LUYỆN TỪ VÀ CÂU
LỚP 5

KHỞI ĐỘNG

Luyện từ và câu

Từ đồng nghĩa

Nhận xét:
a) Sau 80 năm giời nô lệ làm cho nước nhà bị yếu hèn, ngày
nay chúng ta cần phải xây dựng lại cơ đồ mà tổ tiên đã để lại cho
chúng ta, làm sao cho chúng ta theo kịp các nước khác trên hoàn
cầu. Trong công cuộc kiến thiết đó, nước nhà trông mong chờ đợi
ở các em rất nhiều.
HỒ CHÍ MINH

xây dựng: làm nên một công trình
kiến trúc theo một kế hoạch nhất định.

a) Sau 80 năm giời nô lệ làm cho nước nhà bị yếu hèn, ngày
nay chúng ta cần phải xây dựng lại cơ đồ mà tổ tiên đã để lại cho
chúng ta, làm sao cho chúng ta theo kịp các nước khác trên hoàn
cầu. Trong công cuộc kiến thiết đó, nước nhà trông mong chờ đợi
ở các em rất nhiều.
HỒ CHÍ MINH

kiến thiết: xây dựng theo quy mô lớn.

1. So sánh nghĩa của các từ in đậm trong đoạn văn sau:
a) Sau 80 năm giời nô lệ làm cho nước nhà bị yếu hèn, ngày
nay chúng ta cần phải xây dựng lại cơ đồ mà tổ tiên đã để lại cho
chúng ta, làm sao cho chúng ta theo kịp các nước khác trên hoàn
cầu. Trong công cuộc kiến thiết đó, nước nhà trông mong chờ đợi
ở các em rất nhiều.
HỒ CHÍ MINH
xây dựng - kiến thiết: nghĩa của các từ này giống nhau (cùng chỉ một hoạt động)

1. So sánh nghĩa của các từ in đậm trong đoạn văn sau:
a) Sau 80 năm giời nô lệ làm cho nước nhà bị yếu hèn, ngày nay
chúng ta cần phải xây dựng lại cơ đồ mà tổ tiên đã để lại cho
chúng ta, làm sao cho chúng ta theo kịp các nước khác trên hoàn
cầu. Trong công cuộc kiến thiết đó, nước nhà trông mong chờ đợi
ở các em rất nhiều.
HỒ CHÍ MINH
xây dựng - kiến thiết: nghĩa của các từ này giống nhau (cùng chỉ một hoạt động)

Những từ có nghĩa giống nhau là từ đồng nghĩa.

1. So sánh nghĩa của các từ in đậm trong đoạn văn sau:
2. Thay những từ in đậm trong đoạn văn cho nhau rồi rút ra nhận xét: Những từ
nào thay thế được cho nhau? Những từ nào không thay thế được cho nhau? Vì sao?

a) Sau 80 năm giời nô lệ làm cho nước nhà bị yếu hèn, ngày nay
chúng ta cần phải xây dựng lại cơ đồ mà tổ tiên đã để lại cho chúng ta, làm
sao cho chúng ta theo kịp các nước khác trên hoàn cầu. Trong công
cuộc kiến thiết đó, nước nhà trông mong chờ đợi ở các em rất nhiều.
HỒ CHÍ MINH

1. So sánh nghĩa của các từ in đậm trong đoạn văn sau:
2. Thay những từ in đậm trong đoạn văn cho nhau rồi rút ra nhận xét: Những từ
nào thay thế được cho nhau? Những từ nào không thay thế được cho nhau? Vì sao?

a) Sau 80 năm giời nô lệ làm cho nước nhà bị yếu hèn,
ngày nay chúng ta cần phải kiến thiết lại cơ đồ mà tổ tiên đã để
lại cho chúng ta, làm sao cho chúng ta theo kịp các nước khác
trên hoàn cầu. Trong công cuộc kiến thiết đó, nước nhà trông
mong chờ đợi ở các em rất nhiều.
HỒ CHÍ MINH

1. So sánh nghĩa của các từ in đậm trong đoạn văn sau:
2. Thay những từ in đậm trong đoạn văn cho nhau rồi rút ra nhận xét: Những từ
nào thay thế được cho nhau? Những từ nào không thay thế được cho nhau? Vì sao?

a) Sau 80 năm giời nô lệ làm cho nước nhà bị yếu hèn,
ngày nay chúng ta cần phải xây dựng lại cơ đồ mà tổ tiên đã để
lại cho chúng ta, làm sao cho chúng ta theo kịp các nước khác
trên hoàn cầu. Trong công cuộc kiến thiết đó, nước nhà trông
mong chờ đợi ở các em rất nhiều.
HỒ CHÍ MINH

1. So sánh nghĩa của các từ in đậm trong đoạn văn sau:
2. Thay những từ in đậm trong đoạn văn cho nhau rồi rút ra nhận xét: Những từ
nào thay thế được cho nhau? Những từ nào không thay thế được cho nhau? Vì sao?

a) Sau 80 năm giời nô lệ làm cho nước nhà bị yếu hèn, ngày nay
chúng ta cần phải xây dựng lại cơ đồ mà tổ tiên đã để lại cho chúng ta, làm
sao cho chúng ta theo kịp các nước khác trên hoàn cầu. Trong công
cuộc kiến thiết đó, nước nhà trông mong chờ đợi ở các em rất nhiều.
HỒ CHÍ MINH

Từ xây dựng và kiến thiết có nghĩa giống nhau và có thể thay
thế cho nhau được gọi là từ đồng nghĩa hoàn toàn.

b) Màu lúa chín dưới đồng vàng xuộm lại. Nắng nhạt
ngả màu vàng hoe. Trong vườn, lắc lư những chùm quả
xoan vàng lịm không trông thấy cuống, như những chuỗi
tràng hạt bồ đề treo lơ lửng.
TÔ HOÀI

*Tràng

hạt bồ đề: chuỗi hạt
mà người theo đạo Phật dùng
để lần từng hạt khi tụng kinh,
niệm Phật

vàng xuộm: màu vàng đậm.

vàng hoe: màu vàng nhạt,
tươi, ánh lên.
vàng lịm: màu của quả chín,
gợi cảm giác rất ngọt.

1. So sánh nghĩa của các từ in đậm trong đoạn văn sau:
b) Màu lúa chín dưới đồng vàng xuộm lại. Nắng nhạt ngả màu
vàng hoe. Trong vườn, lắc lư những chùm quả xoan vàng lịm không
trông thấy cuống, như những chuỗi tràng hạt bồ đề treo lơ lửng.
TÔ HOÀI
vàng xuộm - vàng hoe - vàng lịm: nghĩa của các từ này giống nhau
(cùng chỉ một màu vàng) nhưng sắc độ khác nhau.

Những từ có nghĩa gần giống nhau là các từ đồng nghĩa.

1. So sánh nghĩa của các từ in đậm trong đoạn văn sau:
2. Thay những từ in đậm trong đoạn văn cho nhau rồi rút ra nhận xét: Những từ
nào thay thế được cho nhau? Những từ nào không thay thế được cho nhau? Vì sao?

b) Màu lúa chín dưới đồng vàng xuộm lại. Nắng
nhạt ngả màu vàng hoe. Trong vườn, lắc lư những chùm
quả xoan vàng lịm không trông thấy cuống, như những
chuỗi tràng hạt bồ đề treo lơ lửng.
TÔ HOÀI

1. So sánh nghĩa của các từ in đậm trong đoạn văn sau:
2. Thay những từ in đậm trong đoạn văn cho nhau rồi rút ra nhận xét: Những từ
nào thay thế được cho nhau? Những từ nào không thay thế được cho nhau? Vì sao?

b) Màu lúa chín dưới đồng vàng xuộm lại. Nắng nhạt ngả màu vàng
hoe. Trong vườn, lắc lư những chùm quả xoan vàng lịm không trông thấy
cuống, như những chuỗi tràng hạt bồ đề treo lơ lửng.
TÔ HOÀI

vàng xuộm, vàng hoe, vàng lịm: có nghĩa gần giống nhau và
không thể thay đổi vị trí cho nhau được gọi là từ đồng nghĩa
không hoàn toàn.

Ghi nhớ
Từ đồng nghĩa
Từ đồng nghĩa
hoàn toàn
Có nghĩa
giống nhau
hoàn toàn

Có thể
thay thế
cho nhau

Từ đồng nghĩa
không hoàn toàn
Có nghĩa
gần
giống nhau

Cân nhắc
lựa chọn
cho phù hợp

Ong tìm tổ
siêng năng

thật thà
trung thực

chăm chỉ
ngoan ngoãn

Luyện tập

Luyện tập
Bài 1: Xếp những từ in đậm thành từng nhóm đồng nghĩa
Sau 80 năm giời nô lệ làm cho nước nhà bị yếu hèn, ngày nay
chúng ta cần phải xây dựng lại cơ đồ mà tổ tiên đã để lại cho chúng ta,
làm sao cho chúng ta theo kịp các nước khác trên hoàn cầu. Trong công
cuộc kiến thiết đó, nước nhà trông mong ở các em rất nhiều. Non sông
Việt Nam có trở nên tươi đẹp được hay không, dân tộc Việt nam có bước
tới đài vinh quang để sánh vai cùng với các cường quốc năm châu được
hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em.
Hồ Chí Minh

Bài 1: Xếp những từ in đậm thành từng nhóm đồng nghĩa
Sau 80 năm giời nô lệ làm cho nước nhà bị yếu hèn, ngày nay
chúng ta cần phải xây dựng lại cơ đồ mà tổ tiên đã để lại cho chúng ta, làm
sao cho chúng ta theo kịp các nước khác trên hoàn cầu. Trong công cuộc
kiến thiết đó, nước nhà trông mong ở các em rất nhiều. Non sông Việt
Nam có trở nên tươi đẹp được hay không, dân tộc Việt nam có bước tới
đài vinh quang để sánh vai cùng với các cường quốc năm châu được hay
không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em.
Hồ Chí Minh

Nước nhà: đất nước của mình

Bài 1: Xếp những từ in đậm thành từng nhóm đồng nghĩa
Sau 80 năm giời nô lệ làm cho nước nhà bị yếu hèn, ngày nay chúng
ta cần phải xây dựng lại cơ đồ mà tổ tiên đã để lại cho chúng ta, làm sao
cho chúng ta theo kịp các nước khác trên hoàn cầu. Trong công cuộc kiến
thiết đó, nước nhà trông mong ở các em rất nhiều. Non sông Việt Nam có
trở nên tươi đẹp được hay không, dân tộc Việt nam có bước tới đài vinh
quang để sánh vai cùng với các cường quốc năm châu được hay không,
chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em.
Hồ Chí Minh

Hoàn cầu: toàn thế giới

Bài 1: Xếp những từ in đậm thành từng nhóm đồng nghĩa
Sau 80 năm giời nô lệ làm cho nước nhà bị yếu hèn, ngày nay chúng
ta cần phải xây dựng lại cơ đồ mà tổ tiên đã để lại cho chúng ta, làm sao
cho chúng ta theo kịp các nước khác trên hoàn cầu. Trong công cuộc kiến
thiết đó, nước nhà trông mong ở các em rất nhiều. Non sông Việt Nam có
trở nên tươi đẹp được hay không, dân tộc Việt nam có bước tới đài vinh
quang để sánh vai cùng với các cường quốc năm châu được hay không,
chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em.
Hồ Chí Minh

Non sông: dùng để chỉ đất nước

Bài 1: Xếp những từ in đậm thành từng nhóm đồng nghĩa
Sau 80 năm giời nô lệ làm cho nước nhà bị yếu hèn, ngày nay
chúng ta cần phải xây dựng lại cơ đồ mà tổ tiên đã để lại cho chúng ta, làm
sao cho chúng ta theo kịp các nước khác trên hoàn cầu. Trong công cuộc
kiến thiết đó, nước nhà trông mong ở các em rất nhiều. Non sông Việt
Nam có trở nên tươi đẹp được hay không, dân tộc Việt nam có bước tới đài
vinh quang để sánh vai cùng với các cường quốc năm châu được hay
không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em.
Hồ Chí Minh

Năm châu: khắp mọi nơi trên thế giới

Bài 1: Xếp những từ in đậm thành từng nhóm đồng nghĩa
Sau 80 năm giời nô lệ làm cho nước nhà bị yếu hèn, ngày nay
chúng ta cần phải xây dựng lại cơ đồ mà tổ tiên đã để lại cho chúng ta, làm
sao cho chúng ta theo kịp các nước khác trên hoàn cầu. Trong công cuộc
kiến thiết đó, nước nhà trông mong ở các em rất nhiều. Non sông Việt
Nam có trở nên tươi đẹp được hay không, dân tộc Việt nam có bước tới đài
vinh quang để sánh vai cùng với các cường quốc năm châu được hay
không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em.
Hồ Chí Minh

Nước nhà: đất nước của mình Non sông: dùng để chỉ đất nước
Hoàn cầu: toàn thế giới

Năm châu: khắp mọi nơi trên thế giới

Bài 1: Xếp những từ in đậm thành từng nhóm đồng nghĩa
Sau 80 năm giời nô lệ làm cho nước nhà bị yếu hèn, ngày nay
chúng ta cần phải xây dựng lại cơ đồ mà tổ tiên đã để lại cho chúng ta,
làm sao cho chúng ta theo kịp các nước khác trên hoàn cầu. Trong công
cuộc kiến thiết đó, nước nhà trông mong ở các em rất nhiều. Non sông
Việt Nam có trở nên tươi đẹp được hay không, dân tộc Việt nam có bước
tới đài vinh quang để sánh vai cùng với các cường quốc năm châu được
hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em.
Hồ Chí Minh

Bài 1: Xếp những từ in đậm thành từng nhóm đồng nghĩa
Sau 80 năm giời nô lệ làm cho nước nhà bị yếu hèn, ngày nay
chúng ta cần phải xây dựng lại cơ đồ mà tổ tiên đã để lại cho chúng ta, làm
sao cho chúng ta theo kịp các nước khác trên hoàn cầu. Trong công cuộc
kiến thiết đó, nước nhà trông mong ở các em rất nhiều. Non sông Việt
Nam có trở nên tươi đẹp được hay không, dân tộc Việt nam có bước tới đài
vinh quang để sánh vai cùng với các cường quốc năm châu được hay
không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em.
Hồ Chí Minh

Các nhóm từ
đồng nghĩa:

nước nhà - non sông : từ đồng nghĩa hoàn toàn

hoàn cầu - năm châu : từ đồng nghĩa hoàn toàn

Luyện tập

học tập

đẹp

to lớn

Thứ tư ngày 3 tháng 8 năm 2022

Luyện tập

Luyện từ và câu
Từ đồng nghĩa

Bài 2. Tìm những từ đồng nghĩa với những từ sau đây: đẹp, to lớn, học tập.

Luyện tập

3. Đặt câu với một cặp từ đồng nghĩa em vừa tìm
được ở hoạt động 2

Câu 1

Em hãy chọn ý đúng nhất.

A. Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa giống nhau.
B. Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa gần giống nhau.
C.Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa giống nhau hoặc
gần giống nhau.

Câu 1

Em hãy chọn ý đúng nhất.

A. Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa giống nhau.
B. Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa gần giống nhau.
C.Từ
C.
Từ đồng
đồng nghĩa
nghĩa là
là những
những từ
từ có
có nghĩa
nghĩa giống
giống nhau
nhau hoặc
hoặc
gần giống nhau.

Câu 2 Dòng nào dưới đây là những từ đồng nghĩa?

A. Hồng, đỏ, thẫm.
B. Đen đúa, xanh đen, xanh hồ thủy.
C. Mang, vác, đi, đứng.
D. Biếu, tặng, cho.

Câu 2 Dòng nào dưới đây là những từ đồng nghĩa?

A. Hồng, đỏ, thẫm.
B. Đen đúa, xanh đen, xanh hồ thủy.
C. Mang, vác, đi, đứng.
D. Biếu, tặng, cho.

Thứ tư ngày 3 tháng 8 năm 2022
Luyện từ và câu

Từ đồng nghĩa

Ghi nhớ
Từ đồng nghĩa
Từ đồng nghĩa
hoàn toàn
Có nghĩa
giống nhau
hoàn toàn

Có thể
thay thế
cho nhau

Từ đồng nghĩa
không hoàn toàn
Có nghĩa
gần
giống nhau

Cân nhắc
lựa chọn
cho phù hợp

1

• Hoàn thành bài tập 1, 2, 3 vào Vở bài tập.

2

• Sử dụng từ đồng nghĩa hợp lý trong nói hoặc viết.

3

• Chuẩn bị bài Luyện tập về từ đồng nghĩa.

CHÀO CÁC CON!
HẸN GẶP LẠI CÁC CON
Ở BÀI HỌC SAU NHÉ !

CHIA SẺ
SAU GIỜ DẠY

 Tít: Này Mít, cái Tí đâu rồi?
 Mít: Nó bảo mình về trước, nó chờ bố nó đến đón.
 Tí: Ba tớ bận, mình về thôi!
 Tít: Đi nhanh thôi! Tớ đói lắm rồi. Mà Tí này, sao cậu không gọi “bố” như chúng tớ mà lại gọi là







“ba” nghe lạ vậy?
Tí: Lạ đâu! Ba tớ còn gọi ông nội tớ là “tía” í!
Mít: Ờ nhỉ, tớ thấy bác Linh gọi bố bác ấy là “thầy”, như gọi giáo viên í.
Tít: À nhớ rồi, tớ nghe kể, dân miền Trung có nơi gọi bố là “bọ” cơ, hí hí…
Tí: Lêu lêu! Nói dối! Bố, ba, tía, thầy thôi chứ làm gì có “bọ”?
Tít: Không đâu! Có nhiều từ dùng để gọi lắm. Các cậu không tin thì chúng mình cùng đến hỏi cô
Lan đi!

Thứ tư ngày 3 tháng 8 năm 2022

Luyện tập

Luyện từ và câu
Từ đồng nghĩa

Bài 2: Tìm những từ đồng nghĩa với những từ sau đây: đẹp, to lớn, học tập.

Đẹp: đẹp đẽ, đèm đẹp, xinh, xinh xắn, xinh tươi, tươi đẹp,
mĩ lệ, …
To lớn: to, to đùng, to tướng, to kềnh, vĩ đại, khổng lồ,
lớn, …
Học tập: học, học hành, học hỏi, …

Thứ tư ngày 3 tháng 8 năm 2022

Luyện tập

Luyện từ và câu
Từ đồng nghĩa

3. Đặt câu với một cặp từ đồng nghĩa em vừa tìm được ở hoạt
động 2

Chiếc bút của em rất đẹp.
Những nụ cười của các bạn nhỏ rất xinh tươi.
Ngôi trường của em rất to.
Anh chàng trống trường em to đùng.
Để trở thành “con ngoan, trò giỏi”, chúng em chăm chỉ học tập,
rèn luyện.
Em luôn cố gắng học hỏi từ mọi người xung quanh.