SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT CÁC
DÂN TỘC ÍT NGƯỜI Ở
VIỆT NAM

SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT CÁC DÂN
TỘC ÍT NGƯỜI Ở VIỆT NAM

I. Vài nét khái quát

Đất nước ta có bao nhiêu dân tộc anh em?
Có 54 dân tộc, Phân bố trên mảnh đất trải dài từ Bắc vào
Nam, từ Tây sang Đông.

Hãy kể tên các dân tộc
theo từng vùng miền mà
em biết?
+ Tây Bắc:
Mường, Thái...
+ Đông Bắc:
Tày, Nùng, H'Mông...
+ Đồng Bằng:
Kinh (Việt).
+ Tây Nguyên:
Ê-đê, Gia-rai, Ba-na...

Trong lịch sử dựng nước và giữ nước các dân tộc có mối
quan hệ như thế nào?
Các dân tộc Việt Nam luôn kề vai sát cánh chống giặc ngoại
xâm, thiên nhiên khắc nghiệt để bảo vệ và xây dựng đất nước.

Ca ngợi tình đoàn kết của 54 dân tộc trong đại
gia đình các dân tộc Việt Nam. Tất cả cùng kề vai sát
cánh để bảo vệ xây dựng đất nước hòa bình và phát
triển.

SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT CÁC DÂN
TỘC ÍT NGƯỜI Ở VIỆT NAM

I. Vài nét khái quát

Ngoài những đặc điểm chung ở sự phát triển
kinh tế, xã hội, mỗi cộng đồng các dân tộc trên đất
nước Việt Nam lại có những nét đặc sắc riêng, tạo
nên một bức tranh nhiều màu sắc, phong phú, sinh
động cả về hình thức và nội dung của nền văn hóa
dân tộc Việt.

SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT CÁC DÂN
TỘC ÍT NGƯỜI Ở VIỆT NAM

I. Vài nét khái quát
II. Một số loại hình và đặc điểm của mĩ thuật các dân tộc
ít người ở Việt Nam
1. Tranh thờ và thổ cẩm:
a. Tranh thờ

Tranh thờ có ở
vùng phía Bắc
nước ta để phục
vụ việc thờ cúng.
Miền núi phía Bắc
nước ta có vùng
Đông Bắc và Tây
Bắc là quê hương
của cách mạng Việt
Nam.

SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT CÁC DÂN
TỘC ÍT NGƯỜI Ở VIỆT NAM

Đọc, quan sát tranh minh họa SGK để trả lời câu hỏi:
-Tranh thờ cổ của dân tộc Dao, Tày, Nùng...
? Tranh thờ của các dân tộc nào?
-Tranh phản ánh ý thức hệ lâu đời, hướng thiện, răn đe cái ác và cầu
-may
Tranh
thờ phúc
phản lành
ánh điều
gì? người.
mắn,
cho mọi
- Tranh thờ có thể là tranh vẽ hoặc được in nét. Màu sắc lấy từ màu
-Tranh
được
làmcây
nhưsung,
thế nào?
Màu sắc lấy từ đâu?
tự tạo như
nhựa
cây sơn.
dùng vụ
vàocho
mục
đích
-Tranh phục
việc
thờgì?
cúng của các dân tộc ít người.

Tranh thờ dân tộc Dao

Tranh thờ dân tộc Tày

Phản ánh ý thức hệ lâu đời

Đương kim hoàng đế

Triệu nguyên sư

Quan võ thái giám

Hướng thiện

Quan âm thuyết pháp

Đương kim hoàng đế

Răn đe cái ác, cầu may mắn, phúc lành cho mọi người

Đạt ma tổ sư

Chúa sao

Tranh thờ có thể do thầy mo hoặc người khéo tay vẽ
hoặc là bản in nét và vẽ màu. Tranh thường dùng màu
nguyên chất.

Bố cục tranh thờ hài hòa, diễn tả thuận mắt, khéo léo.
Ngoài việc thờ cúng tranh còn có giá trị lịch sử và nghệ thuật,
có vị trí đáng kể trong nền mĩ thuật Việt Nam.

SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT CÁC DÂN
TỘC ÍT NGƯỜI Ở VIỆT NAM

I. Vài nét khái quát
II. Một số loại hình và đặc điểm của mĩ thuật các dân tộc
ít người ở Việt Nam
1. Tranh thờ và thổ cẩm:
a. Tranh thờ (SGK)
b. Thổ cẩm

Đọc, quan sát hình minh họa SGK để trả lời câu hỏi:
- Thổ cẩm là nghệ thuật trang trí trên vải. Của các dân tộc ít
? Thế nào
thổ Nùng,
cẩm? Thổ
dânThái,
tộc nào?
người
như:làTày,
Dao,cẩm
Caocủa
Lan,
Ê-đê, Chăm …
chăn,
vỏ Có
làmgì?
đểlàm
dùngđể
cẩmdùng
Thổcẩm
?-Thổ
đặckhăn
điểmpiêu,
như cạp
thế váy,
nào?vạt áo,
vỏ chăn, dây lưng…Chắt lọc những đường nét khái quát của
sự vật ; cách điệu và đơn giản hóa từ những mẫu thật rồi sắp
xếp tạo thành tác phẩm mang tính trang trí và có giá trị cao.

Thổ cẩm là nghệ thuật trang trí trên vải của đồng bào các
dân tộc ít người.

Thổ cẩm dân tộc Tày

Thổ cẩm dân tộc Nùng

Thổ cẩm dân tộc Thái

Thổ cẩm dân tộc Dao

Thổ cẩm dân tộc Sán Chay

Thổ cẩm dân tộc Khme

Thổ cẩm dân tộc H'Mông

Thổ cẩm dân tộc Gia-rai

Thổ cẩm dân tộc Ê-đê

Thổ cẩm dân tộc Chăm

Thổ cẩm dân tộc Mường

Họa tiết là hình các con vật

Họa tiết trang trí là các hình kỉ hà

Họa tiết trang trí là hình hoa lá, cây cối, nhà cửa….

Màu sắc tươi sáng

SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT CÁC DÂN
TỘC ÍT NGƯỜI Ở VIỆT NAM

I. Vài nét khái quát
II. Một số loại hình và đặc điểm của mĩ thuật các dân tộc
ít người ở Việt Nam
1. Tranh thờ và thổ cẩm:
a. Tranh thờ
b. Thổ cẩm
- Thổ cẩm là nét đặc sắc của nghệ thuật trang trí trên vải của
đồng bào các dân tộc ít người.
- Thổ cẩm dùng để làm chăn, aó dài, cạp váy, dây lưng…
- Họa tiết trang trí : cây cối, chim muông , thú rừng…
- Màu sắc luôn tươi sáng, rực rỡ.

- Tuy nhiên, ngày nay cùng với xu hướng hiện đại hóa, những
sản phẩm may sẵn chiếm lĩnh thị trường, đồng bào các dân tộc
cũng quen dần với xu hướng ăn mặc mới của người miền xuôi,
những trang phục truyền thống chỉ còn được sử dụng trong các
dịp lễ, hội. Vì vậy, nghề dệt thổ cẩm có nguy cơ bị mai một đi.
- Nhằm khôi phục và phát triển nghề dệt thổ cẩm truyền
thống, đã có một số địa phương xây dựng các mô hình dệt thổ
cẩm như: Hợp tác xã Nặm La (sơn La). Mô hình Mường Lát
(Lai Châu). ..

SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT CÁC DÂN
TỘC ÍT NGƯỜI Ở VIỆT NAM

I. Vài nét khái quát
II. Một số loại hình và đặc điểm của mĩ thuật các dân tộc
ít người ở Việt Nam
1. Tranh thờ và thổ cẩm:
2. Nhà rông và tượng nhà mồ Tây Nguyên

Em đã biết gì về vùng Tây Nguyên chưa ?
(Địa lý 9, bài 28, 29: Vùng Tây Nguyên)

• Là vùng kéo dài suốt dải đất miền tây nam Trung Bộ. Gồm các tỉnh
Kon Tum, Gia Lai, Đắk Lắk, Đăk Nông, Lâm Đồng.

• Diện tích: 54 475 km2
• Dân số 4,4 triệu người
(năm 2002)
• Phía Tây giáp với Hạ
Lào và đông Bắc
Campuchia.
• Là vùng duy nhất nước
ta không giáp biển
đồng thời là vùng thưa
dân nhất nước ta.

