CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN
VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN
(HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
ÔN TẬP
KIỂM TRA BÀI CŨ
1. Thế nào là nghị luận về tác phẩm truyện hoặc đoạn trích?
Nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích) là trình bày những nhận xét, đánh giá của mình về nhân vật, sự kiện, chủ đề hay nghệ thuật của một tác phẩm cụ thể.
CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN
VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN
(HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
ÔN TẬP
KIỂM TRA BÀI CŨ
2. Trong các đề bài sau, đề bài nào là nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích)?
A. Suy nghĩ về đạo lý của dân tộc: “ Uống nước nhớ nguồn”.
B. Đất nước ta có nhiều tấm gương vượt khó học giỏi. Em hãy trình bày một số tấm gương đó và nêu suy nghĩ của mình.
C. Phân tích truyện ngắn “Chiếc lược ngà” của Nguyễn Quang Sáng.
D. Suy nghĩ của em về câu tục ngữ “ Lá lành đùm lá rách”.
C
CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN (HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
TIẾT 92 – TẬP LÀM VĂN
CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN
(HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
I. Đề bài nghi luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích).
Đề 1. Suy nghĩ về thân phận người phụ nữ trong xã hội cũ qua nhân vật Vũ Nương ở Chuyện người con gái Nam Xương của Nguyễn Dữ.
Đề 2. Phân tích diễn biến cốt truyện trong truyện ngắn Làng của Kim Lân.
Đề 3. Suy nghĩ về thân phận Thúy Kiều trong đoạn trích Mã Giám Sinh mua Kiều của Nguyễn Du.
Đề 4. Suy nghĩ về đời sống tình cảm gia đình trong chiến tranh qua truyện ngắn Chiếc lược ngà của Nguyễn Quang Sáng.
Các đề bài yêu cầu nghị luận về vấn đề gì?
Phân tích ngữ liệu (SGK trang
64, 65)
CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN (HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
Đề 1. Suy nghĩ về thân phận người phụ nữ trong xã hội cũ qua nhân vật Vũ Nương ở Chuyện người con gái Nam Xương của Nguyễn Dữ.
Đề 2. Phân tích diễn biến cốt truyện trong truyện ngắn Làng của Kim Lân.
Đề 3. Suy nghĩ về thân phận Thúy Kiều trong đoạn trích Mã Giám Sinh mua Kiều của Nguyễn Du.
Đề 4. Suy nghĩ về đời sống tình cảm gia đình trong chiến tranh qua truyện ngắn Chiếc lược ngà của Nguyễn Quang Sáng.
I. Đề bài nghi luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích).
Các từ suy nghĩ, phân tích cho ta biết được điểm giống và khác nhau của chúng như thế nào?
CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN (HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
Đề 1. Suy nghĩ về thân phận người phụ nữ trong xã hội cũ qua nhân vật Vũ Nương ở Chuyện người con gái Nam Xương của Nguyễn Dữ.
Đề 2. Phân tích diễn biến cốt truyện trong truyện ngắn Làng của Kim Lân.
Đề 3. Suy nghĩ về thân phận Thúy Kiều trong đoạn trích Mã Giám Sinh mua Kiều của Nguyễn Du.
Đề 4. Suy nghĩ về đời sống tình cảm gia đình trong chiến tranh qua truyện ngắn Chiếc lược ngà của Nguyễn Quang Sáng.
Vậy đề văn nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích) là bàn về vấn đề gì?
- Đề văn nghị luận có thể yêu cầu bàn về chủ đề, nhân vật, cốt truyên, nghệ thuật của truyện.
I. Đề bài nghi luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích).
CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN
(HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
Tìm hiểu đề
- Thể loại: nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích).
- Đối tượng: nhân vật ông Hai.
- Nội dung: truyện ngắn Làng của Kim Lân.
II. Các bước làm bài nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích).
* Đề bài. Suy nghĩ về nhân vật ông Hai trong truyện ngắn Làng của Kim Lân.
b. Tìm ý
Phẩm chất nổi bật của ông Hai:
+ Tình yêu làng hòa quyện gắn bó với lòng yêu nước.
+ Chi tiết tản cư, nhớ làng.
+ Theo dõi tin tức kháng chiến.
+ Tâm trạng khi nghe tin làng theo giặc.
+ Niềm vui khi tin đồn được cải chính.
Các chi tiết nghệ thuật:
+ Chọn tình huống tin đồn thất thiệt.
+ Các chi tiết miêu tả nhân vật.
+ Các hình thức trần thuật (đối thoại, độc thoại).
1. Tìm hiểu đề và tìm ý
2. Lập dàn ý
a. Mở bài:
- Giới thiệu nhà văn Kim Lân và truyện ngắn “ Làng”.
- Nêu ý kiến đánh giá sơ bộ về nhân vật ông Hai: tình yêu làng hòa quyện với lòng yêu nước.
b. Thân bài: Triển khai tình yêu làng, yêu nước của ông Hai và nghệ thuật xây dựng nhân vật.
* Tình yêu làng, yêu nước của nhân vật ông Hai:
- Ông Hai rất yêu làng của mình (Khoe làng, nhớ làng, theo dõi tin tức kháng chiến).
- Ông Hai cũng yêu nước (đau khổ khi làng theo giặc, thù làng, đứng về phía cách mạng).
- Tình yêu làng lại thống nhất với tình yêu nước.
+ Tâm trạng khi nghe tin làng theo giặc.
+ Vui mừng khi tin đồn được cải chính.
