BÀI 11: TỔNG HỢP VÀ
PHÂN GIẢI CÁC CHẤT
TRONG TẾ BÀO

+

+…

1.Xác định dạng năng lượng trong quá trình chuyển hóa trên?
2.Đây quá trình tích lũy hay phân giải năng lượng cho tế bào?
3.Năng lượng để nối các phân tử glucose thành tinh bột cần tiêu tốn
năng lượng dưới dang nào?
4.Điền vào sản phẩm còn thiếu của quá trình chuyển hóa sau:
CO2 + H2O + NLAS  …………………. + O2
5.Có phải các loài động vật cũng có quá trình chuyển hóa trên?

I/ TỔNG HỢP CÁC CHẤT VÀ TÍCH LŨY NĂNG LƯỢNG
TRONG TẾ BÀO
enzyme
Tổng hợp: chất đơn giản
Chất phức tạp
Năng lượng
Tổng hợp gồm 2 giai đoạn

Quang tổng hợp, Hóa tổng hợp, Quang khử

Điền thông tin còn thiếu
vào hình ảnh sau:

1

 

Pha sáng

Pha tối

Nơi xảy
ra

 

Trên màng Thylakoid

Chất nền lục lạp

3

Nguyên
liệu

NAD+, ADP + Pi
+ NLAS + H2O

4

Sản
phẩm

2

Phương
trình
tổng
quát

 
 

 
 

NADH, ATP
+CO2

 

NADH, ATP
+ O2

NAD , ADP + Pi
+ C6H12O6

 

 

H2O + ADP + Pi +
NADP+ -------------- ATP + NADPH +
H+ + ½ O2

+

ATP + NADPH + H+
+ CO2
---------------
C6H12H6 + ADP + Pi
+ NADP+

Sắp xếp trình tự diễn ra pha sáng
(1) trung tâm phản ứng sáng truyền electron  chuỗi chuyền
electron quang hợp  tổng hợp ATP và NADH
(2) quá trình quang phân ly nước (H2O  4H+ + 4e- + O2) 
bù electron cho trung tâm phản ứng sáng.
(3)NLAS  Sắc tố quang hợp hấp thu  trung tâm phản ứng
sáng truyền electron

312

Pha tối có thể
chia làm mấy
giai đoạn?
Pha tối chia làm 2 giai đoạn:
- CO2 từ khí quyển + chất 5C (RuBP)  →→ chất có 3C (3PG) →→  chất
có 3 C (G3P).
- chất có 3 C (G3P) được chia làm 2 phần: G3P →→ RuBP,
G3P →→ Glucose. 

Củng cố: Hãy xem video về quá trình
quang tổng hợp

Điều điện đẻ quá trình phân ly nước diễn ra trong pha
sáng là gì?

Ánh sáng

Electron bù cho trung tâm phản ứng lấy từ đâu?

H2O

Oxi được sản sinh ra trong quá trình quang hợp có phải từ
CO2 hay không?

Không (từ H2O)

Năng lượng được chuyển hóa trong pha sáng như thế
nào?

Quang năng  hóa năng

Các yếu tố nào ảnh hưởng đến pha sáng của quá trình
quang hợp?

Ánh sáng, nước, nhiệt độ, các nguyên tố khoáng….

Pha sáng có liên quan như thế nào với pha tối?

Sản phẩm của pha sáng là nguyên liệu của pha tối và
ngược lại.

Để tăng hiệu suất của quang hợp, ta phải
làm gì?
Tác động vào các nhân tố ảnh hưởng đến quá trình quang hợp:
Ánh sáng
Nước
Nồng độ CO2
Các nguyên tố khoáng…

Sản phẩm được tích lũy nhờ quá trình quang hợp có ý nghĩa gì với thực
vật, động vật, vi sinh vật?

- Đối với thực vật: giúp cơ thể thực vật tổng hợp các
chất và cung cấp năng lượng
- Đối với động vật: gián tiếp thông qua sử dụng thực
vật làm thức ăn.

Cho ví dụ: Ở vi khuẩn oxi hóa hydrogen, quá
trình chuyển hóa diễn ra hai giai đoạn như sau:
Giai đoạn 1 là quá trình tổng hợp hay phân giải? Tích lũy
hay giải phóng năng lượng cho tế bào?

Giai đoạn 1:
H2 + O2 + ADP + Pi + NAD+ → H2O + NADH + ATP

Năng lượng được tích lũy ở giai đoạn 1 được sử dụng
như thế nào trong giai đoạn 2?

Giai đoạn 2:
CO2 + NADH + ATP → C6H12O6 +  ADP + Pi + NAD+

2. Hóa tổng hợp: gồm 2 giai đoạn
Giai đoạn 1: chuyển hóa năng lượng từ chất vô cơ thông qua các phản ứng oxi
hóa - khử thành năng lượng tích lũy trong ATP và NADH.
Giai đoạn 2: Khử CO2 thành glucose

 Ví dụ: Quá trình tổng hợp ở vi khuẩn oxi hóa hydrogen diễn ra theo hai
giai đoạn như sau:
+ Giai đoạn tích lũy năng lượng:
H2 + O2 + ADP + Pi + NAD+ → H2O + NADH + ATP
+ Giai đoạn khử CO2:
CO2 + NADH + ATP → C6H12O6 +  ADP + Pi + NAD+
→ PTTQ: 24 H2 + 6 O2 + 6 CO2 → C6H12O6 + 18 H2O

So sánh quang tổng hợp và hóa tổng hợp:
So sánh
Giống nhau

Khác nhau

Quang tổng hợp

Hóa tổng hợp

So sánh quang tổng hợp và hóa tổng hợp:
So sánh

Quang tổng hợp

Hóa tổng hợp

Giống nhau

- Đều là quá trình tổng hợp chất hữu cơ đặc trưng
cho cơ thể từ các chất vô cơ.
- Đều giai đoạn khử CO2 thành glucose.