- Có một số cây công nghiệp đem lại hiệu quả kinh tế cao.
- Khí hậu cao nguyên mát mẻ, phong cảnh thiên nhiên đẹp.

Thành phố Đà Lạt

Biển Hồ

Hồ Lắk

Núi LangBiang

SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT CÁC DÂN
TỘC ÍT NGƯỜI Ở VIỆT NAM

I. Vài nét khái quát
II. Một số loại hình và đặc điểm của mĩ thuật các dân tộc
ít người ở Việt Nam
1. Tranh thờ và thổ cẩm:
2. Nhà rông và tượng nhà mồ Tây Nguyên
a. Nhà rông

- Nhà rông là công trình kiến trúc đặc sắc của đồng bào các dân tôc ở
Ba-na,
Ê-đê,
+ Tây
NhàNguyên:
rông là kiến
trúcGia-rai,
đặc trưng
củaXơ-đăng…
dân tộc nào?
Nhà rông
rông có
to, vị
caotríhơn
trong
buôn,
là nơi
sinh hoạt
+- Nhà
,vaicác
trò nhà
nhưkhác
thế nào
trong
buôn
làng?
chung của buôn làng.
+- Nhà rông được làm bằng chất liệu gì?
như thế
gỗ, Hình
tre, ládáng
( cỏ gianh
lợpnào?
mái).
Hình dáng đặc biệt, nóc nhà rất cao, đứng sừng sững và được
trang trí công phu.

Hình dáng đặc biệt, nóc rất cao, đứng sừng sững

Được trang trí công phu cả bên trong lẫn bên ngoài

Nhà rông được chú trọng về kiến trúc và trang trí nên có
vẻ đẹp vừa hoành tráng vừa giản dị, gần gũi

SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT CÁC DÂN
TỘC ÍT NGƯỜI Ở VIỆT NAM

I. Vài nét khái quát
II. Một số loại hình và đặc điểm của mĩ thuật các dân tộc
ít người ở Việt Nam
1. Tranh thờ và thổ cẩm:
2. Nhà rông và tượng nhà mồ Tây Nguyên
a. Nhà rông
- Nhà rông là nơi sinh hoạt chung của buôn làng.
- Được làm bằng gỗ, tre, lá...Có hình dáng rất đặc biệt: Nóc
nhà rất cao, trang trí công phu hoành tráng nhưng mang vẻ
đẹp giản dị và gần gũi.

SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT CÁC DÂN
TỘC ÍT NGƯỜI Ở VIỆT NAM

I. Vài nét khái quát
II. Một số loại hình và đặc điểm của mĩ thuật các dân tộc
ít người ở Việt Nam
1. Tranh thờ và thổ cẩm:
2. Nhà rông và tượng nhà mồ Tây Nguyên
a. Nhà rông

b. Tượng nhà mồ

Em biết gì về nhà mồ ở Tây Nguyên?

Một số dân tộc ở Tây Nguyên ngoài làm nhà để ở
còn có phong tục làm nhà rất đẹp cho người đã chết,
nhà này gọi là nhà mồ. Xung quanh nhà mồ được đặt
rất nhiều tượng để làm vui lòng người đã khuất và
tưởng nhớ đến họ, đó là phong tục đã có từ rất lâu đời.

Thường sau khi người chết được 1 hay 3 năm, có khi
đến 7 năm, người ta tiến hành làm lễ bỏ mả. Lễ bỏ mả gồm có
3 phần: Dựng nhà, làm lễ và múa hát.
Theo quan niệm, sau khi chết linh hồn giữa người chết
và người sống vẫn còn mối quan hệ ràng buộc. Chỉ sau khi
làm lễ bỏ mả thì mối quan hệ này mới chấm dứt. Người chết
được yên nghỉ và chờ đầu thai, còn người sống thì lo cho cuộc
sống riêng của mình. Do vậy đây là một lễ hội vui và náonhiệt.

Bên trong nhà mồ ngày lễ bỏ mả

Nhà mồ của dân tộc Ba-na

Nhà mồ của dân tộc Ê-đê

Nhà mồ của dân tộc Gia-rai

Tinh hoa nghệ thuật nhà mồ thể hiện ở kiến trúc, trang
trí, đặc biệt là điêu khắc gỗ.

Nghệ thuật điêu khắc gỗ có gì độc đáo?