chương III
KHÁI NIỆM VỀ VIRUT
CẤU TRÚC CÁC LOẠI VIRUT
BÀI 43
I. Hình thái và cấu tạo

1. Cấu tạo
Cấu tạo của Virut gồm 2 thành phần cơ bản
+ lõi là axit nucleic
+ vỏ protein (cápsit)
Bộ gen có thể là AND hoặc ARN, chuỗi đơn hoặc kép
Vỏ cápsit được cấu tạo từ các đơn vị capsome
Một số còn có vỏ bao là lớp lipit kép, trên vỏ còn có thể có gai glicoprotein giúp virut bám lên bề mặt tế bào
2. Hình thái
Virut có 3 loại cấu trúc: xoắn, khối và hỗn hợp
Cấu trúc xoắn: capsome sắp xếp theo chiều xoắn của axitnucleic, có dạng hình que hay hình sợi
Cấu trúc khối: Capsome sắp xếp theo hình khối đa diện với 20 mặt tam giác đều. vd: virut bại liệt
Cấu trúc hỗn hợp: đầu có cấu trúc khối chứa axitnu, đuôi có cấu trúc xoắn
3. Kích thước
Virut có kích thước trung bình từ 10  100 nm
+ Virut lớn nhất = 1/10 E coli
+ Virut nhỏ nhất = 1/100 E coli
4. Tính chất

Virut là thực thể di truyền chưa có cấu tạo tế bào,
Chỉ có thể nhân lên trong tế bào sống, chúng là vật ký sinh nội bào bắt buộc.
II. Phân loại
Virut được phân loại dựa vào
Loại Axit nucleic: AND hay ARN
Cấu trúc vỏ capsit: có hay không có vỏ ngoài
Dựa vào vật chủ: virut động vật, virut thực vật, virut vi sinh vật
III. Viroit và prion
Viroit
Là phân tử ARN gây nhiễm cho tế bào thực vật, có kích thước nhỏ, mạch đơn, khép vòng và không được bao bọc bởi vỏ protein. Vd: bệnh củ khoai tây hình thoi, bệnh hại cây dừa
Prion
Là phân tử protein gây nhiễm ở một số tế bào nhất định của động vật, và không chứa axitnucleic. Vd: bệnh Bò điên
Nêu cấu tạo chung của virut.
Bộ gen của virut là AND hay ARN?
Đơn vị cấu tạo nên vỏ capsit là gì?
Vỏ protein làm nhiệm vụ gì?
Phức hợp gồm axit nucleic và vỏ capsit gọi là gì?
Nuclêocapsit
Tìm những điểm khác nhau giữa 2 loại virut này.
Nêu nhiệm vụ của các gai này.
gai
ARN
vỏ protein
vỏ bao
capsome
tế bào T
Một virut hoàn chỉnh được gọi là virion.
Hãy rút ra đặc điểm về cấu tạo của virut dưới dạng sơ đồ.
Cho biết virut có những dạng cấu trúc nào?
Những virut có cấu trúc xoắn có thể có những dạng nào?
Virut polio
Rhado
Một số hình virut có cấu trúc khối
Hãy mô tả cấu tạo của thể thực khuẩn
Hình virut T2 hấp thụ tế bào E. coli

Sơ đồ thí nghiệm của Franken- Conrat
Em hãy quan sát thí nghiệm của Franken-Conrat thảo luận để giải thích tại sao virut phân lập được không phải là chủng B.
Thảo luận 4 hs / nhóm. Thời gian 3 phút

Em có đồng ý với ý kiến cho rằng virut là thể vô sinh?
Em có đồng ý với ý kiến cho rằng virut là thể sống?
Muốn virut tạo ra thế hệ mới thì cần phải đảm bảo điều kiện gì? Từ đó ta rút ra được tính chất gì về virut.
Qua cấu tạo của virut theo em để phân loại virut ta dựa vào những cơ sở nào?
Dựa vào loại axit Nu là AND hay ARN , hoặc dựa vào cấu trúc vỏ: có hay không có vỏ ngoài.
Dựa vào vật chủ của virut người ta chia virut thành những loại nào? Cho ví dụ.
Mô tả đặc điểm của viroit.
Viroit
Mô tả đặc điểm của prion.
Prion
Củng cố
Hãy so sánh sự khác bịêt giữa virion, prion, viroit, vi khuẩn và điền chữ có hay không vào bảng dưới đây
có
không
không
không
có
có
không
có
không
không
không
không
không
có
không
có
không
không
không
không
không
không
có
không
không
không
có