Tiết 40
câu ghép
Ví dụ : (SGK/111)
Hàng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỷ niệm mơn man của buổi tựu trường.
Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng.
Những ý tưởng ấy tôi chưa lần nào ghi lên giấy, vì hồi ấy tôi không biết ghi và ngày nay tôi không nhớ hết. Nhưng mỗi lần thấy mấy em nhỏ rụt rè núp dưới nón mẹ làn đầu tiên đi đến trường, lòng tôi lại tưng bừng rộn rã. Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp. Con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên thấy lạ. Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.
(Thanh Tịnh, Tôi đi học)
(1) Hàng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỷ niệm mơn man của buổi tựu trường.
(2) Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng.
(3) Những ý tưởng ấy tôi chưa lần nào ghi lên giấy, vì hồi ấy tôi không biết ghi và ngày nay tôi không nhớ hết. (4) Nhưng mỗi lần thấy mấy em nhỏ rụt rè núp dưới nón mẹ lần đầu tiên đi đến trường, lòng tôi lại tưng bừng rộn rã. (5) Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp. (6) Con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên thấy lạ.(7) Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.
(Thanh Tịnh, Tôi đi học)
-Tìm các cụm C-V ? Cụm C-V nào là cụm lớn, cụm C-V nào là cụm nằm trong cụm lớn ấy ? Các vế này có quan hệ như thế nào?
Nhóm 1: câu (2)
Nhóm 2: câu (5)
Nhóm 3: câu (7)
1. Tụi quờn th? n�o du?c nh?ng c?m giỏc trong sỏng ?y n?y n? trong lũng


tụi nhu m?y c�nh hoa tuoi m?m cu?i gi?a b?u tr?i quang dóng .
C3
C2
V3
Bổ ng?
V2
VN1
Bổ ng?
CN1
Nhóm 1: Câu (2)



Nhóm 2 : -Xét câu (5) có mấy cụm C-V?
(5) Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió
TN TN
lạnh, mẹ tôi / âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng
CN VN
dài và hẹp.

Nhóm 3: Câu (7) có mấy cụm C-V?
(7) Cảnh vật xung quanh tôi / đều thay đổi, vì chính lòng tôi/
C1 V1 C2
đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi / đi học.
V2 TN C3 V3


C1
V1
C2
V2
C3
V3
5
2
7
* Kết luận:
Câu đơn
Câu đơn mở rộng thành phần
Câu ghép

* Ví dụ :
1. Hằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều
TN
và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại

nao nức những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường.
C3
V3
C2
V2
C1
V1
=> Dựng quan h? t? v� d?u ph?y.
Trong mỗi câu ghép, các vế được nối với nhau bằng cách nào ?
* Ví dụ :
=> Dựng c?p quan h? t? .
3. Tôi im lặng cúi đầu xuống đất : lòng tôi càng thắt lại,

khoé mắt tôi đã cay cay.
=> Dựng d?u hai ch?m , d?u ph?y
2. Vì trời mưa to nên đường rất trơn .
C1 V1 C2 V2
* Ví dụ 4.
4. Nước sông càng dâng lờn bao nhiêu thì đồi núi

càng dâng cao bấy nhiêu.
=> Dựng c?p phú t? , d?i t? .
5. Anh đi đường này, em đi đường nọ.
=> Dựng c?p ch? t?
* Kết luận :
Bài 1( SGK- 113): Tìm câu ghép trong đoạn trích và cho biết trong mỗi câu ghép, các vế câu được nối với nhau bằng cách nào?
a.

(3) U van Dần, u lạy Dần !
C1 V1 C2 V2
(5) Chị con có đi, u mới có tiền nộp sưu, thầy Dần mới được về với Dần chứ !
C1 V1 C2 V2 C3 V3
(6) Sáng ngày người ta đánh trói thầy Dần như thế, Dần có thương không.
TN C1 V1 C2 V2
(7) Nếu Dần không buông chị ra, chốc nữa ông lý vào
C1 V1 C2 V2
đây, ông ấy trói nốt cả u, trói nốt cả Dần nữa đấy.
C3 V3
b.
Tiết 44
câu ghép
Cô tôi chưa dứt câu , cổ họng tôi đã nghẹn ứ khóc không ra

tiếng . Giá những cổ tục đã đày đọa mẹ tôi là một vật như

hòn đá hay cục thuỷ tinh, đầu mẩu gỗ, tôi quyết vồ ngay lấy mà

cắn, mà nhai, mà nghiến cho kì nát vụn mới thôi.

( Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu )
C1
C1
C2
C2
V1
V2
V1
V2
Bài tập 2 : Sgk/113

Với mỗi cặp quan hệ từ dưới đây hãy đặt một câu ghép :
a/ Vì … nên …( hoặc bởi vì…cho nên …)
b/ Nếu …thì …( hoặc giá …thì…)
c/ Tuy … nhưng …( hoặc mặc dù …nhưng…)
d/ Không những…mà…(hoặc không chỉ…mà…)
1
2
3
4
TRÒ CHƠI : THỬ TÀI ĐỐI ĐÁP
Vì bạn Nam không thuộc bài ...................

Do nĩ ch? quan...............
...........................................
Tại trời mưa..................
.....................................






Nếu Lan chăm học...............




Slide 20
Bài tập 3 : Sgk/113
Chuyển những câu ghép em vừa đặt ở bài tập 2 thành những câu ghép mới bằng một trong hai cách sau :

a/ Bỏ bớt một quan hệ từ .

b/ Đảo lại trật tự các vế câu .
* Bài tập 3:
Vỡ Nam cham h?c nờn b?n ?y d?t k?t qu? cao.
* Cỏch 1: + Nam cham h?c nờn b?n ?y d?t k?t qu? cao.
+ Vỡ Nam cham h?c, b?n ?y d?t k?t qu? cao.
* Cỏch 2: Nam d?t k?t qu? cao vỡ b?n ?y cham h?c.
LK
Xin chân thành cám ơn
thầy cô và các em