PHẦN 1: CHẤT VÀ SỰ
BIẾN ĐỔI CỦA CHẤT
CHỦ ĐỀ 1: PHẢN ỨNG
HÓA HỌC

Quan sát và dự đoán hình 1.1:
- Hình nào mô tả hiện tượng chất
bị biến dổi thành chất khác?
- Hình nào chỉ mô tả sự thay đổi
về tính chất vật lí (trạng thái, kích
thước, hình dạng,…)

Xé mẩu giấy Hòa tan đường Uốn cong đinh sắt
vào nước
vụn

Môi trường làm
Đốt mẩu giấy
Đun nóng đường
gỉ đinh sắt
vụn

Hình mô tả hiện tượng chất bị
biến đổi thành chất khác

Đốt mẩu giấy Đun nóng đường Môi trường làm
vụn
gỉ đinh sắt

Hình chỉ mô tả sự thay đổi về tính
chất vật lí (trạng thái, kích thước,
hình dạng …)

Xé mẩu giấy Hòa tan đường
Uốn cong đinh sắt
vụn
vào nước

BÀI 1: BIẾN ĐỔI VẬT LÍ
VÀ BIẾN ĐỔI HÓA HỌC
I. SỰ BIẾN ĐỔI CHẤT
II. PHÂN BIỆT SỰ BIẾN
ĐỔI VẬT LÍ VÀ BIẾN
ĐỔI HÓA HỌC

I.

SỰ BIẾN ĐỔI CHẤT

I. SỰ BIẾN ĐỔI CHẤT

1. Sự biến đổi vật lí
Thí nghiệm 1:
- Dụng cụ:

Cốc thủy Bát sứ
nhỏ
tinh

Đèn
cồn

Kiềng
đun

Lưới
thép

I. SỰ BIẾN ĐỔI CHẤT

1. Sự biến đổi vật lí
Thí nghiệm 1:
- Dụng cụ:

Đũa thủy tinh Thìa thủy tinh

I. SỰ BIẾN ĐỔI CHẤT

1. Sự biến đổi vật lí
Thí nghiệm 1:
- Hóa chất:

Sodium chloride

Nước

I. SỰ BIẾN ĐỔI CHẤT

1. Sự biến đổi vật lí

Quan sát thí nghiệm và trả lời các câu
hỏi sau:
- Mô tả hiện tượng khi hòa tan sodium
chloride trong nước và hiện tượng khi
cô cạn
- Nhận xét sự biến đổi về trạng thái (thể)
của sodium chloride

I. SỰ BIẾN ĐỔI CHẤT
1. Sự biến đổi vật lí

- Hoà tan muối ăn vào nước thu được
dung dịch đồng nhất, không màu.
Sau khi cô cạn thu được chất rắn, màu
trắng bám trên đáy bát sứ.
- Nhận xét về trạng thái của muối ăn:
muối ăn là chất rắn, tan tốt trong nước,
không bị nhiệt phân huỷ.

I. SỰ BIẾN ĐỔI CHẤT
1. Sự biến đổi vật lí

đổi vật
vật lílí là
hiện tượng chất có sự
Sự biến đổi
là gì? 
biến đổi về trạng thái, kích thước,…nhưng
vẫn giữ nguyên là chất ban đầu.
Ví dụ: Nước hoa khuếch tán trong không
khí, hòa tan đường ăn vào nước, làm đá
trong tủ lạnh,…

I. SỰ BIẾN ĐỔI CHẤT
1. Sự biến đổi vật lí

Câu hỏi 1: Trong các quá trình được mô
tả ở hình 1.1, quá trình nào diễn ra sự
biến đổi vật lí? Giải thích.