Khác nhau

Sử
dụng
nguồn
năng
- Sử dụng nguồn năng
lượng
hóa
học
(không
lượng ánh sáng
cần ánh sáng)
- Có giải phóng O2.

- Không giải phóng O2.

- Phương trình tổng quát:
NLAS

6CO2 + 12H2S -------------- C6H12O6 + 6H20 + 12S
STQH

Quá trình chuyển hóa trên có gì giống và khác với quá trình
quang hợp?

b. Quang khử: quá trình quang tổng hợp ở vi khuẩn nhờ các
sắc tố quang hợp nằm trên màng sinh chất, được thực hiện
trong điều kiện không có O2.
- Phương trình tổng quát:
NLAS

6CO2 + 12H2X -------------- C6H12O6 + 6H20 + 12X
STQH

Với H2X không phải là H2O mà là hợp chất khác ví dụ như H2S nên quá trình này
không sinh ra khí O2.

So sánh quang tổng hợp và quang khử:

So sánh Quang tổng hợp
Quang khử
- Đều là quá trình tổng hợp chất hữu cơ đặc trưng cho cơ thể từ
Giống các chất vô cơ.
nhau
- Đều diễn ra trong điều kiện có ánh sáng.

Khác
nhau

- Diễn ra ở thực vật, tảo và - Diễn ra ở một số vi khuẩn.
một số vi khuẩn có khả năng
quang tổng hợp.
- Có thể diễn ra khi môi - Chỉ diễn ra khi môi trường
trường có O2.
không có O2.
- Sử dụng H2O là nguyên liệu. - H2O là sản phẩm của quá trình,
nguyên liệu H2X không phải là
H2O.
- Có giải phóng khí O2.
- Không giải phóng khí O2.

3. Tổng hợp các phân tử lớn trong tế bào
Từ các chất hữu cơ đơn giản do tế bào tự tổng hợp
hoặc lấy từ nguồn thức ăn, tế bào sử dụng chúng làm
nguyên liệu cho quá trình sinh tổng hợp các phân tử lớn
để xây dựng và dự trữ năng lượng trong tế bào.

+

1.Em có nhận xét gì về quá trình chuyển hóa vật chất trên?
(chất nào phức tạp hơn, chất nào đơn giản hơn)
2.Năng lượng được chuyển hóa như thế nào?
3.Đây là quá trình tích lũy hay giải phóng năng lượng cho tế
bào?

+…

II/ PHÂN GIẢI CÁC CHẤT VÀ GIẢI
PHÓNG NĂNG LƯỢNG CHO TẾ BÀO
enzyme

- Phân giải: chất phức tạp -------------- chất đơn giản
Năng lượng

Ý nghĩa:
+ cung cấp năng lượng cho các hoạt động sống
+ tạo các phân tử nhỏ  nguyên liệu của quá trình tổng
hợp

Tinh bột

Tinh bột

1. Em hãy cho biết nguyên liệu và sản phẩm của quá trình hô hấp
tế bào từ đó viết phương trình tổng quát?

Đường phân
1. Vị trí
2. Nguyên liệu
3. Sản phẩm
4. PTTQ
5. Tổng số ATP

Giai đoạn oxi hóa
pyruvic acid và chu
trình Krebs

Chuỗi chuyền
electron và tổng
hợp ATP

Đường phân
1. Vị trí

Tế bào chất

2. Nguyên liệu 1 Glucose
3. Sản phẩm

2 pyruvic acid,
2 ATP, 2 NADH.

4. PTTQ

Glucose + 2ADP + 2Pi
+ NAD+  2pyruvic
acid + 2ATP + 2 NADH

5. Tổng số ATP

Giai đoạn oxi hóa
pyruvic acid và chu
trình Krebs
Chất nền ti thể
2Pyruvic acid  2
Acetyl - CoA
CO2, 4 ATP, 6 NADH
và 2 FADH2.

Chuỗi chuyền
electron và tổng
hợp ATP
Màng trong của
ty thể
10NADH
2FADH2, 6O2

ATP, CO2

2 pyruvic acid + 2ADP +
10NADH +
Pi+8NAD+ + 2FAD  6CO2 + 2FADH2 
2ATP+NADH+2FADH2

28ATP+6CO2

32 ATP

2. Lên men
Nguyên liệu

1. Em hãy cho biết nguyên liệu và sản phẩm của quá
trình lên men từ đó nêu khái niệm ?

Sản phẩm

2. Lên men
Điều- :kiện

Vị trí
Diễn biến:.
+ Giai đoạn đường
phân

+ Giai đoạn lên
men

PTTQ

2. Lên men
Điều kiện

-:
Vị trí
Diễn biến
+ Giai đoạn
đường phân
(TB chất)

Tế bào không có O2 (không có chất
nhận điện tử cuối cùng của chuỗi
truyền electron).
trong tế bào chất.
2 giai đoạn đường phân và lên men
Glucose  pyruvic acid

+ Giai đoạn lên
Pyruvic  lactic acid ( ethanol hoặc
men
(TB chất)
hợp chất hữu cơ khác)
Năng lượng

2ATP

III. Mối quan hệ giữa tổng hợp và phân giải các chất
trong tế bào
Tổng hợp
và phân
giải là hai
quá trình
đối lập
nhưng
thống nhất
trong hoạt
động sống
của tế bào
và sinh
vật