5

Xây dựng và bảo vệ
đất nước Việt Nam

Bài 11: Khởi nghĩa Lam Sơn
và Triều Hậu Lê
(Phần 2)

Ấn để đến trang
sách

Sự tích hồ Gươm

Ấn để đến trang
sách

PHẦN 2
Nước Đại Việt thời
Hậu Lê

THẢO

LUẬN

NHÓM
Đọc thông tin mục 2 SGK tr.52 – tr.53, câu chuyện Lê Thánh Tông quan
tâm đến phát triển kinh tế, chăm lo đời sống nhân dân, chuyện thử tài
cân voi và trả lời câu hỏi: Trình bày những nét chính về lịch sử Việt Nam
dưới Triều Hậu Lê (chính trị, kinh tế, văn hoá, giáo dục).

Lê Thánh Tông quan tâm phát
triển kinh tế, chăm lo đời sống
nhânđược
dânno đủ, vua Lê Thánh
Khi thấy người dân chưa
Tông nhắc các quan rằng: Dân chúng bị đói rét thì
phải tìm mọi cách để chăm lo. Hằng năm, các quan
phải định kì xem xét chỗ ruộng cao, ruộng thấp, dạy
người dân làm ruộng. Đất nào còn bỏ không thì cho
người dân khai khẩn, trông nom, để cho dân có của
thừa và không còn nạn đói rét, lưu vong nữa.
(Theo Nguyễn Phương Bảo An, Kể chuyện danh nhân Việt Nam,
NXB Văn học, Hà Nội, 2022, tr.104 − 105)

Hình 5. Tượng vua Lê Thánh Tông tại
Văn Miếu – Quốc Tử Giám (Hà Nội)

Thử tài cân voi
Lương Thế Vinh quê ở huyện Vụ Bản (Nam Định). Từ nhỏ, ông đã nổi tiếng là thông minh,
học giỏi. Một lần, sứ thần nhà Minh sang Đại Việt, biết Lương Thế Vinh là tác giả của cuốn
sách “Đại thành toán pháp” (cuốn sách tập hợp những kiến thức về toán học) nên muốn
thử tài ông bằng cách đề nghị ông cân một con voi. Lương Thế Vinh đã nhận lời và sai
lính dắt voi xuống một chiếc thuyền không dưới sông. Voi nặng, thuyền chìm sâu xuống.
Lương Thế Vinh cho người lội xuống sông, đánh dấu mép nước bên mạn thuyền, rồi dắt
voi lên bờ. Sau đó, ông sai người khuân đá xuống thuyền, cho đến khi thuyền chìm xuống
tới đúng chỗ đánh dấu mép nước bên mạn thuyền thì dừng lại. Thế rồi, ông cho người
cân đá, cộng lại và nói với sứ thần nhà Minh: “Ông ra mà xem cân voi!”. Sứ thần nhà
Minh phải thán phục thốt lên “Ông thật là tài giỏi! Tiếng đồn quả không sai”.
(Theo Nguyễn Phương Bảo An, Kể chuyện danh nhân Việt Nam,
NXB Văn học, Hà Nội, 2022, tr.104 − 105)

Kinh tế
Đời sống nhân dân được quan tâm phát
triển, đặc biệt dưới vua Lê Thánh Tông.
Văn hóa
Có sự chuyển biến tích cực.
Thí sinh viết bài trong lều
tại kỳ thi Hương

Dưới thời Lê Sơ chú trọng hoạt động
mua bán trong nước hơn là ngoại
thương, do để hạn chế do thám từ
người nước ngoài.

Mỗi xã thường sẽ có một chợ hoặc vài xã lân
cận thì có chợ chung, để trao đổi buôn bán.

Giáo dục
Coi trọng việc học, toán học có bước
phát triển.
Chính trị
Bộ máy chính quyền được hoàn thiện,
ban hành Quốc triều hình luật (Luật
Hồng Đức).

An Nam quốc đồ thời
Hồng Đức (1490). 

Nhà Bia ở Văn Miếu – Quốc Tử

Bia tiến sĩ

TƯ LIỆU 3
Ngô Sĩ Liên (thế kỉ XV) quê ở Chương Mỹ, Hà Nội.
Ông tham gia vào nghĩa quân Lam Sơn từ sớm và
lập nhiều công trạng. Sau khi đất nước độc lập,
ông tiếp tục sự học, đi thi và đỗ Tiến sĩ năm 1442.
Ông đã biên soạn bộ Đại Việt sử ký toàn thư của
Lê Văn Hưu, Đại Việt sử ký tục biên của Phan Phu
Thiên. Đây là công trình sử học quan trọng của
nền quốc sử Việt Nam.

Nhà sử học Ngô Sĩ Liên

TƯ LIỆU 4
Triều Hậu Lê là một triều đại phát triển lâu dài và đạt
được nhiều thành tựu to lớn trên các lĩnh vực như cải
cách pháp luật, hoàn thiện bộ máy nhà nước phong
kiến, chú trọng khai hoang, chăm sóc đê điều, phát
triển nông nghiệp, thủ công nghiệp nổi tiếng với nhiều
làng nghề như gốm Bát Tràng, gốm Chu Đậu,… và
hình thành 36 phố phường ở kinh thành Thăng Long
giúp hoạt động buôn bán sầm uất và nhộn nhịp hơn.

Ấn để đến trang
sách

Câu 1: Năm 1416, Lê Lợi đã dựng cờ khởi nghĩa tại:

A. Nghệ An.

B. Thanh Hóa.

C. Ninh Bình.

D. Thăng Long.

Câu 2: Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn đã thu hút được
nhiều người yêu nước tham gia, trong đó có:

A. Nguyễn Trãi, Nguyễn Chích,

B. Nguyễn Trãi, Trần Quốc Tuấn,

Lê Lai.

Lê Lai.

C. Nguyễn Trãi, Nguyễn Chích,

D. Lê Quý Đôn, Nguyễn Chích,

Trần Quang Khải.

Lê Lai.

Câu 3: Nội dung nào dưới đây không đúng khi nói về
câu chuyện Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa?

A. Giặc Minh xâm lược và chia

B. Giặc Minh vơ vét của cải và

nước ta thành quận, huyện.

cai trị hà khắc nhân dân ta.

C. Năm 1419, Lê Lợi dựng cờ

D. Nguyễn Trãi dâng nhiều kế

khởi nghĩa tại Lam Sơn.

sách đánh giặc cho Lê Lợi.

Câu 4: Sau khi lên ngôi, Lê Lợi lấy tên nước là:

A. Đại Ngu.

B. Đại Nam.

C. Đại Việt.

D. Đại Cồ Việt.

Câu 5: Thời Hậu Lê, nhà nước đã
ban hành bộ luật nào dưới đây?

A. Luật Gia Long.

B. Luật Hình thư.

C. Quốc triều hình luật.

D. Luật hình sự.

Ấn để đến trang
sách

Nhiệm vụ nhóm: Thiết kế thẻ
giới thiệu về một nhân vật lịch
sử tiêu biểu thời Hậu Lê và chia
sẻ với mọi người theo gợi ý:
tiểu sử, đóng góp/ công lao nổi
bật..

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Đọc lại bài học.
Có ý thức chăm chỉ, tìm tòi, học hỏi
những phương tiện học tập môn Lịch
sử và Địa lí.
Đọc trước
Bài 12: Triều Nguyễn.