H: Em biết gì về hai hình ảnh trên ? Hãy nói cho các bạn
cùng nghe hiểu biết của em về hai hình ảnh đó?

TIẾT 3- BÀI 2. CÁCH MẠNG TƯ
SẢN PHÁP CUỐI THẾ KỈ XVIII
1. Tình hình nước Pháp trước cách mạng

HĐCN (5'), đọc thông tin mục 1 : từ đầu đến
“ thành lập chế độ cộng hòa” sgk/T12,13 kết hợp
quan sát H2.1 trả lời 3 câu hỏi sau:
1. Trình bày tình hình kinh tế, chính trị, xã hội và
tư tưởng ở nước Pháp trước cách mạng?
2. Tình hình kinh tế, chính trị, xã hội ở nước Pháp
có điểm gì giống và khác nước Anh trước cách
mạng?
3. Quan sát hình 2.1, bức tranh cho em biết điều gì
về tình cảnh người nông dân Pháp trước cách
mạng?

- Về kinh tế:
+ Cuối thế kỉ XVIII, Pháp vẫn là nước nông nghiệp lạc hậu.
+ Nền công, thương nghiệp của Pháp có bước phát triển theo hướng tư bản chủ
nghĩa, nhưng bị kìm hãm nặng nề bởi những quy định ngặt nghèo của chế độ
phường hội.
- Về chính trị:
+ Vào nửa sau thế kỉ XVIII, chế độ quân chủ chuyên chế ở Pháp đã lâm vào
tình trạng khủng hoảng.
+ Sự chuyên chế và hà khắc của vua Lu-i XVI và sự quan liêu, tham nhũng của
tầng lớp quan lại đã gây nên nhiều bất bình trong nhân dân.
- Về xã hội: Xã hội Pháp phân chia thành ba đẳng cấp: Quý tộc, Tăng lữ và
Đảng cấp thứ ba. Trong đó:
+ Quý tộc và Tăng lữ là hai đẳng cấp nắm mọi chức vụ cao nhất trong bộ máy
nhà nước, quân đội và giáo hội; có mọi đặc quyền, được miễn các loại thuế.
+ Đẳng cấp thứ ba gồm nhiều giai cấp, tầng lớp khác nhau và chịu nhiều áp
bức, bóc lột.

+ Giống: đều tồn tại chế độ quân chủ chuyên
chế, xảy ra mâu thuẫn giữa yêu cầu phát
triển kinh tế TBCN với quan hệ sản xuất
phong kiến lỗi thời, mâu thuẫn gay gắt giữa
các tầng lớp trong xã hội.
+ Khác: trước cách mạng Pháp vẫn là nước
nông nghiệp lạc hậu, còn Anh là nước có nền
công nghiệp khá phát triển. Ở Pháp xuất
hiện trào lưu Triết học Ánh sáng dọn đường
cho cách mạng bùng nổ.

Bức tranh phản ánh hình ảnh người
nông dân già, ốm yếu phải cõng trên
lưng 2 người đàn ông to béo tượng
trưng cho 2 đẳng cấp Tăng lữ và Quý
tộc nên lưng của họ phải còng xuống.
Từ đó có thể hiểu nông dân phải nộp
đủ loại tô thuế cho Tăng lữ và Quý
tộc. Tay người nông dân cầm chiếc
quốc mòn vẹt là biểu hiện cho công cụ
canh tác thô sơ, lạc hậu của người
nông dân nên năng xuất lao động
thấp, cũng như nền kinh tế nông
nghiệp Pháp. Dưới chân người nông
dân là những con chim, chuột phá
hoại mùa màng. Nên đời sống của
người nông dân vô cùng cực khổ…

Vì vậy, nông dân Pháp lúc này chỉ có
con đường duy nhất là vùng lên hất tung
hai đẳng cấp trên ra khỏi lưng mình,
nếu không họ cũng sẽ khuỵu xuống mà
chết.

HĐCN (5'), đọc nội dung phần còn lại mục 1
sgk/T13 kết hợp quan sát H2.2, H2.3, trả lời 3
câu hỏi sau:
1.Hãy nêu nguyên nhân sâu xa, nguyên nhân
trực tiếp dẫn tới sự bùng nổ cách mạng tư sản
Pháp cuối thế kỉ XVIII?
2. Xác định trên lược đồ thế giới địa điểm diễn
ra cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII?
3. Quan sát hình 2.2 và hình 2.3 trình bày
những nét chính về cách mạng tư sản Pháp?

- Nguyên nhân sâu xa:
+ Do mâu thuẫn giữa sự phát triển kinh tế TBCN với
những cản trở, kìm hãm của chế độ phong kiến
+ mâu thuẫn giữa đẳng cấp thứ 3 đứng đầu là giai
cấp tư sản, được sự ủng hộ của nông dân, bình dân
thành thị với đẳng cấp Tăng lữ và Quý tộc.
- Nguyên nhân trực tiếp:
do nhà nước vay của tư sản không thể trả được nên
nhà vua tăng thuế, đời sống của nhân dân càng cơ
cực thôi thúc họ nổi dậy đấu tranh chống chế độ
phong kiến

Sự kiện 14 -7- 1789 phá ngục Ba-xti, sự
kiện ra đời bản Tuyên ngôn Nhân quyền và
Dân quyền; sự kiện ngày 10 - 8 - 1792,
nhân dân Pa-ri khởi nghĩa lật đổ phong
kiến, thành lập nền cộng hoà; sự kiện ngày
2-6- 1793 nền chuyên chính dân chủ cách
mạng Gia-cô-banh được thiết lập; sự kiện
ngày 27 - 7 - 1794, phái tư sản phản cách
mạng đảo chính, cách mạng thoái trào và
kết thúc.