* Nghệ thuật xây dựng nhân vật:
- Chọn tình huống tin đồn thất thiệt để thể hiện nhân vật.
- Các chi tiết miêu tả nhân vật: ý nghĩ, hành vi, ngôn ngữ tự nhiên dân dã giàu tính khẩu ngữ, đặc biệt là tâm lý hay khoe làng của nhân vật ông Hai.
- Các hình thức trần thuật phong phú: đối thoại, độc thoại nội tâm.
c. Kết bài: Truyện ngắn đặc sắc viết về người nông dân.
 Nêu nhận định, đánh giá chung về tác phẩm.
II. Cách làm bài nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích).
Tìm hiểu đề và tìm ý
Lập dàn ý
Viết bài
Đề bài. Suy nghĩ về nhân vật ông Hai trong truyện ngắn Làng của Kim Lân.
3. Viết bài
- Mở bài: có 2 cách
+ Đi từ khái quát -> cụ thể
+ Nêu trực tiếp những suy nghĩ của người viết, nhân vật, tác giả, tác phẩm…
- Thân bài: trình bày các luận điểm (nhận xét, đánh giá về nội dung, nghệ thuật của tác phẩm).
-> Giữa các phần, các đoạn của bài văn cần có sự liên kết hợp lí, tự nhiên
- Kết bài: Sự thành công của tác giả, bài học đối với cuộc sống chung.
CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN (HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
II. Cách làm bài nghi luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích).
Tìm hiểu đề và tìm ý
Lập dàn ý
Viết bài
Đọc lại bài viết và sửa chữa
Ghi nhớ: sgk – trang 68
* Bài ngị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích) có thể bàn về chủ đề, nhân vật, cốt truyện, nghệ thuật của truyện.
* Bài làm cần đảm bảo đầy đủ các phần của một bài văn nghị luận:
- Mở bài: Giới thiệu về tác phẩm (tùy theo yêu cầu cụ thể của đề bài) và nêu ý kiến đánh giá sơ bộ của mình.
- Thân bài: Nêu các luận điểm chính về nội dung và nghệ thuật của tác phẩm; có phân tích, chứng minh bằng các luận cứ tiêu biểu và xác thực.
- Kết bài: Nêu nhận định, đánh giá chung của mình về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích).
* Trong quá trình triển khai các luận điểm, luận cứ, cần thể hiện sự cảm thụ và ý kiến riêng của người viết về tác phẩm.
* Giữa các phần, các đoạn của bài văn cần có sự liên kết hợp lí, tự nhiên.
Nghị luận về nhân vật
Nghị luận về tác phẩm
Nghị luận một giá trị
của truyện
Đặc điểm NV

NT
* Giá trị ND


* Giá trị NT
Cảm thông với số phận của nhân vật.
Ca ngợi phẩm chất tốt đẹp của họ.
Lên án xã hội bất công tàn ác.
Giá trị hiện thực
Giá trị nhân đạo
Xây dựng tình huống truyện
Xây dựng nhân vật
Ngôn ngữ của truyện
Đặc điểm 1:
Đặc điểm 2:
Tình huống thể hiện nhân vật
Ngôn ngữ nhân v ật
Miêu tả nhân vật
1. Mở bài:
   Cùng với Ngô Tất Tố, Nguyên Hồng,... Nam Cao là một cái tên không thể thiếu khi nhắc tới những nhà văn hiện thực nhân đạo. Các sáng tác của ông vừa rất mực chân thực, vừa có một ý vị triết lí mang ý nghĩa nhân bản sâu sắc. Truyện ngắn "Lão Hạc" là một trong những tác phấm tiêu biểu như thế! Truyện đã thể hiện một cách chân thực, cảm động số phận người nông dân trong xã hội cũ và phẩm chất cao quý tiềm tàng của họ.
2. Thân bài (Tham khảo 1 đoạn phần thân bài):
   Về phần cuối truyện, tác giả đặt nhân vật giữa hai tọa độ nhìn khác nhau: vợ ông giáo và Binh Tư. Trò chuyện với vợ, ông giáo nghiền ngẫm, triết lí về sự nhìn nhận và đánh giá của người đời. Trò chuyện với Binh Tư, ông giáo từ sửng sốt chuyển sang thất vọng về lão Hạc. Ở chỗ này, Nam Cao thật cao tay – ông đưa ra một hiểu lầm thật bất ngờ để rồi cũng bằng cách bất ngờ nhất, ông "lật tẩy" sự việc làm cho người đọc thỏa mãn trong sự hiểu biết trọn vẹn: lão Hạc vẫn nguyên vẹn, trong sạch cho đến chết.
Nghị luận
văn học
Nghị luận về một vấn đề tư tưởng,
đao lý
Nghị
luận
Nghị luận
văn học
Nghị luận
xã hội
Nghị luận về một sự việc,
hiện tượng, đời sống.
Nghị luận về một vấn đề tư tưởng,
đạo lý.
Nghị luận về tác phẩm truyện
(hoặc đoạn trích).
Nghị luận về một đoạn thơ,
bài thơ
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Học thuộc (ghi nhớ sgk – trang 68.
Hoàn thiện các bài tập.
Chuẩn bị bài: Luyện tập về 1 TP (hoặc đoạn trích).
Truyện ngắn Làng của Kim Lân gợi cho em suy nghĩ gì về những
chuyển biến mới trong tình cảm của người nông dân Việt Nam
thời kỳ kháng chiến chống Pháp.