Tiếng
Việt

Hướng dẫn học trang 76

Thứ Tư, ngày 18 tháng 10 năm 2023
TIẾNG VIỆT

BÀI 7B. ÂM THANH CUỘC SỐNG (Tiết 3)

Nguyễn Bá Tĩnh (Tuệ Tĩnh)

Cây cỏ nước Nam

Nguyễn Bá Tĩnh, tức Tuệ Tĩnh, là một danh y đời Trần.
Một lần, ông dẫn các học trò đi ngược vùng Phả Lại để
lên núi Nam Tào, Bắc Đẩu, hai ngọn núi cao uy nghi
sừng sững đối mặt với một vùng sông nước hiểm trở.
Dọc hai bên đường lên núi là những bụi sâm nam lá xòe
như những bàn tay, những bụi cây đinh lăng lá xanh
mướt, những bụi cam thảo nam leo vướng vít cả mặt
đường.
Dừng chân bên sườn núi, ông trầm ngâm nói với học
trò:
- Ta đưa các con đến đây để nói cho các con biết rõ
điều mà ta suy nghĩ nung nấu từ mấy chục năm nay.
Vài học trò xì xào:
- Chắc hẳn là điều gì cao siêu lắm nên thầy mới phải
nung nấu lâu như thế.

Nguyễn Bá Tĩnh lắc đầu:
- Điều ta sắp nói với các con không cao như núi
Thái Sơn, cũng chẳng xa như biển Bắc Hải mà ở
gần trong tầm tay, ở ngay dưới chân các con đó.
Tất cả học trò đều im lặng, duy có người trưởng
tràng kính cẩn hỏi:
- Thưa thầy, điều thầy định nói với chúng con
có phải là cây cỏ dưới chân…
- Phải, ta muốn nói về ngọn cây và sợi cỏ mà
hằng ngày các con vẫn giẫm lên… Chúng chính
là một đội quân hùng mạnh góp vào với các đạo
hùng binh của các bậc thánh nhân như Hưng
Đạo Vương đánh tan giặc Nguyên xâm lược.

Rồi ông từ tốn kể:
- Ngày ấy, giặc Nguyên nhòm ngó nước ta. Vua quan nhà
Trần lo việc phòng giữ bờ cõi rất cẩn thận. Bên cạnh
việc luyện tập dân binh, triều đình còn cắt cử người đôn
đốc rèn vũ khí, chuẩn bị voi ngựa, lương thực, thuốc
men,… Song, từ lâu nhà Nguyên đã cấm chở thuốc men,
vật dụng xuống bán cho người Nam. Khi giáp trận tất có
người bị thương và đau ốm lấy gì cứu chữa? Không
chậm trễ, các thái y đã tỏa đi khắp mọi miền quê học
cách chữa bệnh của dân gian bằng cây cỏ bình
thường.Từ đó, vườn thuốc được lập ở khắp nơi. Núi
Nam Tào và Bắc Đẩu chính là hai ngọn dược sơn của
các vua Trần xưa. Cây cỏ nước Nam đã góp phần làm
cho những đạo binh thêm hùng hậu, bền bỉ, khỏe mạnh,
can trường trong cuộc chiến đấu chống kẻ thù mạnh
hơn mình hàng chục lần, đông hơn mình hàng trăm
lần…

Kể đến đây, Nguyễn Bá Tĩnh chậm rãi nói thêm:
- Ta càng nghĩ càng thêm quý từng ngọn cây,
từng sợi cỏ của non sông gấm vóc tổ tiên để lại. Ta
định nối gót người xưa để từ nay về sau dân ta có
thể dùng thuốc nam chữa cho người Nam. Ta nói
để các con biết ý nguyện của ta.
Theo con đường của danh y Tuệ Tĩnh, cho đến
bây giờ, hàng trăm vị thuốc đã được lấy từ cây cỏ
nước Nam, hàng nghìn phương thuốc đã được
tổng hợp từ phương thuốc dân gian để trị bệnh
cứu người.
(Theo TẠ PHONG CHÂU- NGUYỄN QUANG VINHNGHIÊM ĐA VĂN)

Cây cỏ nước Nam.
Dựa vào lời kể của cô giáo (thầy giáo) và các tranh vẽ
dưới đây, kể lại từng đoạn câu chuyện: Cây cỏ nước Nam.

Kể chuyện:

Cây cỏ nước Nam.
1. Dựa vào lời kể của cô giáo (thầy giáo) và các tranh vẽ dưới
đây, kể lại từng đoạn câu chuyện: Cây cỏ nước Nam.
* Tuệ Tĩnh giảng giải cho học trò về cây cỏ nước Nam.

Tuệ Tĩnh là một danh y đời Trần. Ông đã dẫn học trò của mình lên núi
để giới thiệu về những cây thuốc quý.
- Ta đưa các con lên đây để nói cho các con biết rõ điều mà ta nung nấu từ
mấy chục năm nay.
- Thưa thầy, điều thầy định nói với chúng
con có phải là cây cỏ ở dưới chân.
- Phải, ta
muốn nói về ngọn cây và sợi cỏ mà hằng
ngày các con vẫn giẫm lên… Chúng chính là
một đội quân hùng mạnh góp vào với các
đạo hùng binh của các bậc thánh nhân như
Hưng Đạo Vương đánh tan giặc Nguyên xâm

Kể chuyện:

Cây cỏ nước Nam.
Dựa vào lời kể của cô giáo (thầy giáo) và các tranh vẽ
dưới đây, kể lại từng đoạn câu chuyện: Cây cỏ nước Nam.
* Quân dân nhà Trần tập luyện chuẩn bị chống quân
Nguyên.
Năm ấy, giặc Nguyên nhòm
ngó xâm lược nước ta.
Vuaquan nhà Trần lo việc
phòng giữ bờ cõi rất cẩn
trọng. Bên cạnh đó triều đình
còn cắt cử người đôn đốc rèn
vũ khí, chuân bị voi ngựa,
lương thực thuốc men,…

Kể chuyện:

Cây cỏ nước Nam.
Dựa vào lời kể của cô giáo (thầy giáo) và các tranh vẽ
dưới đây, kể lại từng đoạn câu chuyện: Cây cỏ nước Nam.
* Nhà Nguyên cấm bán thuốc men cho nước ta
Trong khi đó nhà Nguyên đã
cầm chở thuốc men, vận dụng
xuống bán cho người Nam. Khi
giáp trận ắt có người bị thương
và đau ốm biết lấy gì cứu chữa.

Kể chuyện:

Cây cỏ nước Nam.
1. Dựa vào lời kể của cô giáo (thầy giáo) và các tranh vẽ
dưới đây, kể lại từng đoạn câu chuyện: Cây cỏ nước Nam.
* Quân dân nhà Trần chuẩn bị thuốc men cho cuộc chiến
đấu.
Thái y trong nước tỏa đi
khắp các miền quê học cách
chữa bệnh của dân gian bằng
cây cỏ bình thường. Vườn thuốc
nam được lập ở khắp nơi. Hai
ngọn núi Nam Tào và Bắc Đẩu
chính là hai ngọn dược sơn của
các vua Trần xưa.

Kể chuyện:

Cây cỏ nước Nam.
Dựa vào lời kể của cô giáo (thầy giáo) và các tranh vẽ
dưới đây, kể lại từng đoạn câu chuyện: Cây cỏ nước Nam.
* Cây cỏ nước Nam góp phần làm cho binh sĩ thêm khỏe
mạnh
Cây cỏ nước Nam đã
góp phần quan trọng trong
việc chống kẻ thù mạnh
hơn, đông hơn mình hàng
trăm lần.

Kể chuyện:

Cây cỏ nước Nam.
Dựa vào lời kể của cô giáo (thầy giáo) và các tranh vẽ
dưới đây, kể lại từng đoạn câu chuyện: Cây cỏ nước Nam.
* Tuệ Tĩnh và học trò phát triển cây thuốc nam.
Tuệ Tĩnh đã nói với học trò của mình:
- Ta quý từng ngọn
cây, sợi cỏ của non sông gấm vóc tổ tiên
để lại. Ta muốn nối gót người xưa dùng
thuốc nam chữa bệnh cho người Nam.
Đó là ý nguyện của ta.
Theo con
đường của danh y Tuệ Tĩnh cho đến
nay đã có hàng trăm vị thuốc được lấy
từ cây cỏ nước Nam, hàng nghìn
phương thuốc đã được tổng hợp từ
phương thuốc dân gian để trị bệnh cứu

Kể chuyện:

Cây cỏ nước Nam.
2. Kể lại toàn bộ câu chuyện.

Kể chuyện:

Cây cỏ nước Nam.
Nêu ý nghĩa câu chuyện.
- Ca ngợi danh y Tuệ
Tĩnh đã yêu quý cây
cỏ trên đất nước
mình.
- Cây cỏ thiên nhiên
mang lại cho chúng ta
bao điều quý giá.
- Chúng ta nên giữ gìn
và phát triển chúng.

Ý NGHĨA CÂU CHUYỆN

Khuyên chúng ta yêu quý
thiên nhiên; hiểu giá trị và
biết trân trọng từng ngọn cỏ,
lá cây.

Một số hình ảnh các tài liệu về cây thuốc Việt Nam

Cây Đinh lăng

Cây sâm nam

Cây Cam thảo

Cây ngải cứu

Cây rau má

Cây diếp cá

Cây tía tô

Cây râm bụt

Cây húng quế

Cây trinh nữ

Cây nhọ nồi

Cây lô hội (nha đam)

Cây lá bỏng

Cây mướp đắng (khổ qua)

Cây rau bạc hà

Nghệ

Tỏi

Gừng

Hành

Cây xạ đen

Cây kinh giới

Cây hương nhu

Cây ớt

Phụ viêm hương

Cảm xuyên hương

Giảo cổ lam