Các quá trình vật lí trong hình 1.1 là:
- Xé mẩu giấy vụn: Do chỉ có sự thay đổi kích
thước, số lượng màu giấy, không có sự tạo
thành chất mới.
- Hoà tan đường vào nước: Do có sự thay
đổi trạng thái của đường (từ rắn sang lỏng),
không có sự tạo thành chất mới.
- Đinh sắt bị uốn cong: Do chỉ có sự thay đổi
về hình dạng, không có sự tạo thành chất
mới.

I. SỰ BIẾN ĐỔI CHẤT
2. Sự biến đổi hóa học
Thí nghiệm 2:
- Dụng cụ:

Ống
nghiệm

Nam
châm

Đèn
cồn

Thìa
thủy tinh

I. SỰ BIẾN ĐỔI CHẤT
2. Sự biến đổi hóa học
Thí nghiệm 2:
- Hóa chất:

Bột sắt (Iron)

Bột lưu huỳnh
(Sulfur)

I. SỰ BIẾN ĐỔI CHẤT

2. Sự biến đổi hóa học

Quan sát và trả lời các câu hỏi sau:
- Mô tả hiện tượng quan sát được khi tiến
hành thí nghiệm?
- Khi trộn hỗn hợp bột sắt và bột lưu huỳnh
có chất mới được tạo thành không
- Sau khi đun nóng hỗn hợp có chất mới
được tạo thành hay không? Giải thích?

TN 1: Đưa nam châm lại gần 2 ống nghiệm: Nam
châm hút bột sắt ở ống nghiệm 1, không có hiện
tượng gì ở bột lưu huỳnh trong ống nghiệm 2.
TN 2: - Khi trộn hỗn hợp bột sắt và bột lưu huỳnh
không có chất mới được tạo thành.
- Khi đun nóng hỗn hợp ở ống nghiệm, hiện tượng sắt
tác dụng mạnh với lưu huỳnh -> hỗn hợp cháy nóng
đỏ, phản ứng toả nhiều nhiệt.
- Sau khi đun nóng hỗn hợp bột sắt và bột lưu
huỳnh có chất mới được tạo thành. Do ở thí nghiệm
này chất ban đầu đã bị biến đổi tạo thành chất khác,
không còn những đặc tính như chất ban đầu.

I. SỰ BIẾN ĐỔI CHẤT
2. Sự biến đổi hóa học
đổi hóa
hóa học là
học làgì?
hiện tượng chất
Sự biến đổi
có sự biến đổi tạo ra chất khác.
Ví dụ: Quá trình tiêu hóa thức ăn,
trứng để lâu ngày bị thối, nung đá
vôi tạo thành vôi sống,…

I. SỰ BIẾN ĐỔI CHẤT
1. Sự biến đổi hóa học

Câu hỏi 2: Trong các quá trình được mô
tả ở hình 1.1, quá trình nào diễn ra sự
biến đổi hóa học? Giải thích.

Trong các quá trình được mô tả ở hình 1.1,
quá trình diễn ra sự biến đổi hoá học:
- Đốt mẩu giấy vụn: Do sau khi đốt, mẩu giấy
vụn đã bị biến đổi tạo thành chất khác.
- Đun đường: Do sau khi đun, đường đã bị
biến đổi thành chất khác (màu đen, mùi
khét…)
- Đinh sắt bị gỉ: Do phần sắt gỉ đã biến đổi
thành chất khác, không còn những đặc tính
của sắt ban đầu.

II.

PHÂN BIỆT SỰ BIẾN
ĐỔI VẬT LÍ VÀ SỰ
BIẾN ĐỔI HÓA HỌC

II. PHÂN BIỆT SỰ BIẾN ĐỔI VẬT LÍ
VÀ SỰ BIẾN ĐỔI HÓA HỌC
Thí nghiệm 3:
- Dụng cụ:

Đĩa sứ

Bật lửa

II. PHÂN BIỆT SỰ BIẾN ĐỔI VẬT LÍ
VÀ SỰ BIẾN ĐỔI HÓA HỌC
Thí nghiệm 3:
- Hóa chất:

Cây nến

II. PHÂN BIỆT SỰ BIẾN ĐỔI VẬT LÍ
VÀ SỰ BIẾN ĐỔI HÓA HỌC
Thí nghiệm 3:
Quan sát thí nghiệm và mô tả các hiện
tượng xảy ra trong quá trình nến cháy, chỉ
ra giai đoạn diễn ra sự biến đổi vật lí, giai
đoạn diễn ra sự biến đổi hóa học. Biết
rằng nến cháy trong không khí chủ yếu
tạo ra khí carbon dioxide và hơi nước.

