Câu trần thuật
GV: Hướng Thị Minh Anh

MỤC LỤC
Đặc điểm hình thức và chức năng
Luyện tập

Đặc điểm hình
thức và chức năng

Đọc ngữ liệu (sgk-tr 45 + 46)
và hoàn thiện bảng sau

Câu
Lịch sử đã có … của nhân dân ta.
Chúng ta có quyền … Quang Trung
Chúng ta phải ... dân tộc anh hùng
Thốt nhiên … thở không ra lời
Bẩm … quan lớn ... Đê vỡ mất rồi!
Cai Tứ là một người … năm mươi.
Mặt lão vuông … hóp lại.
Ôi Tào Khê!
Nước Tào Khê làm đá mòn đấy!
Nhưng dòng nước … của ta!

Kiểu câu

Tác dụng

Câu

Kiểu câu

Tác dụng

Lịch sử đã có … của nhân dân ta.

Nhận định

Chúng ta có quyền … Quang Trung

Kể
Yêu cầu
Kể, tả
Thông báo

Chúng ta phải ... dân tộc anh hùng
Thốt nhiên … thở không ra lời
Bẩm … quan lớn ... Đê vỡ mất rồi!

Câu
trần
thuật

Cai Tứ là một người … năm mươi.
Mặt lão vuông … hóp lại.
Ôi Tào Khê!
Nước Tào Khê làm đá mòn đấy!
Nhưng dòng nước … của ta!

Câu cảm thán
Câu trần
thuật

Miêu tả
Miêu tả
Bộc lộ cảm xúc
Nhận định
Bộc lộ cảm xúc

i
h
g
n
u
â
c
u
ể
i
k
Trong các
n
á
h
t
m
ả
c
,
n
ế
i
h
k
vấn, cầu
u
â
c
u
ể
i
k
,
t
ậ
u
h
t
và trần
u
ề
i
h
n
g
n
u
d
c
n à o đư ợ
nhất, vì sao?

Câu trần thuật được sử dụng nhiều
nhất. Vì trong cuộc sống, nhu cầu trao
đổi thông tin, trao đổi tư tưởng, tình
cảm giữa người với người rất lớn, mà
chỉ có câu trần thuật mới đáp ứng
được, nó bao hàm nhiều chức năng
như thông báo, trình bày, miêu
tả, nhận định, yêu cầu, bộc lộ
tình cảm, cảm xúc.

Đặt câu
không khó!

Đặt câu trần thuật
dùng để:
Hứa
hẹn

Cảm
ơn

Xin
lỗi

Chúc
mừng

Cam
đoan

Hứa hẹn: Con xin hứa với ba mẹ sẽ không
trốn học đi chơi nữa.
Xin lỗi: Mình xin lỗi bạn.

Câu
trần
thuật

Cảm ơn: Cháu xin cảm ơn chú.
Chúc mừng: Mẹ chúc mừng con.
Cam đoan: Tôi xin cam đoan những lời
tôi nói hoàn toàn là sự thật.

GHI NHỚ
Câu trần thuật không có đặc
điểm hình thức của câu nghi
vấn, cầu khiến, cảm thán.
Thường kết thúc
bằng dấu chấm,
đôi khi là dấu
chấm than hoặc
dấu chấm lửng.

Đặc điểm
hình thức
Chức năng

Dấu hiệu
nhận biết
Khả năng
sử dụng

Thường dùng để kể,
thông báo, nhận định,
miêu tả… Ngoài ra
còn dùng để yêu cầu,
đề nghị, bộc lộ tình
cảm, cảm xúc…

Là kiểu câu được dùng phổ
biến trong giao tiếp.

Bài tập
nhanh

Xác định kiểu câu và chức năng
của những câu sau đây:

a) Thế rồi Dế Choắt tắt thở. Tôi thương
lắm. Vừa thương vừa ăn năn tội mình.
b) Mã Lương nhìn cây bút bằng vàng
sáng lấp lánh, em sung sướng reo lên:
- Cây bút đẹp quá! Cháu cảm ơn ông!
Cảm ơn ông!

