đã được học. Cho biết
vì sao truyện này lại gây cười ?Lẽ ra anh “lợn cưới” và anh “áo mới” phải hỏi và trả lời như thế nào để người nghe đủ biết được điều cần hỏi và trả lời ?

Chốt kiến thức
Khi giao tiếp cần nói cho có nội dung; nội dung của lời nói phải đáp
ứng nhu cầu của cuộc giao tiếp, không thiếu, không thừa.

Gây cười vì: các nhân vật nói nhiều hơn những gì cần nói.
Chỉ cần hỏi: "Bác có thấy con lợn nào chạy qua đây không?"
Chỉ cần trả lời: “( nãy giờ) tôi chẳng thấy con lợn nào chạy qua đây cả”.

Như vậy cần tuân thủ yêu cầu nào khi giao tiếp ?
2. Phương châm về chất
QUẢ BÍ KHỔNG LỒ
Hai anh chàng đi qua một khu vườn trồng bí. Một anh thấy quả bí to kêu lên:
- Chà, quả bí kia to thật !
Anh bạn có tính hay nói khoác, cười mà bảo rằng :
- Thế thì đã lấy gì làm to. Tôi đã từng thấy những quả bí to hơn nhiều. Có một lần, tôi tận mắt trông thấy một quả bí to bằng cả cái nhà đằng kia kìa.
Anh kia nói ngay :
- Thế thì đã lấy gì làm lạ. Tôi còn nhớ, một bận tôi trông thấy một cái nồi đồng to bằng cả cái đình làng ta.
Anh nói khoác ngạc nhiên hỏi
- Cái nồi ấy dùng để làm gì mà to vậy ?
Anh kia giải thích :
- Cái nồi ấy dùng để luộc quả bí anh vừa nói ấy mà.
Anh nói khoác biết bạn chế nhạo mình bèn nói lảng sang chuyện khác.
Đọc và cho biết câu chuyện sau phê phán điều gì?
 Không nên nói những điều mà mình không tin là đúng sự thật.

Phê phán tính nói khoác
Bài học ????
Khi giao tiếp, đừng nói những điều mà mình không tin là đúng hay không có bằng chứng xác thực
Phương châm về chất nhớ thêm
Nói điều tin đúng chứng bằng có ngay.
Phương châm về chất
TÌNH HUỐNG
Bạn A, hôm nay nghỉ học. Không biết vì lí do gì.
Cô giáo hỏi : “Vì sao bạn A nghỉ học?”
Nếu không biết chắc chắn lí do của A, thì các em sẽ trả lời cô giáo thế nào?
- Thưa cô, hình như bạn ấy bị ốm .
- Thưa cô, em nghĩ là bạn ấy bị ốm.
- Thưa cô, có lẽ là bạn ấy bị ốm.
3.
Luyện tập
(1) Sông Hồng ở đâu?
Trong giờ học môn Địa lí…
- Cô giáo: An, em hãy theo dõi trong sách giáo khoa và cho cô biết sông Hồng nằm ở đâu?
- Lan: Thưa cô! Ở phần 3 trang 45 của bài ạ!
- Cô giáo : !!!
(2) Nói có đầu có đuôi
Ông nhà giàu nọ có anh giúp việc tính rất bộp chộp,gặp đâu nói đó, chẳng có đầu có cuối gì. Một lần, ông dặn anh ta :
- Mày ăn nói chẳng có đầu có đuôi gì. Họ cười cả ông lẫn mày. Từ nay, nói cái gì cũng cần nói cho có đầu có cuối nghe chưa?
Anh giúp việc vâng vâng rối rít, hứa sẽ nghe lời.
Một hôm ông nhà giàu mặc quần áo đẹp chuẩn bị đi chơi. Ông ta đang ngồi hút thuốc thì thấy anh giúp việc chạy vào lễ phép nói:
- Thưa ông, con tằm nó nhả tơ, người ta đem tơ dệt lụa. Ông mua lụa về may thành áo. Chiếc áo rất đẹp. Hôm nay ông mặc áo đẹp, ông hút thuốc. Tàn thuốc nó rơi vào áo ông…
Ông nhà giàu giật mình nhìn xuống thì áo đã cháy to bằng bàn tay rồi.
a. Đọc hai truyện vui trong sgk và cho biết phương châm hội thoại nào đã không được tuân thủ. Lí giải tại sao?
Câu chuyện “ Sông Hồng ở đâu”
-> phương châm về lượng vì câu trả lời của Lan thừa thông tin và k đáp ứng yêu cầu câu hỏi của cô giáo
Câu chuyện “ Nói có đầu có cuối”
-> Phương châm về lượng vì anh giúp việc đã làm theo lời dặn của ông chủ một cách máy móc nên nói dài dòng, nói nhiều thông tin không cần thiết để rồi áo của ông chủ bị cháy
RABBIT TEAM
a. Ăn ốc nói mò
b. Ăn không nói có
c. Cãi chày cãi cối
d. Khua môi múa mép
e. Hứa hươu hứa vượn
1. Cãi bừa, ngoan cố, cãi lấy đư­ợc, không lí lẽ
2. Nói không có căn cứ, không chính xác, hú hoạ
3. Ba hoa, khoác loác, phô trư­ơng
4. Vu khống, bịa đặt, điêu toa
5. Hứa để vừa lòng rồi không thực hiện.
b. Giải thích các thành ngữ và cho biết các thành ngữ này liên quan đến phương châm hội thoại nào?
Những thành ngữ trên liên quan đến ph­ương châm hội thoại về chất
c.Tại sao người nói hay dùng các cách diễn đạt như: như tôi được biết, tôi tin rằng, nếu tôi không nhầm, tôi nghe nói, hình như là…
Dùng các cách diễn đạt như: như tôi được biết, tôi tin rằng, nếu tôi không nhầm, tôi nghe nói, hình như là… để đảm bảo phương châm về chất vì người nói chưa chắc chắn về thông tin mình truyền đạt.
RABBIT TEAM
Hướng dẫn tự học
Học thuộc kiến thức.
Làm bài tập SGK
Đặt 2 đoạn hội thoại vi phạm 2 phương châm hội thoại trên
Soạn bài: “Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh”