TẬP LÀM VĂN

CẤU TẠO BÀI VĂN TẢ NGƯỜI

Thứ tư ngày 23 tháng 11 năm 2022
Tập làm văn:

Cấu tạo của bài văn tả người
I. Nhận xét:
Đọc bài văn “ Hạng A Cháng”(SGK trang 119-120) và
trả lời câu hỏi:

1.Xác định phần mở bài và cho biết tác giả giới thiệu
người định tả bằng cách nào ?
2.Ngoại hình của A Cháng có những điểm gì nổi bật?
3. Qua đoạn văn miêu tả hoạt động của A Cháng, em
thấy A Cháng là người như thế nào ?
4.Tìm phần kết bài và nêu ý chính của nó.

Hạng A Cháng
Nhìn thân hình cân đối của Hạng A Cháng, tất cả các cụ già trong làng đều tấm tắc :
-A Cháng trông như một con ngựa tơ hai tuổi, chân chạy qua chín núi mười khe không biết
mệt, khỏe quá ! Đẹp quá!
A Cháng đẹp người thật. Mười tám tuổi, ngực nở vòng cung, da đỏ như lim, bắp tay bắp
chân rắn như trắc gụ. Vóc cao, vai rộng, người đứng thẳng như cái cột đá trời trống.
Nhưng phải nhìn Hạng A Cháng cày mới thấy hết vẻ đẹp của anh.
Anh đến chuồng trâu dắt con trâu béo nhất, khỏe nhất. Người và trâu cùng ra ruộng. A
Cháng đeo cày. Cái cày của người H mông to nặng, bắp cày bằng gỗ tốt màu đen, vòng như
hình cái cung, ôm lấy bộ ngực nở. Trông anh hùng dũng như một chàng hiệp sĩ cổ đeo cung
ra trận.
Tới nương, A Cháng mắc cày xong , quát một tiếng “Mổng !” và bây giờ chỉ còn chăm
chắm vào công việc…Hai tay A Cháng nắm đốc cày, mắt nhìn thế ruộng, nhìn đường cày,
thân hình nhoài thành một đường cong mềm mại, khi qua trái, lúc tạt phải theo đường cày
uốn vòng trên hình ruộng bậc thang như một mảnh trăng lưỡi liềm. Lại có lúc được sá cày
thẳng, người anh như rạp hẳn xuống, đôi chân xoải dài hoặc băm những bước ngắn , gấp
gấp…
Sức lực tràn trề của A Cháng là niềm tự hào của dòng họ Hạng, một dòng họ H mông
đang định cư ở chân núi Tơ Bo.

Câu hỏi
1. Xác định phần mở bài và
cho biết tác giả giới thiệu
người định tả bằng cách nào
?

Cấu tạo bài văn tả Hạng A Cháng
I.Mở bài : Giới thiệu Hạng A
Cháng bằng cách đưa ra lời
khen của các cụ già
II. Thân bài:
a. Tả ngoại hình:

2. Ngoại hình của A Cháng có ngực nở vòng cung, da đỏ như lim, bắp
tay bắp chân rắn như trắc, gụ. Vóc
những điểm gì nổi bật ?

cao, vai rộng, người đứng thẳng như
cái cột đá trời trồng; khi đeo cày, trông
anh hùng dũng như một chàng hiệp sĩ
cổ đeo cung ra trận.

3. Qua đoạn văn miêu tả hoạt
động của A Cháng, em thấy
A Cháng là người như thế
nào ?
4. Tìm phần kết bài và nêu ý
chính của nó ?

b. Tả hoạt động, tính tình :
lao động rất khỏe, rất giỏi, cần
cù,say mê lao động, tập trung cao
độ đến mức chăm chắm vào công
việc.
III. Kết bài: Ca ngợi sức lực
tràn trề của Hạng A Cháng

Cấu tạo bài văn tả Hạng A Cháng
Cấu tạo bài văn tả người
I.Mở bài : Giới thiệu Hạng A
I.Mở bài :
Giới thiệu người
Cháng (bằng cách đưa ra lời
định tả
khen của các cụ già )
II. Thân bài:
II. Thân bài:
a. Tả ngoại hình:
a.Tả ngoại hình
ngực nở vòng cung, da đỏ như
( đặc điểm nổi bật về tầm vóc,
lim, bắp tay bắp chân rắn như
cách ăn mặc, khuôn mặt, mái
trắc, gụ. Vóc cao, vai rộng,
tóc,cặp mắt, hàm răng,…)
người đứng thẳng như cái cột
đá trời trồng
b. Tả hoạt động, tính tình:
b.Tả tính tình, hoạt động
lao động rất khỏe, rất giỏi, cần
(lời nói, cử chỉ, thói quen, cách
cù, say mê lao động, tập trung
cư xử với người khác,…)
cao độ đến mức chăm chắm vào
công việc.
III. Kết bài :Ca ngợi sức lực
III.Kết bài: Nêu cảm nghĩ về
tràn trề của Hạng A Cháng
người được tả.

