CÁC KIỂU CÂU ĐƠN
Phân loại theo
cấu tạo

?

Câu bình
? thường
Câu đặc
? biệt

Phân loại theo
mục đích nói

?

Câu nghi
? vấn
Câu
Câu trần
trần
thuật
? thuật
Câu cầu
? khiến
Câu cảm
? thán

NGỮ VĂN 8
Tiết 77 – Bài 18
Câu nghi vấn

NỘI DUNG
I. Đặc điểm hình thức và
chức năng

II. Luyện tập

I. Đặc điểm hình thức và chức năng
1. Ví dụ
• Đọc ví dụ sau và hoàn thành phiếu học tập :
• Vẻ nghi ngại hiện
ra sắc
concâubé
hỉnh hỏi
a. Trong
đoạnmặt,
trích trên
nàohóm
là
nghi vấn ? Những đặc điểm
mẹ một cách thiếtcâu
tha:
hình thức nào cho biết đó là câu
-• Sáng
ngày
người
tanghi
đấm
u? cóu đau
lắmlắm
không?
- Sáng
ngày
người
ta vấn
đấm
có đau
không?
Câu nghi
vấn trong đoạn dùng để
• Chị Dậu khẽ gạtb. nước
mắt:
làm gì ?
• - Không đau con ạ!
- Thế làm sao u cứ khóc mãi mà không ăn khoai?
Hay là u thương chúng con đói quá?

Câu nghi vấn

Đặc điểm hình thức

Chức năng

Từ ngữ

Dấu kết câu

có…
không

?

Dùng để hỏi

Thế làm sao u cứ khóc mãi
mà không ăn khoai?

làm
sao

?

Dùng để hỏi

Hay là u thương chúng
con đói quá?

hay là

?

Sáng nay người ta đấm u có
đau lắm không?

Dùng để hỏi

I. Đặc điểm hình thức và chức năng
1. Ví dụ
2. Ghi nhớ SGK/11
Có những từ nghi vấn (ai, gì, nào, sao, tại
sao, đâu, bao giờ, bao nhiêu, à, ư, chứ,
có…không, đã…chưa...)
Có từ hay (nối các vế có quan hệ lựa chọn)
Kết thúc bằng dấu chấm hỏi.
Có chức năng chính là dùng để hỏi.

II. Luyện tập

Trò chơi: Ngôi sao may mắn
Luật chơi: Mỗi tổ sẽ là một nhóm, khi quản trò đếm 123 thì ai là người giơ
tay nhanh nhất sẽ có quyền trả lời câu hỏi. Mỗi câu đúng sẽ được cộng 1
điểm, bốc phải ngôi sao may mắn sẽ được cộng 2 điểm. Kết thức trò chơi
nhóm nào nhiều điểm nhất sẽ chiến thắng. Lưu ý: Khi người chơi của mỗi
nhóm trả lời sai thì quyền trả lời sẽ dành cho nhóm khác

8

1

10

7
2

3

9
4
6

5
14

12

13

Ngôi sao may mắn

11
15

Bye bye

Ngôi sao may mắn

+2 điểm
GO HOME

Ngôi sao may mắn

+2 điểm
GO HOME

Ngôi sao may mắn

+ 2 điểm
GO HOME

Ngôi sao may mắn

+ 2 điểm
GO HOME

Ngôi sao may mắn

+2 điểm
GO HOME

Xác định câu nghi vấn và đặc điểm hình thức của
câu nghi vấn trong đoạn trích sau: Văn là gì? Văn
là vẻ đẹp. Chương là gì? Chương là vẻ sáng. Nhời
(lời) của người ta rực rỡ bóng bẩy, tựa như có vẻ đẹp
vẻ sáng, cho nên gọi là văn chương.

