CHÀO MỪNG CÁC EM ĐÃ ĐẾN VỚI TIẾN HỌC CỦA CÔ
Trường THCS Thị Trấn
NGỮ VĂN 6A
Giáo viên:Hà Thị Thu Hà
Cây tre là bạn của người nông dân và nhân dân Việt Nam. Dáng tre vươn mộc mạc, màu tre tươi nhũn nhặn. Tre có vẻ đẹp bình dị và nhiều phẩm chất quý báu. Cây tre đã thành một biểu tượng của đất nước Việt Nam, dân tộc Việt Nam.
Nh?ng cõu tr?n thu?t don trong do?n van sau dựng d? l�m gỡ?
Tác dụng của những câu trần thuật đơn:
Cây tre là bạn của người nông dân và nhân dân Việt Nam.
Dáng tre vươn mộc mạc, màu tre tươi nhũn nhặn.

Tre có vẻ đẹp bình dị và nhiều phẩm chất quý báu.

Cây tre đã thành một biểu tượng của đất nước Việt Nam, dân tộc Việt Nam.
 Giới thiệu
 Nêu ý kiến
 Miêu tả
 Nêu ý kiến

Cây tre là bạn của người nông dân và nhân dân Việt Nam. Dáng tre vươn mộc mạc, màu tre tươi nhũn nhặn. Tre có vẻ đẹp bình dị và nhiều phẩm chất quý báu. Cây tre đã thành một biểu tượng của đất nước Việt Nam, dân tộc Việt Nam.
Trong dú cú cõu :
Tiết 113: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN CÓ TỪ “LÀ”
A. BÀI HỌC
I. Đặc điểm của câu trần thuật đơn có từ “là”
1. Ví dụ: a, b, c, d, e
2. Nhận xét:
.
a, B� d? Tr?n l� ngu?i huy?n Dụng Tri?u.
(Vu Trinh)
b, Truy?n thuy?t l� lo?i truy?n dõn gian k? v? cỏc nhõn v?t v� s? ki?n cú liờn quan d?n l?ch s? th?i quỏ kh?, thu?ng cú y?u t? tu?ng tu?ng kỡ ?o.
(Theo Ng? van 6, t?p m?t)
c, Ng�y th? nam trờn d?o Cụ Tụ l� m?t ng�y trong tr?o, sỏng s?a.
(Nguy?n Tuõn)
d, D? Mốn trờu ch? C?c l� d?i.
e, M?c tiờu c?a d?i búng l?p em l� gi�nh gi?i nh?t.
Ví dụ:
a, Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều.
b, Truyền thuyết là loại truyện dân gian kể về các nhân vật và sự kiện có liên quan đến lịch sử thời quá khứ, thường có yếu tố tưởng tượng kì ảo.
c, Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo, sáng sủa.
d, Dế Mèn trêu chị Cốc là dại.
e, Mục tiêu của đội bóng lớp em là giành giải nhất.
C V
C V
C V
C V
C V
C V
Ví dụ:
a, Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều.
b, Truyền thuyết là loại truyện dân gian kể về các nhân vật và sự kiện có liên quan đến lịch sử thời quá khứ, thường có yếu tố tưởng tượng kì ảo.
c, Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo, sáng sủa.
d, Dế Mèn trêu chị Cốc là dại.
e, Mục tiêu của đội bóng lớp em là giành giải nhất.
C V
C V
C V
C V
C V
C V
là + cụm danh từ
là + cụm danh từ
là + cụm danh từ
Tiết 113: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN CÓ TỪ “LÀ”
A. BÀI HỌC
I. Đặc điểm của câu trần thuật đơn có từ “là”
1. Ví dụ: a, b, c, d, e
2. Nhận xét:
Ví dụ:
a, Bà đỡ Trần / là người huyện Đông Triều.
(Vũ Trinh)
b, Truyền thuyết / là loại truyện dân gian kể về các nhân vật và sự kiện có liên quan đến lịch sử thời quá khứ, thường có yếu tố tưởng tượng kì ảo.
