Violet
Baigiang

Tìm kiếm theo tiêu đề

Tin tức thư viện

Khắc phục hiện tượng không xuất hiện menu Bộ công cụ Violet trên PowerPoint và Word

12099162 Kính chào các thầy, cô. Khi cài đặt phần mềm , trên PowerPoint và Word sẽ mặc định xuất hiện menu Bộ công cụ Violet để thầy, cô có thể sử dụng các tính năng đặc biệt của phần mềm ngay trên PowerPoint và Word. Tuy nhiên sau khi cài đặt phần mềm , với nhiều máy tính sẽ...
Xem tiếp

Quảng cáo

Hỗ trợ kĩ thuật

Liên hệ quảng cáo

  • (024) 66 745 632
  • 096 181 2005
  • contact@bachkim.vn

Tìm kiếm Bài giảng

Bài 11. Các yếu tố tự sự, miêu tả trong văn bản biểu cảm

Wait
  • Begin_button
  • Prev_button
  • Play_button
  • Stop_button
  • Next_button
  • End_button
  • 0 / 0
  • Loading_status
Tham khảo cùng nội dung: Bài giảng, Giáo án, E-learning, Bài mẫu, Sách giáo khoa, ...
Nhấn vào đây để tải về
Báo tài liệu có sai sót
Nhắn tin cho tác giả
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Lê Thị Như Tuyết
Ngày gửi: 10h:33' 20-11-2021
Dung lượng: 708.5 KB
Số lượt tải: 749
Số lượt thích: 1 người (Buingoc Thong)
Giáo viên thực hiện: Lê Thị Như Tuyết
Trường Trung học cơ sở Tân Long
CÁC YẾU TỐ TỰ SỰ, MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN BIỂU CẢM
CÁC YẾU TỐ TỰ SỰ, MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN BIỂU CẢM; LUYỆN NÓI : VĂN BIỂU CẢM VỀ SỰ VẬT, CON NGƯỜI
1. Cách sử dụng các yếu tố tự sự, miêu tả trong văn biểu cảm
Tháng tám, thu cao, gió thét già
Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta
Tranh bay sang sông rải khắp bờ
Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa
Mảnh thấp bay lộn vào mương sa.
Trẻ con thôn nam khinh ta già không sức,
Nỡ nhè trước mặt xô cướp giật,
Cắp tranh đi tuốt vào luỹ tre
Môi khô miệng cháy gào chẳng được,
Quay về chống gậy lòng ấm ức!
Giây lát, gió lặng, mây tối mực
Trời thu mịt mịt đêm đen đặc.
Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt,
Con nằm xấu nết đạp lót nát
Đầu giường, nhà dột chẳng chừa đâu
Dày hạt mưa, mưa, mưa chẳng dứt
Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê
Đêm dài ướt át sao cho trót?
Ước được nhà rộng muôn ngàn gian
Khắp thiên hạ, kẻ sĩ nghèo đều hân hoan,
Gió mưa chẳng núng, vững vàng như thạch bàn
Than ôi! Bao giờ nhà ấy sừng sững dựng trước mắt,
Riêng lều ta nát, chịu chết rét cũng được!
(Khương Hữu Dụng dịch, trong Thơ Đỗ Phủ, NXB Văn học, Hà Nội, 1962)
Xác định các PTBĐ kết hợp trong văn bản? PTBĐ nào là chính?
- Tự sự + miêu tả + biểu cảm
- Biểu cảm là chính.
Đây là một bài văn biểu cảm có sự kết hợp với PTBĐ tự sự và miêu tả.
Tháng tám, thu cao, gió thét già
Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta
Tranh bay sang sông rải khắp bờ
Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa
Mảnh thấp bay lộn vào mương sa.
=>Cảnh nhà tranh bị gió thu phá.
Tháng tám, thu cao, gió thét già
Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta
Tranh bay sang sông rải khắp bờ
Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa
Mảnh thấp bay lộn vào mương sa.
Trẻ con thôn nam khinh ta già không sức,
Nỡ nhè trước mặt xô cướp giật,
Cắp tranh đi tuốt vào luỹ tre
Môi khô miệng cháy gào chẳng được,
Quay về chống gậy lòng ấm ức!
Cảnh lũ trẻ trong thôn đến ăn cắp tranh.
Tháng tám, thu cao, gió thét già
Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta
Tranh bay sang sông rải khắp bờ
Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa
Mảnh thấp bay lộn vào mương sa.
Trẻ con thôn nam khinh ta già không sức,
Nỡ nhè trước mặt xô cướp giật,
Cắp tranh đi tuốt vào luỹ tre
Môi khô miệng cháy gào chẳng được,
Quay về chống gậy lòng ấm ức!
Giây lát, gió lặng, mây tối mực
Trời thu mịt mịt đêm đen đặc.
Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt,
Con nằm xấu nết đạp lót nát
Đầu giường, nhà dột chẳng chừa đâu
Dày hạt mưa, mưa, mưa chẳng dứt
Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê
Đêm dài ướt át sao cho trót?
Cuộc sống của gia đình trong đêm nhà tranh bị phá.
Tháng tám, thu cao, gió thét già
Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta
Tranh bay sang sông rải khắp bờ
Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa
Mảnh thấp bay lộn vào mương sa.
Trẻ con thôn nam khinh ta già không sức,
Nỡ nhè trước mặt xô cướp giật,
Cắp tranh đi tuốt vào luỹ tre
Môi khô miệng cháy gào chẳng được,
Quay về chống gậy lòng ấm ức!
Giây lát, gió lặng, mây tối mực
Trời thu mịt mịt đêm đen đặc.
Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt,
Con nằm xấu nết đạp lót nát
Đầu giường, nhà dột chẳng chừa đâu
Dày hạt mưa, mưa, mưa chẳng dứt
Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê
Đêm dài ướt át sao cho trót?
Ước được nhà rộng muôn ngàn gian
Khắp thiên hạ, kẻ sĩ nghèo đều hân hoan,
Gió mưa chẳng núng, vững vàng như thạch bàn
Than ôi! Bao giờ nhà ấy sừng sững dựng trước mắt,
Riêng lều ta nát, chịu chết rét cũng được!
 Mong muốn của nhà thơ về tương lai.
Tự sự
Miêu tả
Tháng tám, thu cao, gió thét già
Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta
Tranh bay sang sông rải khắp bờ
Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa
Mảnh thấp bay lộn vào mương sa.
Tháng tám, thu cao, gió thét già
Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta
Tháng tám, thu cao, gió thét già
Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta
Tranh bay sang sông rải khắp bờ
Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa
Mảnh thấp bay lộn vào mương sa.
Sự việc nhà bị gió thu cuốn 3 lớp tranh.
Sự việc nhà bị gió thu cuốn 3 lớp tranh.
Cảnh tranh bay sang sông: mảnh cao... mảnh thấp.
Sự việc nhà bị gió thu cuốn 3 lớp tranh.
Cảnh tranh bay sang sông: mảnh cao... mảnh thấp.
-> Có vai trò tạo bối cảnh chung.
Tự sự kết hợp với biểu cảm:
- Tự sự: chuyện bọn trẻ cướp tranh.
- Biểu cảm: ấm ức, buồn vì lũ trẻ hư vì sức khỏe, sự già yếu.
-> Tâm trạng ấm ức, bất lực.
Trẻ con thôn nam khinh ta già không sức,
Nỡ nhè trước mặt xô cướp giật,
Cắp tranh đi tuốt vào luỹ tre
Môi khô miệng cháy gào chẳng được,
Quay về chống gậy lòng ấm ức!
Trẻ con thôn nam khinh ta già không sức,
Nỡ nhè trước mặt xô cướp giật,
Cắp tranh đi tuốt vào luỹ tre
Môi khô miệng cháy gào chẳng được,
Quay về chống gậy lòng ấm ức!
Giây lát, gió lặng, mây tối mực
Trời thu mịt mịt đêm đen đặc.
Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt,
Con nằm xấu nết đạp lót nát
Đầu giường, nhà dột chẳng chừa đâu
Dày hạt mưa, mưa, mưa chẳng dứt
Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê
Đêm dài ướt át sao cho trót?
Giây lát, gió lặng, mây tối mực
Trời thu mịt mịt đêm đen đặc.
Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt,
Con nằm xấu nết đạp lót nát
Đầu giường, nhà dột chẳng chừa đâu
Dày hạt mưa, mưa, mưa chẳng dứt
Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê
Đêm dài ướt át sao cho trót?
Tự sự
Kể chuyện trời mưa, nhà dột, con quấy, không ngủ.
Miêu tả
Giây lát, gió lặng, mây tối mực
Trời thu mịt mịt đêm đen đặc.
Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt,
Con nằm xấu nết đạp lót nát
Đầu giường, nhà dột chẳng chừa đâu
Dày hạt mưa, mưa, mưa chẳng dứt
Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê
Đêm dài ướt át sao cho trót?
Kể chuyện trời mưa, nhà dột, con quấy, không ngủ.
Cảnh trời đêm, cảnh mưa rơi, miêu tả ngôi nhà bị dột.
Kể chuyện trời mưa, nhà dột, con quấy, không ngủ.
Cảnh trời đêm, cảnh mưa rơi, miêu tả ngôi nhà bị dột.
-> Tâm trạng trằn trọc, lo lắng không ngủ được.
Ước được nhà rộng muôn ngàn gian
Khắp thiên hạ, kẻ sĩ nghèo đều hân hoan,
Gió mưa chẳng núng, vững vàng như thạch bàn
Than ôi! Bao giờ nhà ấy sừng sững dựng trước mắt,
Riêng lều ta nát, chịu chết rét cũng được!
Biểu cảm trực tiếp: tình cảm cao thượng vị tha.
Khắc họa đậm nét tình cảnh khốn cùng của nhà thơ qua đó bộc lộ ước mơ cao cả dành cho mọi người.
Gợi đối tượng biểu cảm
Bộc lộ cảm xúc sâu sắc
CÁC YẾU TỐ TỰ SỰ, MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN BIỂU CẢM; LUYỆN NÓI : VĂN BIỂU CẢM VỀ SỰ VẬT, CON NGƯỜI
1. Cách sử dụng các yếu tố tự sự, miêu tả trong bài văn biểu cảm
Các yếu tố miêu tả, tự sự trong bài văn biểu cảm được sử dụng kết hợp ở những mức độ khác nhau
Những ngón chân của bố khum khum, lúc nào cũng như bám vào đất để khỏi trơn ngã. Người ta nói “đấy là bàn chân vất vả”. Gan bàn chân bao giờ cũng xám xịt và lỗ rỗ, bao giờ cũng khuyết một miếng, không đầy đặn như gan bàn chân người khác. Mu bàn chân mốc trắng, bong da từng bãi, lại có nốt lấm tấm. Đêm nào bố cũng ngâm chân nước nóng hòa muối, gãi lấy gãi để rồi xỏ vào đôi guốc mộc. Khi ngủ bố rên, rên vì đau mình, nhưng cũng rên vì nhức chân. Rượu tê thấp không tài nào xoa bóp khỏi.
Bố đi chân đất. Bố đi ngang dọc đông tây đâu đâu con không hiểu. Con chỉ thấy ngày nào bố cũng ngâm chân xuống nước, xuống bùn để câu quăng. Bố tất bật đi từ khi sương còn đẫm ngọn cây ngọn cỏ. Khi bố về cũng là lúc cây cỏ đẫm sương đêm. Cái thúng câu bao lần chà lên xát lại bằng sắn thuyền. Cái ống câu nhẵn mòn, cái cần câu bóng dấu tay cầm.... Con chỉ biết cái hòm đồ nghề cắt tóc sực mùi dầu máy tra tông-đơ, cái ghế xếp bao lần thay vải, nó theo bố đi xa lắm.
Bố ơi ! Bố chữa làm sao được lành lặn đôi bàn chân ấy: đôi bàn chân dầm sương dãi nắng đã thành bệnh.
2/ Các yếu tố tự sự , miêu tả qua đoạn văn trích : “ Tuổi thơ im lặng” của Duy Khán
Yếu tố tự sự
Cảm nghĩ
Yếu tố miêu tả
+ Đêm nào bố cũng ngâm nước...xoa bóp khỏi.
+ Bố đi chân đất...để câu quăng.
+ Bố tất bật đi...nó theo bố đi xa lắm.
+ Những ngón chân của bố khum khum,...trơn ngã.
+ Gan bàn chân bao giờ cũng xám xịt...người khác.
+ Mu bàn chân mốc trắng,...lấm tấm.
+ Bố ơi! Bố chữa làm sao được lành lặn đôi bàn chân ấy: đôi bàn chân dầm sương dãi nắng đã thành bệnh.
Kể chuyện bố ngâm chân nước muối, bố đi sớm về khuya làm ăn vất vả bằng đôi chân ấy.
Miêu tả bàn chân bố - đôi bàn chân vất vả
Thương bố, biết ơn và thông cảm sâu sắc với bố
