1. Tôi đi học.


2. Học ăn, học nói, học gói, học mở.





3. Tiếng hát ngừng. Cả tiếng cười.





4. Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu?

-> Câu bình thường:
Có đầy đủ CN - VN
-> Câu rút gọn:
Lược bỏ CN
Khôi phục: Chúng ta học ăn, học nói, học gói, học mở.
Khôi phục: Tiếng hát ngừng. Cả tiếng cười cũng ngừng.
-> Câu rút gọn:
Lược bỏ VN
Các câu in đậm dưới đây thuộc kiểu câu nào? Vì sao?
KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu đặc biệt

Ôi, em Thủy! Tiếng kêu sửng sốt của cô giáo làm tôi giật mình. Em tôi bước vào lớp.
(Khánh Hoài)


I. Thế nào là câu đặc biệt?
CÂU ĐẶC BIỆT
- Ôi, em Thủy!
-> Không có CN – VN; không thể khôi phục CN - VN
Câu đặc biệt là loại câu không cấu tạo theo mô hình chủ ngữ - vị ngữ.
BÀI TẬP
Xác định câu đặc biệt và câu rút gọn trong những trường hợp sau:
a. Đứng trước tổ dế, ong xanh khẽ vỗ cánh, uốn mình, giương cặp răng rộng và nhọn như đôi gọng kìm, rồi thoắt cái lao nhanh xuống hang sâu. Ba giây … Bốn giây … Năm giây … Lâu quá!
(Nguyễn Trí Huân)

b. Chim sâu hỏi chiếc lá:
- Lá ơi! Hãy kể chuyện cuộc đời bạn cho tôi nghe đi!
- Bình thường lắm, chẳng có gì đáng kể đâu.
(Truần Hoài Dương)
BÀI TẬP
Xác định câu đặc biệt và câu rút gọn trong những trường hợp sau:
a. Ba giây … Bốn giây … Năm giây … Lâu quá! -> Câu đặc biệt

b. - Lá ơi! -> Câu đặc biệt

- Hãy kể chuyện cuộc đời bạn cho tôi nghe đi!
- Bình thường lắm, chẳng có gì đáng kể đâu.


Câu rút gọn
Hãy chỉ ra điểm giống và khác nhau giữa câu đặc biệt và câu rút gọn?
THẢO LUẬN
THẢO LUẬN
*Chú ý: Cần phân biệt để tránh nhầm lẫn giữa câu đặc biệt và câu rút gọn
I.Thế nào là câu đặc biệt?
CÂU ĐẶC BIỆT
II.Tác dụng của câu đặc biệt
X
X
X
X
I.Thế nào là câu đặc biệt?
CÂU ĐẶC BIỆT
II.Tác dụng của câu đặc biệt
Câu đặc biệt thường dùng để:
- Xác định thời gian, nơi chốn;
- Liệt kê, thông báo về sự tồn tại của sự vật, hiện tượng;
- Bộc lộc cảm xúc;
- Gọi đáp.
-> Trong cuộc sống đời thường, sử dụng câu đặc biệt để truyền tải thông tin nhanh, gây sự chú ý.
Ví dụ: - Trộm! Trộm! Làng nước ơi !
- Cướp...! Cướp.... !Bà con ơi !
TRONG CUỘC SỐNG, SỬ DỤNG CÂU ĐẶC BIỆT
CÓ TÁC DỤNG ?
III. Luyện tập
Bài tập 1+2
CÂU ĐẶC BIỆT
II. Tác dụng của câu đặc biệt
I. Thế nào là câu đặc biệt?
Đ
Đ
Đ
0 đ
0 đ
A
B
C
D
E
F
Nhóm I
10 đ
Đ
Đ
Đ
40 đ
30 đ
20 đ
Đ
S
Nhóm II
Nhóm III
Nhóm IV
Trò chơi chọn chũ trả lời
Trò chơi chọn chữ trả lời
10
0
50 đ
60 đ
Đ
Đ
Đ
0 đ
0 đ
10 đ
Đ
Đ
Đ
40 đ
30 đ
20 đ
Đ
S
10
0
50 đ
60 đ
Đ
Đ
Đ
0 đ
0 đ
10 đ
Đ
Đ
Đ
40 đ
30 đ
20 đ
Đ
S
10
0
50 đ
60 đ
Đ
Đ
Đ
0 đ
0 đ
10 đ
Đ
Đ
Đ
40 đ
30 đ
20 đ
Đ
S
10
0
50 đ
60 đ
Bài tập 3: Viết một đoạn văn ngắn (khoảng 5 – 7 câu) tả cảnh quê hương em, trong đó có một vài câu đặc biệt.
Gợi ý:
- Nội dung: Cảnh quê hương em
- Hình thức: ngắn gọn (khoảng 5 - 7 câu) có sử dụng câu đặc biệt
CÂU ĐẶC BIỆT
QQqwdfvdfgfgh
Quê hương! Hai tiếng thân thương. Quê tôi thật đẹp. Thật êm ả. Tôi yêu quê tha thiết như tình yêu của đứa con dành cho người mẹ. Ôi, quê hương. Nơi tôi sinh ra và lớn lên trong lời ru ngọt ngào như tiếng sóng vỗ về đôi bờ sông xanh. Nơi ấy đã ghi dấu biết bao kỉ niệm êm đềm của tuổi thơ. Bởi thế, dù đi đâu, tâm hồn tôi vẫn luôn hướng về quê hương.
Hướng dẫn về nhà:
1/ Học và nắm vững kiến thức của bài học
2/ Hoàn thành các bài tập
3/ Soạn bài mới: Bố cục và phương pháp lập luận trong bài văn nghị luận.
- Đọc lại bài “Tinh thần yêu nước của nhân dân ta”. Tìm bố cục và cách lập luận trong bài.
- Xem sơ đồ trong SGK/ 30 để xác lập luận điểm trong từng phần và mối quan hệ giữa các phần.