LUYỆN TỪ VÀ CÂU

LỚP 5

KHỞI ĐỘNG: HỘP QUÀ BÍ MẬT

Cho câu ghép:
Trong truyện cổ tích “Cây khế”,
người em chăm chỉ, hiền lành còn
người anh tham lam, độc ác.
Câu trên có bao nhiêu vế câu? Xác
định chủ ngữ, vị ngữ của các vế câu.

LUYỆN TỪ VÀ CÂU:
CÁCH NỐI CÁC VẾ CÂU GHÉP

I. Nhận xét :

Bài 1: Tìm các vế câu trong mỗi câu ghép dưới đây:
a) Súng kíp của ta mới bắn một phát thì súng của họ đã bắn
được năm, sáu mươi phát. Quan ta lạy súng thần công bốn lạy
rồi mới bắn, trong khi ấy đại bác của họ đã bắn được hai mươi
viên.
Theo Hà Văn Cầu - Vũ Đình Phòng
b) Cảnh vật xung quanh tôi đang có sự thay đổi lớn : hôm nay tôi
đi học .

Thanh Tịnh

c) Kia là những mái nhà đứng sau lũy tre; đây là mái đình cong
cong; kia nữa là sân phơi.

Đỗ Chu

Bài 2. Ranh giới giữa các vế câu được đánh dấu bằng những từ
hoặc những dấu câu nào?

Súng kíp

Súng thần công

Súng đại bác

I. Nhận xét :

Bài 1: Tìm các vế câu trong mỗi câu ghép dưới đây:
a) Súng kíp của ta mới bắn một phát thì súng của họ đã bắn
được năm, sáu mươi phát. Quan ta lạy súng thần công bốn lạy
rồi mới bắn, trong khi ấy đại bác của họ đã bắn được hai mươi
viên.
b) Cảnh vật xung quanh tôi đang có sự thay đổi lớn : hôm nay tôi
đi học .
c) Kia là những mái nhà đứng sau lũy tre; đây là mái đình cong
cong; kia nữa là sân phơi.
Bài 2. Ranh giới giữa các vế câu được đánh dấu bằng những từ
hoặc những dấu câu nào?

1. Tìm các vế câu trong mỗi câu ghép dưới đây:
Bài 2. Ranh giới giữa các vế câu được đánh dấu bằng những từ
hoặc những dấu câu nào?
Từ thì
a) Câu 1: Súng kíp của ta mới bắn một phát thì súng
vế 1

của họ đã bắn được năm, sáu mươi phát.
vế 2

Câu 2: Quan ta lạy súng thần công bốn lạy rồi mới
vế 1

Dấu phẩy

bắn , trong khi ấy đại bác của họ đã bắn được hai
vế 2

mươi viên.

b) Cảnh vật xung quanh tôi đang có sự thay đổi
lớn :

vế 1

hôm nay tôi đi học.

Dấu hai chấm

vế 2

c) Kia là những mái nhà đứng sau luỹ tre ; đây là
vế 1

mái đình cong cong ; kia nữa là sân phơi.
vế 2

vế 3

Các dấu chấm phẩy

II. Ghi nhớ:

Có hai cách nối các vế câu trong câu ghép:
1. Nối bằng những từ có tác dụng nối.
2. Nối trực tiếp( không dùng từ nối). Trong
trường hợp này, giữa các vế câu cần có dấu
phẩy, dấu chấm phẩy hoặc dấu hai chấm.

Cho ví dụ một câu ghép có sử
dụng một trong hai cách nối trên?

III. Luyện tập:

1. Trong những câu dưới đây, câu nào là
câu ghép? Các vế câu ghép được nối với
nhau bằng cách nào?

Bài 1:
Các câu ghép và vế câu:

Cách nối các vế câu

Đoạn a có 1 câu ghép, với 4 vế câu:
a) Dân ta có một lòng nồng nàn yêu Nước.

4 vế câu nối với
Đó là một truyền thống quý báu của ta.
nhau trực tiếp,
Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì
thì
giữa các vế câu
tinh thần ấy lại sôi nổi , nó kết thành một làn sóng có dấu phẩy
Vế 1

Vế 2

vô cùng mạnh mẽ, to lớn , nó lướt qua mọi sự
nguy hiểm, khó khăn , nó nhấn chìm tất cả lũ bán
Vế 3

nước và lũ cướp nước.

Vế 4

Hồ Chí Minh

(từ thì nối
trạng ngữ với
các vế câu)

Bài 1:
Các câu ghép và vế câu:

Cách nối các vế câu

Đoạn b có 1 câu ghép với 3 vế câu:
b) Anh bắt lấy thỏi thép hồng như bắt lấy một con
cá sống. Dưới những nhát búa hăm hở của anh,
con cá lửa ấy vùng vẫy, quằn quại, giãy lên đành
đạch. Nó nghiến răng ken két ,, nó cưỡng lại anh ,
Vế 1

nó không chịu khuất phục.
Vế 3

Vế 2

Theo Nguyên Ngọc

3 vế câu nối với
nhau trực tiếp,
giữa các vế câu
có dấu phẩy

Bài 1:
Các câu ghép và vế câu:

Cách nối các vế câu

Đoạn C có 1 câu ghép với 3 vế câu:
c) Tôi ngắt một chiếc lá sòi đỏ thắm thả
xuống dòng nước. Một chú nhái bén tí xíu
như đã phục sẵn từ bao giờ nhảy phóc lên ngồi

vế 1 và vế 2 nối
với nhau trực tiếp,
giữa các vế câu có
dấu phẩy.

chễm chệ trênChiếc
đó. lá thoáng tròng trành ,, chú
Vế 1
nhái bén loay hoay cố giữ thăng bằng rồi
rồi chiếc Vế 2 nối với vế
3 bằng quan hệ
Vế 2
thuyền đỏ thắm lặng lẽ xuôi dòng .
từ rồi
Vế 3

Trần Hoài Dương

BÀI 2:

Viết một đoạn văn từ 3 đến 5 câu tả ngoại hình một
người bạn của em, trong đoạn văn có ít nhất một câu
ghép. Cho biết các vế câu trong câu ghép được nối
với nhau bằng cách nào?

mái tóc
khuôn mặt
cặp mắt

cách ăn mặc
nước da
dáng người

Trß ch¬i:
Rung chu«ng vµng

C©u 1: Cã mÊy c¸ch nèi c¸c vÕ c©u trong
c©u ghÐp ?
a) Cã mét c¸ch nèi.
b)
b) Cã hai c¸ch nèi.
c) Cã ba c¸ch nèi.

01
03
04
05
00
02

C©u2: Cách nối trực tiếp trong câu ghép
giữa các vế câu cần có các dấu ?
a) DÊu chÊm.
b) DÊu chÊm hái .
c) Dấu phẩy, dấu hai chấm hoặc dấu
chấm phẩy.

01
03
04
05
00
02

Câu3: Cách nối các vế câu trong câu ghép,
được nối bằng những từ nào?
a) Những từ có tác dụng nối.
b) Những từ láy .
c) Những danh từ, động từ và tính từ.

05
04
03
02
01
00