C A C B O H I D R A T & L I P I T
BÀI 4:
I-CACBOHIDRAT(ĐƯỜNG)
Cấu trúc hóa học:
Cacbohidrat là hợp chất hữu cơ chỉ chứa 3 loại nguyên tố cacbon, hidro, oxi và được cấu tạo theo nguyên tắc đa phân.
Một số đơn phân chủ yếu cấu tạo nên hidrocacbon là đường đơn 6 cacbon: glucôzơ, fructôzơ và galactôzơ.
2)Phân loại:
Đường đơn:
Glucôzơ-Đường nho
Fructôzơ-Đường hoa quả
Galactôzơ
b)Đường đôi: Gồm 2 phân tử đường đơn liên kết với nhau:
Saccarôzơ-Đường mía
Lactôzơ-Đường sữa
c) Đường đa:
_Gồm rất nhiều phân tử đường đơn liên kết với nhau, tùy theo cách thức liên kết của các đơn phân mà ta có các loại đường đa khác nhau với các đặc tính lí hóa học rất khác nhau.
Tinh bột-Các loại hạt, củ và quả
Xenlulôzơ-Vật liệu xây dựng(sản xuất giấy, vải sợi, gỗ...)
VD: _Xenlulôzơ cũng gồm các glucôzơ như glicôgen nhưng lại liên kết theo một cách khác.
_Các phân tử xenlulôzơ được tạo nên từ các glucôzơ liên kết với nhau bằng các liên kết glicôzit đặc biệt.
_Các phân tử xenlulôzơ liên kết lại với nhau bằng
các liên kết hidro tạo thành các vi sợi xenlulôzơ => Tạo nên thành tế bào
thực vật.
3)Chức năng:
_Là nguồn năng lượng dự trữ của tế bào và cơ thể.
VD: lactôzơ, glicôgen là nguồn dự trữ năng lượng ngắn hạn.
Tinh bột là nguồn năng lượng dự trữ trong cây.
_Cấu tạo nên tế bào và các bộ phận của cơ thể.
VD:xenlulôzơ là chất cấu tạo của thành tế bào thực vật.
kitin là chất cấu tạo nên vỏ của các loài động vật giáp xác và thành tế bào nấm.
_Cacbohidrat liên kết với prôtêin cấu tạo nên glicôprôtêin là bộ phận cấu tạo nên thành phần khác nhau các tế bào
II-LIPIT( CHẤT BÉO)
_Gồm nhiều loại với cấu trúc và chức năng khác nhau, nhưng đều có đặc tính chung là kị nước.
_Khác với các hợp chất hữu cơ khác, lipit không được cấu tạo theo nguyên tắc đa phân mà có thành phần hó học rất đa dạng
Mỡ:
a.Cấu tạo chung:
_Mỗi phân tử mỡ đều hình thành từ 1 phân tử glixêrol liên kết với 3 axit béo.
_Mỗi axit béo cấu tạo từ 16-18 nguyên tử cacbon.
_ Mỡ ở động vật thường chứa các axit béo no; mỡ ở thực vật và một số loại cá thường tồn tại ở dạng lỏng(còn gọi là dầu) chứa nhiều axit béo không no.
b.Chức năng chính:
_Dự trữ năng lượng cho tế bào và cơ thể.