(Theo Ngữ văn 6, tập một)
c, Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô / là một ngày trong trẻo, sáng sủa.
(Nguyễn Tuân)
d, Dế Mèn trêu chị Cốc / là dại.
e, Mục tiêu của đội bóng lớp em/ là giành giải nhất.
- Ví dụ a, b, c: Vị ngữ do từ “là” và cụm danh từ tạo thành.
Ví dụ:
a, Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều.
b, Truyền thuyết là loại truyện dân gian kể về các nhân vật và sự kiện có liên quan đến lịch sử thời quá khứ, thường có yếu tố tưởng tượng kì ảo.
c, Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo, sáng sủa.
d, Dế Mèn trêu chị Cốc là dại.
e, Mục tiêu của đội bóng lớp em là giành giải nhất.
C V
C V
C V
C V
C V
C V
“là” + tính từ
Tiết 113: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN CÓ TỪ “LÀ”
A. BÀI HỌC
I. Đặc điểm của câu trần thuật đơn có từ “là”
1. Ví dụ: a, b, c, d, e
2. Nhận xét:
Ví dụ:
a, Bà đỡ Trần / là người huyện Đông Triều.
(Vũ Trinh)
b, Truyền thuyết / là loại truyện dân gian kể về các nhân vật và sự kiện có liên quan đến lịch sử thời quá khứ, thường có yếu tố tưởng tượng kì ảo.
(Theo Ngữ văn 6, tập một)
c, Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô / là một ngày trong trẻo, sáng sủa.
(Nguyễn Tuân)
d, Dế Mèn trêu chị Cốc / là dại.
e, Mục tiêu của đội bóng lớp em/ là giành giải nhất.
- Ví dụ a, b, c: Vị ngữ do từ “là” và cụm danh từ tạo thành.
- Ví dụ d: Vị ngữ do từ “là” và tính từ tạo thành.
Ví dụ:
a, Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều.
b, Truyền thuyết là loại truyện dân gian kể về các nhân vật và sự kiện có liên quan đến lịch sử thời quá khứ, thường có yếu tố tưởng tượng kì ảo.
c, Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo, sáng sủa.
d, Dế Mèn trêu chị Cốc là dại.
e, Mục tiêu của đội bóng lớp em là giành giải nhất.
C V
C V
C V
C V
C V
C V
“là” + cụm động từ
Tiết 113: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN CÓ TỪ “LÀ”
A. BÀI HỌC
I. Đặc điểm của câu trần thuật đơn có từ “là”
1. Ví dụ: a, b, c, d, e
2. Nhận xét:
Ví dụ:
a, Bà đỡ Trần / là người huyện Đông Triều.
(Vũ Trinh)
b, Truyền thuyết / là loại truyện dân gian kể về các nhân vật và sự kiện có liên quan đến lịch sử thời quá khứ, thường có yếu tố tưởng tượng kì ảo.
(Theo Ngữ văn 6, tập một)
c, Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô / là một ngày trong trẻo, sáng sủa.
(Nguyễn Tuân)
d, Dế Mèn trêu chị Cốc / là dại.
e, Mục tiêu của đội bóng lớp em/ là giành giải nhất.
- Ví dụ a, b, c: Vị ngữ do từ “là” và cụm danh từ tạo thành.
- Ví dụ d: Vị ngữ do từ “là” và tính từ tạo thành.
- Ví dụ e: Vị ngữ do từ “là” và cụm động từ tạo thành.
a. Bà đỡ Trần / là người huyện Đông Triều.
