Tiết: 110
I. Khái niệm câu trần thuật đơn:
1. Ví dụ:
Đọc các câu văn sau và cho biết mỗi câu văn dùng để làm gì?
*
(1)
Chưa nghe hết câu, tôi đã hếch
răng lên, xì một hơi rõ dài.
(2)
Rồi, với bộ
điệu khinhkhỉnh, tôi mắng:
(3)
_Hức!
(4)
thông ngách sang nhà ta?
(5)
Dễ nghe nhỉ!
mèo thế này ta nào chịu được.
cái điệu hát mưa dầm sùi sụt ấy đi.
(6)
(6)
Chú mày hôi như cú
(7)
Thôi, im
(8)
Đào tổ
nông thì cho chết!
(9)
Tôi về, không một chút bận tâm.
(Tô Hoài)
Câu có tác dụng kể, tả, nêu ý kiến:
Câu (1),
câu (2),
câu (6),
câu (9).
Câu dùng để hỏi:
câu (4).
Câu bộc lộ cảm xúc:
Câu (3),
Câu (5),
Câu (8).
Câu cầu khiến:
Câu (7).
Đó là những câu trần thuật, vậy em hiểu câu trần thuật có tác dụng gì?
câu trần thuật là câu dùng để giới thiệu, miêu tả hoặc kể về một sự vật, sự việc hay để nêu một ý kiến.
Xác định chủ gnữ, vị ngữ của ác câu sau?
Tôi /đã hếch răng lên, xì một hơi rõ dài
C.N
V.N
Tôi / mắng
C.N
V.N
Chú mày / hôi như cú mèo thế này, ta/ nào
chịu được
C.N 1
V.N 1
CN 2
V.N 2
Tôi / về, không chút bận tâm
C,N
V.N
Các câu (1), (2), (9) là câu trần thuật đơn, em hiểu câu trần thuật đơn là gì?
En hãy so sánh số lượng cụm chủ vị trong các câu trên?
Câu (1), (2), (9) có một cụm chủ vị, câu (6) có hai cụm chủ vị.
Câu trần thuật đơn là câu có một cụm chủ vị tạo thành.
2. Ghi nhớ: (SGK)
II. Luỵện tập:
1. Tìm câu trần thuật đơn và tác dụng:
Câu (1):
Câu (2):
Dùng để tả hoặc giới thiệu.
Dùng để nêu ý kiến nhận xét.
2. Xác định loại câu và tác dụng:
Câu (a):
Câu (b):
Câu (c):
Dùng để giưới thiệu nhân vật.
Dùng để giưới thiệu nhân vật.
Dùng để giưới thiệu nhân vật.
3. So sánh cách giới thiệu nhân vậtchính:
Cả ba ví dụ đều giới thiệu nhân vật phụ trước, việc làm của nhân vật phụ rồi mới giới thiệu nhân vật chính.
4. Tác dụng của các câu văn:
Ngoài giới thiệu nhân vật, các câu văn còn có tác dụng miêu tả việc làm của nhân vật.
LÊ QUANG THỌ
THCS Lê Đình Ching – Krông Ana – Đak Lak