=> Ý nghĩa: Các yếu tố tự sự và miêu tả làm nền tảng, phương tiện cho cảm xúc được bộc lộ rõ nét.
- Nếu không có yếu tố tự sự và miêu tả thì người đọc không thể hình dung được về đối tượng biểu cảm
-> không thể biểu cảm một cách sâu sắc.
2/ Các yếu tố tự sự, miêu tả qua đoạn văn trích : “ Tuổi thơ im lặng” của Duy Khán
b)
- Bộc lộ trực tiếp sẽ kém phần xúc động, cảm xúc thiếu chân thực, sâu sắc
-> Không tạo được sự đồng cảm nơi người đọc
Dùng phương thức tự sự và miêu tả để gợi ra đối tượng biểu cảm và gửi gắm cảm xúc
Hình dung về bố và những vất vả của bố
Gửi gắm tình cảm thương bố, tạo sự đồng cảm.
- Nhà văn miêu tả, tự sự trong niềm hồi tưởng về cuộc đời vất vả, lam lũ của người cha; tình cảm ấy chi phối mạnh khiến cho các yêu tố tự sự, miêu tả đầy xúc động và gợi cảm.
2/ Các yếu tố tự sự , miêu tả qua đoạn văn trích : “ Tuổi thơ im lặng” của Duy Khán
b)
Tình cảm là chất keo gắn kết các yếu tố tự sự, miêu tả thành mạch văn nhất quán.
Tự sự và miêu tả nhằm khêu gơi cảm xúc, do cảm xúc chi phối chứ không nhằm mục đích kể chuyện, miểu tả đầy đủ sự việc, phong cảnh.
CÁC YẾU TỐ TỰ SỰ, MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN BIỂU CẢM; LUYỆN NÓI : VĂN BIỂU CẢM VỀ SỰ VẬT, CON NGƯỜI
1. Cách sử dụng các yếu tố tự sự, miêu tả trong bài văn biểu cảm
Các yếu tố miêu tả, tự sự trong bài văn biểu cảm được sử dụng kết hợp ở những mức độ khác nhau
2. Vai trò của tự sự, miêu tả trong bài văn biểu cảm:
Tự sự và miêu tả để khơi gợi đối tượng biểu cảm và gởi gắm cảm xúc, do cảm xúc chi phối, chứ không nhằm mục đích kể, tả đầy đủ sự việc, phong cảnh.
Bài 1(sgk tr138): Kể lại nội dung bài Bài ca nhà tranh bị gió thu phá của Đỗ Phủ bằng bài văn xuôi biểu cảm.
* Gợi ý:
Xác định ngôi kể: ngôi thứ 3 hoặc ngôi thứ nhất (nhập vai Đỗ Phủ xưng tôi hoặc ta)
Xác định sự việc chính trong bài thơ:
+ Cảnh nhà tranh bị gió thu phá
+ Trẻ thôn nam cướp tranh của tác giả
+ Nỗi khổ của nhà thơ trong đêm nhà tranh bị gió thu phá
+ Ước mơ cao cả của nhà thơ
Chú ý vận dụng các yếu tố tự sự, miêu tả trong bài văn xuôi biểu cảm.
Bài làm tham khảo
Vào chiều tối, một cơn gió thu thổi mạnh cuộn mất ba lớp tranh trên mái nhà của Đỗ Phủ.
Những mảnh tranh bay tung toé khắp nơi, mảnh thì treo trên ngọn cây xa, mảnh thì bay lộn vào mương sa. Thấy vậy, trẻ con xô đến cướp giật lấy tranh mang vào sau luỹ tre. Mặc cho nhà thơ kêu gào rát cổ, ông đành quay về, trong lòng đầy ấm ức, nhưng cũng lại thông cảm với bọn trẻ, chúng quá nghèo nên mới như thế.
Trận gió lặng yên thì đêm buông xuống tối như mực, một đêm đen dày đặc, mưa rả rích, nỗi buồn mênh mang. Nhà thơ nằm xuống đắp cái mền vải cũ nát nên lạnh như cắt. Đã thế lũ con còn đạp nát cái lót. Đầu giường thì bị giột, mưa nặng hạt đều đều không dứt. Nhà thơ không sao ngủ được vì mưa lạnh và lâu nay lại còn mất ngủ vì suy nghĩ sau cơn loạn li.
Lúc này nhà thơ ước muốn có mái nhà rộng muôn ngàn gian để cho kẻ sĩ khắp thiên hạ có chỗ nương thân, chẳng sợ gì gió mưa nữa.
Bài 2(sgk tr138): Trên cơ sở bài “Kẹo Mầm” viết lại thành một bài văn biểu cảm.
* Gợi ý:
Chú ý các yếu tố sau trong bài:
+ Tự sự: câu chuyện đổi tóc lấy kẹo mầm ngày bé
+ Miêu tả: cảnh chải tóc của người mẹ ngày xưa, hình ảnh người mẹ
+ Biểu cảm: lòng nhớ mẹ khôn xiết
 
Gửi ý kiến