Văn là gì? Chương là gì?
GO HOME

Xác định câu nghi vấn và đặc điểm hình thức của câu nghi vấn
trong đoạn trích sau: Rồi hắn chỉ luôn vào mặt chị Dậu:
- Chị khất tiền sưu đến mai phải không? Đấy! Chị hãy nói với ông
cai, để ông ấy ra đình kêu với quan cho! Chứ ông lí tôi thì không
dám cho chị khất thêm một giờ nào nữa!

Chị khất tiền sưu đến mai phải không?
GO HOME

Xác định câu nghi vấn và đặc điểm hình thức của câu nghi
vấn trong đoạn trích sau: Tại sao con người lại phải khiêm
tốn như thế? Đó là vì cuộc đời là một cuộc đấu tranh bất tận,
mà tài nghệ của mỗi cá nhân tuy là quan trọng, nhưng thật ra
chỉ là những giọt nước bé nhỏ giữa đại dương bao la.

Tại sao con người lại phải khiêm tốn như thế?
GO HOME

Xác định câu nghi vấn và đặc điểm hình thức của câu nghi vấn trong
đoạn trích sau: Tôi cất tiếng gọi Dế Choắt. Nghe tiếng thưa, tôi hỏi:
- Chú mình muốn cùng tớ đùa vui không?
- Đùa trò gì? Em đương lên cơn hen đây! Hừ hừ…
- Đùa chơi một tí.
- Hừ … hừ … cái gì thế?
- Con mụ Cốc kia kìa.
Dế Choắt ra cửa, hé mắt nhìn chị Cốc. Rồi hỏi tôi:
- Chị Cốc béo xù đứng trước của nhà ta ấy hả?
- Ừ.

- Chú mình muốn cùng tớ đùa vui không?
- Đùa trò gì?
- Chị Cốc béo xù đứng trước của nhà ta ấy hả?

GO HOME

Hãy cho biết sự khác nhau về hình thức và
ý nghĩa của hai câu sau:
a. Bao giờ anh đi Hà Nội?
b. Anh đi Hà Nội bao giờ?
a. Từ “Bao giờ” đứng đầu câu.
Þ Hỏi về thời điểm hoạt động đi (tương lai).
b. Từ “Bao giờ” đứng cuối câu.
Þ Hỏi về thời gian diễn ra hành động đi (quá khứ).
GO HOME

Phân biệt hình thức và ý nghĩa của hai câu sau:
a. Anh có khỏe không?
b. Anh đã khỏe chưa?

a. Hình thức: dùng cặp từ có… không
- Ý nghĩa: Thời điểm hiện tại, không biết trước đó thế nào?
b. Hình thức: dùng cặp từ đã… chưa
- Ý nghĩa: thời điểm hiện tại, biết rõ tình trạng sức khỏe
trước đó không tốt.

GO HOME

Cho biết hai câu nghi vấn sau đây đúng hay sai? Vì sao?
a.

Chiếc xe máy bao nhiêu ki-lô-gam mà nặng thế?

b.

Chiếc xe này giá bao nhiêu mà rẻ thế?

a/ Đúng. Người hỏi tiếp xúc với sự vật.
b/ Sai. Người hỏi chưa biết chính xác giá của xe.
GO HOME

Chuyển câu sau thành câu nghi vấn:
Con muốn đi đá bóng.

VD: Con có thể đi đá bóng không ạ?
GO HOME

Đặt 1 câu nghi vấn liên quan đến việc tìm
hiểu giá trị nội dung của văn bản “Ông đồ”.

VD: Tài năng của ông đồ được thể hiện
qua những chi tiết nào?
GO HOME

Câu sau đây thuộc kiểu câu gì? Có thể thay từ “hay”
bằng từ “hoặc” được không? Vì sao?
Hay tại sự sung sướng bỗng được trông nhìn và ôm ấp
cái hình hài máu mủ của mình mà mẹ tôi lại tươi đẹp như
thuở còn sung túc?

- Câu nghi vấn.
- Không thay được, vì khi đó sẽ
trở thành kiểu câu khác.
GO HOME