- Hiện tượng: Khi đốt nến (có thành phần chính là
paraffin), nến chảy lỏng thấm vào bấc. Sau đó, nến
lỏng chuyển thành hơi. Hơi nến cháy trong không khí
tạo thành carbon dioxide và hơi nước.
- Giai đoạn diễn ra sự biến đổi vật lí: nến chảy lỏng
thấm vào bấc và nến lỏng chuyển thành hơi -> do các
giai đoạn này là sự thay đổi về trạng thái, không có sự
tạo thành chất mới.
- Giai đoạn diễn ra sự biến đổi hoá học: hơi nến
cháy trong không khí tạo thành carbon dioxide và hơi
nước. Do ở giai đoạn này có chất mới được tạo thành

Câu hỏi 3: Quá trình nào diễn ra sự biến đổi vật lí?
Biến đổi hóa học?

Quả táo
tươi

Vỏ lon bị
Quả táo để Vỏ lon
lâu bị hỏng nước ngọt bóp méo

Bánh mì Bánh mì nướng Hạt gạo
cháy

Bột gạo

Biến đổi vật lí

Biến đổi hóa học

Thông qua ví dụ 3 em hãy nêu sự
khác nhau giữa biến đổi vật lí và
biến đổi hóa học?
+ Biến đổi vật lí: chất có sự biến đổi
về trạng thái, kích thước, … nhưng
vẫn giữ nguyên là chất ban đầu.
+ Biến đổi hoá học: chất có sự biến
đổi tạo ra chất khác.

Vận dụng: Quá trình nào diễn ra sự biến đổi vật lí?
Biến đổi hóa học? Giải thích?

1.Cho vôi sống 2. Xi măng trộn 3.Xi măng trộn
vào nước
cát
cát và nước
4. Đinh gỉ

5. Thổi
thủy tinh

- Hình 1 là sự biến đổi hóa học. Vì vôi sống
biến đổi chất khác (cụ thể là vôi tôi).
- Hình 2 không phải là sự biến đổi hóa học.
Vì hỗn hợp xi măng và cát vẫn chỉ bao gồm
xi măng và cát, không xuất hiện chất mới.
- Hình 3 là biến đổi hóa học. Trộn hỗn hợp
xi măng, cát, nước sẽ tạo ra vữa xi măng,
là một chất có tính chất khác hẳn các chất
ban đầu.

- Hình 4 là biến đổi hóa học. Dưới tác
động của các tác nhân bên ngoài, đinh
bị oxi hóa và trở thành một chất khác.
- Hình 5 không phải là biến đổi hóa
học. Thể lỏng hay rắn của thủy tinh thì
vẫn chỉ là thủy tinh.

Em có biết? ( Trang 15 SGK )

Thạch nhũ trong động Phong Nha Kẻ Bàng

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Học bài 1.
- Hoàn thành bài tập 1, 2, 3 trang 13, 14
SGK
- Xem trước bài 2: Phản ứng hóa học và
năng lượng của phản ứng hóa học –
trên K12 online

Kiến thức cần nhớ
Sự biến đổi vật lí là hiện tượng chất
có sự biến đổi về trạng thái, kích
thước,…nhưng vẫn giữ nguyên là
chất ban đầu.
Sự biến đổi hóa học là hiện tượng
chất có sự biến đổi tạo ra chất khác.