II. Ghi nhớ:
Cấu tạo bài văn tả người thường có ba phần:
1. Mở bài: Giới thiệu người định tả.
2. Thân bài:
a) Tả ngoại hình ( đặc điểm nổi bật về tầm vóc, cách ăn mặc,
khuôn mặt, mái tóc, cặp mắt, hàm răng,…)
b) Tả tính tình, hoạt động (lời nói, cử chỉ, thói quen, cách cư xử
với người khác,…)
3. Kết bài: Nêu cảm nghĩ về người được tả.

III. Luyện tập
Lập dàn ý chi tiết cho bài văn tả một người trong gia đình
em (chú ý những nét nổi bật về ngoại hình, tính tình và hoạt
động của người đó ).
• Cấu tạo bài văn tả người thường có ba phần:
1. Mở bài: Giới thiệu người định tả.
2. Thân bài:
• Tả ngoại hình ( đặc điểm nổi bật về tầm vóc, cách ăn mặt,
khuôn mặt, mái tóc, cặp mắt, hàm răng,…)
• Tả tính tình, hoạt động (lời nói, cử chỉ, thói quen, cách cư
xử với người khác,…)
3. Kết bài: Nêu cảm nghĩ về người được tả.

Dàn ý chi tiết : Tả ông nội
1. Mở bài : Giới thiệu ông nội
2. Thân bài : * Tả ngoại hình:
- Năm nay gần 70 tuổi, khá nhanh nhẹn.
- Nội gầy nhưng da vẫn hồng hào
- Tóc trắng như cước, trán cao, có nhiều nếp nhăn, đôi má hóp, răng rụng
nhiều
-

Nội thường mặc đồ bà ba màu sẫm, đi dép nhựa
* Tả tính tình, hoạt động :

-

Nội làm việc luôn tay: quét nhà, quét sân, chăm sóc cây cảnh, kiểm tra việc
học của em…

-

Khi rảnh, nội đọc sách, có lúc kể chuyện cho em nghe

-

Khi con cháu làm điều gì sai, nội nhẹ nhàng răn dạy

-

Bà con hàng xóm có điều xích mích thường nhờ nội giải quyết

3. Kết bài : Tình cảm của em đối với ông nội: em yêu nội vô cùng.

Dàn ý chi tiết : Tả mẹ

a. Mở bài: Giới thiệu về người mẹ của em.
b. Thân bài
- Miêu tả ngoại hình của mẹ:
• Độ tuổi (năm nay mẹ đã hơn ba bốn tuổi…)
• Công việc (mẹ là giáo viên, công nhân, làm
nông, buôn bán …)
• Vóc dáng (mảnh mai, nhỏ bé, to lớn)
• Nước da (trắng hồng khỏe mạnh, đen sạm,
ngâm đen…)
• Khuôn mặt (tròn trịa, phúc hậu, hình trái
xoan…)
• Đôi mắt (đen láy, đen huyền…)

• Nụ cười (tươi rói, sáng rực rỡ, tươi tắn…)
• Bàn tay (có những vết chai sần do làm việc
vất vả, trắng nõn nà,…)
• Trang phục (đơn giản, bộ đồ công nhân, áo
dài…)
- Miêu tả tính cách, hoạt động của mẹ:
• Tính cách (hiền lành, chịu khó, bao dung,
giàu tình yêu thương…)
• Công việc (dạy lớp 2, trồng tiêu, may giày,
bán bánh kẹo…)
• Những việc khi ở nhà (giặt giũ, nấu cơm,
chăm sóc cho con cái, ông bà…)

• Các mối quan hệ khác (làng xóm, đồng
nghiệp ai cũng yêu quý, kính nể mẹ)
- Những kỉ niệm của em cùng mẹ:
• Mẹ chăm sóc, dạy dỗ em khôn lớn
• Em và mẹ đã cùng nhau trải qua những lần
đầu của em (lần đầu tập đi, tập nói, lần đầu
đến trường…)
• Mẹ giúp em vượt qua những khó khăn, an ủi
khi em buồn bã…
c. Kết bài: Tình cảm của em dành cho mẹ