BÀI 21
CÂU LỆNH LẶP
WHILE

Cho các việc được ghi trong cột A và
cột B trong bảng bên. Đối với mỗi
hàng, em hãy cho biết công việc lặp đi
lại là gì? Điều kiện để dừng công việc
là gì? Số lần thực hiện việc lặp giữa 2
cột có gì khác nhau?

A

B

Vận động viên
chạy 20 vòng
xung quanh
sân vận động

Vận động viên chạy
nhiêu vòng xung quanh
sân vận động trong thời
gian 2 tiếng

Em làm 5 bài Em làm các bài tập về
tập thầy cô nhà đến giờ ăn cơm thì
giao về nhà
dừng lại
Em đi lấy 15 Em xách các xô nước
xô nước giúp giúp mẹ cho đến khi đầy
mẹ
xô nước

Quan sát đoạn chương trình sau giải
thích kết quả in ra
>>> S= 0
>>> k=1
>>> while k < 100:
S=S+k
k = k+ 7
>>> print (S)
750

1. LỆNH WHILE
- Lệnh lặp while thực hiện khối lệnh với số lần lặp không biết
trước. Khối lệnh lặp được thực hiện cho đến khi <điều kiện> =
False
Cú pháp của lệnh while như sau:
while <điều kiện>:

Chú ý: sau dấu “:” khối lệnh lặp cần được viết lùi vào và thẳng
hàng. Mặc định các lệnh sẽ lùi vào 1 tab hoặc 4 dấu cách.

Trong đó:
- <điều kiện> là biểu thức lôgic.
- Khi thực hiện lệnh, Python sẽ kiểm tra <điều kiện>, nếu đúng thì
thực hiện khối lệnh lặp, nếu sai thì kết thúc lệnh while

Ghi nhớ: while là lệnh lặp với số
lần không biết trước. Số lần lặp
của lệnh while phụ thuộc vào điều
kiện của lệnh

1. Lệnh while kiểm tra điều kiện trước hay sau khi thực hiện khối lệnh lặp?
2. Viết đoạn chương trình tính tổng 2 + 4 + … + 100 sử dụng lệnh while
Lưu ý:
1. Vì lệnh while không biết trước số lần lặp, mà phụ thuộc vào điều kiện.
Do đó, cần chú ý đến điều kiện của lệnh while để tránh bị lặp vô hạn.
2. Trong trường hợp nếu muốn dừng và thoát ngay khỏi vòng lặp while
hoặc for có thể dùng lệnh break
>>> for k in range(10):
print(k, end = “ “)
if k == 5: break
012345

2. CẤU TRÚC LẬP TRÌNH
- Với việc sử dụng câu lệnh if và câu lệnh lặp ta thấy một chương
trình Python nói chung có thể chia ra thành các khối lệnh sau:
+ Khối gồm các lệnh được thực hiện theo trình tự từ trên xuống
dưới. Khối này tương ứng với cấu trúc tuần tự trong chương trình
và được thể hiện bằng các câu lệnh như gán giá trị, nhập/xuất dữ
liệu, …

+ Khối các câu lệnh chỉ được thực hiện tùy thuộc vào điều kiện nào
đó là đúng hay sai. Khối lệnh này tương ứng với cấu trúc rẽ nhánh
và được thể hiện bằng câu lệnh if
+ Khối các câu lệnh được thực hiện lặp đi lặp lại tùy theo điều kiện
nào đó vẫn còn đúng hay sai. Khối lệnh này tương ứng với cấu trúc
lặp và được thể hiện bằng các câu lệnh lặp for, while
Ghi nhớ: Ba cấu trúc lập trình cơ bản của các ngôn ngữ lập trình
bậc cao gồm: cấu trúc tuần tự, cấu trúc rẽ nhánh, cấu trúc lặp.

3. THỰC HÀNH
Nhiệm vụ 1. Viết chương trình in toàn bộ dãy các số tự nhiên
từ 1 đến 100 trên một hàng ngang
Hướng dẫn: Mở Python và nhập chương trình sau:
k=0
while k < 100 :
k=k+1
print(k, end = “ “)

Nhiệm vụ 2. Viết chương trình in ra màn hình dãy các chữ
cái tiếng Anh từ “A” đến “Z” theo ba hàng ngang trên màn
hình, hai hàng ngang đầu có 10 chữ cái, hàng thứ ba có 6 chữ
cái.
Hướng dẫn: Do các chữ cái tiếng Anh từ A đến Z chiếm các
vị trí từ 65 đến 90 trong bảng mã ASCII. Với số thứ tự k của
bảng mã ASCII, ta sử dụng lệnh chr(k) trả lại kí tự tương ứng
trong bảng mã này

LUYỆN TẬP
Bài 1: Cho dãy số 1, 4, 7, 10, ... Tìm phần tử lớn nhất của dãy nhưng nhỏ
hơn 100
Bài 2. Viết chương trình đếm trong dãy 100 số tự nhiên đầu tiên có bao
nhiêu số thỏa mãn điều kiện: hoặc chia hết cho 5 hoặc chia cho 3 dư 1.
Bài 3: Viết chương trình in ra các số tự nhiên từ 1 đến 100 ra màn hình
thành 10 hàng, mỗi hàng 10 số, có dạng như sau:
1 2 3 ... 10
11 12 ... 20
................
91 92 ... 100