Thế rồi Dế Choắt tắt thở.
 Câu trần thuật dùng để kể
Tôi thương lắm.
 Câu trần thuật dùng để biểu lộ cảm xúc
Vừa thương vừa ăn năn tội mình.
 Câu trần thuật dùng để biểu lộ cảm xúc

Mã Lương nhìn cây bút … sung sướng reo lên
 Câu trần thuật dùng để kể
Cây bút đẹp quá!
 Câu cảm thán dùng để biểu lộ cảm xúc
Cháu cảm ơn ông! Cảm ơn ông!
 Câu trần thuật dùng để biểu lộ tình cảm và
hành động cảm ơn

Luyện tập

LẤY KẸO CHO ẾCH XANH

Bắt đầu!

Xác định kiểu câu và chức
năng: Anh tắt thuốc lá đi!
HẾT
GIỜ

A. Câu cảm thán
dùng để ra lệnh

B. Câu cầu khiến
dùng để ra lệnh

C. Câu trần thuật
dùng để ra lệnh

D. Câu câu nghi vấn
dùng để đề nghị

Bắt đầu!

Xác định kiểu câu và
chức năng: Anh có thể tắt
thuốc lá được không?
A. Câu cảm thán
dùng để ra lệnh

B. Câu cầu khiến
dùng để ra lệnh

C. Câu trần thuật
dùng để ra lệnh

D. Câu câu nghi vấn
dùng để đề nghị

HẾT
GIỜ

Bắt đầu!

Xác định kiểu câu và chức
năng: Xin lỗi, ở đây không
được hút thuốc lá.
A. Câu trần thuật
dùng để đề nghị

B. Câu cảm thán
dùng để ra lệnh

C. Câu trần thuật
dùng để thông báo

D. Câu cảm thán
dùng để kể

HẾT
GIỜ

Câu trần thuật sau dùng để làm
gì: “Đêm nay, đến phiên anh
canh miếu thờ, ngặt vì cất dở mẻ
rượu, em chịu khó thay anh, đến
sáng thì về.”

A. Thông báo

B. Cầu khiến

C. Hứa hẹn

D. Cam đoan

Bắt đầu!

HẾT
GIỜ

Câu trần thuật sau dùng để làm
gì: Tuy thế, nó vẫn kịp thì thầm
vào tai tôi: “Em muốn cả anh
cùng đi nhận giải.”

A. Kể; Hứa hẹn

B. Cầu khiến; Cam đoan

C. Kể; Cầu khiến

D. Cam đoan, cầu khiến

Bắt đầu!

HẾT
GIỜ

Câu nào dưới không dùng để
kể, thông báo?
A. Lão muốn ngài
nhấc hộ bó củi lên
cho lão. 

B. Chúng ràng buộc
dư luận, thi hành
chính sách ngu dân.

C. Làng tôi ở vốn
làm nghề chài lưới.

D. Sáng ra bờ suối,
tối vào hang.

Bắt đầu!

HẾT
GIỜ

Bắt đầu!

Câu trần thuật: “Hùng Vương thứ
mười tám có một người con
gái tên là Mị Nương” dùng để
làm gì?
A. Miêu tả

B. Kể

C. Thông báo

D. Nhận định

HẾT
GIỜ

Bắt đầu!

Câu trần thuật sau
dùng để làm gì? “Các
con ơi, đây là lần cuối
cùng thầy dạy các con.”
A. Kể

B. Nhận định

C. Miêu tả

D. Thông báo

HẾT
GIỜ

Bắt đầu!

Trong 4 kiểu câu đã học,
kiểu câu nào được sử
dụng phổ biến nhất trong
giao tiếp hằng ngày ?
A. Câu nghi vấn   

B. Câu cầu khiến

C. Câu trần thuật

D. Câu cảm thán

HẾT
GIỜ

Bắt đầu!

Chức năng chính của câu
trần thuật là gì?
HẾT
GIỜ

A. Để hỏi
C. Bộc lộ tình
cảm, cảm xúc

B. Yêu cầu, đề
nghị, khuyên bảo
D. Kể, thông báo,
nhận định, miêu tả

Bài tập về nhà

Viết một đoạn đối
thoại có sử dụng 4
kiểu câu và cùng
đóng lại đoạn kịch đó
với bạn của mình

Hướng dẫn tự học

Ôn lại bài cũ

Làm BTVN + Bài
tập SGK vào vở

Tìm đọc thêm thông
tin về câu trần thuật

Chuẩn bị viết bài
viết số 5

Hẹn gặp lại các em!