a. Bà đỡ Trần / không phải là người huyện Đông Triều.
b. Truyền thuyết / không phải là loại truyện dân gian kể về các nhân vật và sự kiện có liên quan đến lịch sử thời quá khứ, thường có yếu tố tưởng tượng, kì ảo.
b. Truyền thuyết/ là loại truyện dân gian kể về các nhân vật và sự kiện có liên quan đến lịch sử thời quá khứ, thường có yếu tố tưởng tượng, kì ảo.
c. Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô / không phải (chưa phải) là một ngày trong trẻo, sáng sủa.
c. Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô / là một ngày trong trẻo, sáng sủa.
d. Dế Mèn trêu chị Cốc / không phải (chưa phải) là dại.
d. Dế Mèn trêu chị Cốc / là dại.
e. Mục tiêu của đội bóng lớp em / không phải (chưa phải) là giành giải nhất.
e. Mục tiêu của đội bóng lớp em / là giành giải nhất.
 Ý khẳng định
 Ý phủ định
CN + “là” + VN
CN + từ ngữ phủ định + “là” + VN
Chọn những từ hoặc cụm từ: không, không phải, chưa, chưa phải điền vào trước phần vị ngữ của mỗi ví dụ.
Tiết 113: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN CÓ TỪ “LÀ”
A. BÀI HỌC
I. Đặc điểm của câu trần thuật đơn có từ “là”
1. Ví dụ:
2. Nhận xét:
- Ví dụ a, b, c: Vị ngữ do từ “là” và cụm danh từ tạo thành.
- Ví dụ d: Vị ngữ do từ “là” và tính từ tạo thành.
- Ví dụ e: Vị ngữ do từ “là” và cụm động từ tạo thành.
- Vị ngữ kết hợp với cụm từ “không phải”, “chưa phải” để biểu thị ý phủ định.
3. Ghi nhớ 1: (Sgk – 114)
2. Nhận xét:
Tiết 113: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN CÓ TỪ “LÀ”
A. BÀI HỌC
I. Đặc điểm của câu trần thuật đơn có từ “là”
II. Các kiểu câu trần thuật đơn có từ “là”
1. Ví dụ: a, b, c, d
a, Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều.
(Vũ Trinh)
b, Truyền thuyết là loại truyện dân gian kể về các nhân vật và sự kiện có liên quan đến lịch sử thời quá khứ, thường có yếu tố tưởng tượng kì ảo.
(Theo Ngữ văn 6, tập một)
c, Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo, sáng sủa.
(Nguyễn Tuân)
d, Dế Mèn trêu chị Cốc là dại.
- VDa: Giới thiệu quê quán của bà đỡ Trần.
- VDb: Nêu định nghĩa truyện truyền thuyết.
- VDc: Miêu tả một ngày trên đảo Cô Tô.
- VDd: Đánh giá hành động trêu chị Cốc của Dế Mèn.
3. Ghi nhớ 2: (Sgk – 115)
SO SÁNH CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN
VÀ CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN CÓ TỪ “LÀ”
GIỐNG NHAU:
KHÁC NHAU:
Câu trần thuật đơn
Câu trần thuật đơn có từ “là”
Không nhất thiết phải có từ “là”.
Phải có từ “là”. Từ “là” phải là một bộ phận của vị ngữ và nối chủ ngữ với vị ngữ.
- Đều do một cụm C - V tạo thành.
- Đều dùng để giới thiệu, miêu tả, đánh giá…
- Phần vị ngữ đều do từ hoặc cụm từ loại tạo thành.
Câu sau có phải là câu trần thuật đơn có từ “là” hay không? Vì sao?