Ngày 14/7 mở đầu cách mạng tư sản Pháp được
chọn là ngày Quốc khánh của nước Pháp. Quốc
kỳ của nước Pháp xuất hiện lần đầu tiên trong
Cuộc cách mạng nước Pháp năm 1789 ở cuộc
bạo động phá ngục Ba-xti (nơi thể hiện sức mạnh
quyền lực của chế độ phong kiến, nơi giam giữ
nhiều người thuộc đẳng cấp thứ 3) tại thủ đô
Paris. Vào thời điểm này, quân lính đã dùng
trang phục quân đội với chiếc mũ 3 màu lam –
trắng – đỏ vô cùng nổi bật, lá cờ được thiết kế từ
3 màu chủ đạo này.

+ Lá cờ có ba màu đỏ, trắng và xanh dương xuất hiện trong cách
mạng Pháp trở thành quốc kì của nước Cộng hòa Pháp (từ năm 1946).
Trong đó: Màu xanh dương tượng trưng cho: hòa bình, sự tự do và hy
vọng. Màu trắng tượng trưng cho: sự trong sáng, công lý, công bằng.
Màu đỏ tượng trưng cho: máu của những người đã ngã xuống để bảo
vệ Tổ quốc, cũng đồng thời là biểu trưng cho sự bác ái, yêu thương
con người.
+ Bài ca Mác-xây-e xuất hiện trong cách mạng Pháp cũng trở thành
Quốc ca của nước Cộng hòa Pháp (từ năm 1879)

2. Kết quả, ý nghĩa, tính chất và
đặc điểm chính của cách mạng tư
sản Pháp.

HĐCN (4') đọc thông tin mục 2 SGK/T14
và trả lời 2 câu hỏi sau
1. Nêu kết quả của cách mạng tư sản
Pháp?
2. Cho biết ý nghĩa, tính chất, đặc điểm
chính của cách mạng tư sản Pháp?

* Kết quả: Lật đổ chế độ phong kiến, thành
lập chế độ cộng hòa, đưa giai cấp tư sản lên
nắm quyền, xóa bỏ trở ngại trên con đường
phát triển của CNTB.

Ba giai đoạn phát triển trong Cách mạng tư
sản Pháp là ba nấc thang đánh dấu quá
trình đi lên của cách mạng từ năm 1789 đến
năm 1794. Trong quá trình cách mạng, thái
độ của giai cấp tư sản có sự thay đổi qua
từng giai đoạn. Do tác động của nhân tố
khách quan, nhân tố chủ quan từ bên trong
và sự sụp đổ nển chuyên chính dần chủ cách
mạng Gia-cô-banh đã tạo điều kiện cho tầng
lớp tư sản phản cách mạng lên nắm chính
quyền.

* Ý nghĩa:
- Là sự kiện lịch sử trọng đại, có ý nghĩa to lớn không chỉ
với nước Pháp mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến nhiều
nước trên thế giới.
- Để lại nhiều bài học kinh nghiệm cho phong trào cách
mạng các nước.
- Tư tưởng tự do, bình đẳng, bác ái được truyền bá rộng
rãi.
* Tính chất: là cuộc cách mạng dân chủ tư sản điển hình,
đã thiết lập chế độ cộng hòa cùng các quyền tự do dân
chủ, giải quyết vấn đề ruộng đất cho nông dân, xóa bỏ
chế độ đẳng cấp và quan hệ sản xuất phong kiến.

HĐNB (2'): Vì sao nói: cách mạng tư sản Pháp cuối
thế kỉ XVIII là cuộc cách mạng tư sản triệt để nhất?
Do những kết quả đạt được: lật đổ chế độ phong kiến
thành lập chế độ cộng hoà, đưa giai cấp tư sản lên cầm
quyển, xoá bỏ nhiều trở ngại trên con đường phát triển
của chủ nghĩa tư bản; những kết quả đạt được lớn hơn
so với Cách mạng tư sản Anh và chiến tranh giành độc
lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ, đặc biệt đã giải
quyết vấn đề ruộng đất cho nông dân; góp phần thúc
đẩy cuộc đấu tranh cho mục tiêu dân tộc, dân chủ trên
thế giới).

* Đặc điểm: diễn ra dưới hình thức cuộc
đấu tranh giai cấp quyết liệt do giai cấp tư
sản lãnh đạo, lật đổ chế độ quân chủ chuyên
chế và bảo vệ Tổ quốc.

1. Lập bảng so sánh điểm giống và khác nhau của Cách
mạng tư sản Anh, Chiến tranh giành độc lập của 13
thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ, Cách mạng tư sản Pháp cuối
thế kỉ XVIII về: nguyên nhân, kết quả, tính chất, ý
nghĩa, đặc điểm chính.
HĐCN (6') hoàn thành bài tập 1
* Điểm giống nhau:
- Nguyên nhân sâu xa: những chuyển biến trong đời sống
kinh tế, chính trị, xã hội…
- Ý nghĩa: xóa bỏ những rào cản, mở đường cho sự phát
triển của chủ nghĩa tư bản
- Tính chất: cách mạng tư sản
* Điểm khác nhau:

- Học bài, trả lời câu hỏi ở phần vận dụng
- Soạn bài 3. Cách mạng công nghiệp
Đọc mục: 1. Cách mạng công nghiệp Anh; 2.
Cách mạng công nghiệp lan ra các nước châu
Âu và Mỹ