Người ta gọi chàng là Sơn Tinh.


BÀI TẬP NHANH
C V
SO SÁNH CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN
VÀ CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN CÓ TỪ “LÀ”
GIỐNG NHAU:
KHÁC NHAU:
Câu trần thuật đơn
Câu trần thuật đơn có từ “là”
Không nhất thiết phải có từ “là”
Phải có từ “là”. Từ “là” phải là một bộ phận của vị ngữ và nối chủ ngữ với vị ngữ .
- Đều do một cụm C - V tạo thành.
- Đều dùng để giới thiệu, miêu tả, đánh giá…
- Phần vị ngữ đều do từ hoặc cụm từ loại tạo thành.
Câu sau có phải là câu trần thuật đơn có từ “là” hay không? Vì sao?

Người ta gọi chàng là Sơn Tinh.

 Không phải câu trần thuật đơn có từ “là”.
BÀI TẬP NHANH
C V
Tiết 113: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN CÓ TỪ “LÀ”
A. BÀI HỌC
I. Đặc điểm của câu trần thuật đơn có từ “là”
II. Các kiểu câu trần thuật đơn có từ “là”
B. LUYỆN TẬP
1. Bài tập 1, 2:Tìm câu trần thuật đơn có từ “là”; Xác định thành phần chủ ngữ, vị ngữ và cho biết chúng thuộc kiểu nào.
1. Bài tập 1, 2
a) Hoán dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng, khái niệm bằng tên của một sự vật, hiện tượng, khái niệm khác có quan hệ gần gũi với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt. (Ngữ văn 6, tập hai)
c) Tre là cánh tay của người nông dân […].
Tre còn là nguồn vui duy nhất của tuổi thơ.
[…] Nhạc của trúc, nhạc của tre là khúc nhạc của đồng quê.
(Thép Mới)
d) Bồ các là bác chim ri
Chim ri là dì sáo sậu
Sáo sậu là cậu sáo đen
Sáo đen là em tu hú
Tu hú là chú bồ các. (Đồng dao)
đ) Vua nhớ công ơn phong là Phù Đổng Thiên Vương và lập đền thờ ngay ở quê nhà. (Thánh Gióng)
e) Khóc là nhục. Rên, hèn. Van, yếu đuối
Và dại khờ là những lũ người câm
Trên đường đi như những bóng âm thầm
Nhận đau khổ mà gởi vào im lặng. (Tố Hữu)
Tiết 113: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN CÓ TỪ “LÀ”
A. BÀI HỌC
I. Đặc điểm của câu trần thuật đơn có từ “là”
II. Các kiểu câu trần thuật đơn có từ “là”
B. LUYỆN TẬP
Bài tập 1, 2:
Những câu trần thuật đơn có từ “là”:

a, c, d, e
CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN CÓ TỪ “LÀ”
Xác định chủ ngữ, vị ngữ
Ý
C V
C V
C V
C V
Câu định nghĩa
Câu đánh giá
Xác định chủ ngữ, vị ngữ
CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN CÓ TỪ “LÀ”
Ý
C V
C V
C V
C V
C V
C V
C V
C V
Câu giới thiệu
Câu đánh giá
C V
(Tố Hữu)
Ý
CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN CÓ TỪ “LÀ”
Xác định chủ ngữ, vị ngữ
Tiết 113: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN CÓ TỪ “LÀ”
A. BÀI HỌC
I. Đặc điểm của câu trần thuật đơn có từ “là”
II. Các kiểu câu trần thuật đơn có từ “là”
B. LUYỆN TẬP
2. Bài tập 3:
Viết một đoạn văn từ ba đến năm câu tả một người bạn của em, trong đó có ít nhất một câu trần thuật đơn có từ “là”. Nêu tác dụng của câu đó.
1. Bài tập 1, 2
Tìm câu trần thuật đơn có từ “là”; Xác định thành phần chủ ngữ, vị ngữ, cho biết chúng thuộc kiểu nào.
Đặc điểm
Các kiểu câu
Vị ngữ thường do từ “là” kết hợp với từ hoặc cụm từ loại tạo thành.
Khi vị ngữ biểu thị ý phủ định, thường kết hợp với cụm từ “không phải”, “chưa phải”.
Câu định nghĩa
Câu giới thiệu
Câu miêu tả
Câu đánh giá
TIẾT 113: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN CÓ TỪ “LÀ”
HƯỚNG DẪN HỌC BÀI Ở NHÀ
- Học thuộc các ghi nhớ.
Hoàn thành các bài tập.
- Chuẩn bị bài: “Ôn tập truyện và kí”.