Bài 11:
PHƯƠNG THỨC CON NGƯỜI
KHAI THÁC, SỬ DỤNG
VÀ BẢO VỆ THIÊN NHIÊN

BÀI 11. PHƯƠNG THỨC CON NGƯỜI KHAI THÁC, SỬ
DỤNG VÀ BẢO VỆ THIÊN NHIÊN CHÂU PHI
1

Khai thác thiên nhiên ở môi trường xích đạo ẩm

2

Khai thác thiên nhiên ở môi trường nhiệt đới

3

Khai thác thiên nhiên ở môi trường hoang mạc

4
5

Khai thác thiên nhiên ở môi trường địa trung hải

Luyện tập và vận dụng

BÀI 11

1

Khai thác thiên nhiên ở môi trường
xích đạo ẩm

Quan sát bản đồ, em hãy
xác định phạm vi môi
trường xích đạo ở châu
Phi.

Phạm vi:
Gồm bồn địa Công-gô và
duyên hải phía bắc vịnh
Ghi- nê.

BÀI 11

1

Khai thác thiên nhiên ở môi trường
xích đạo ẩm

Quan sát hình 11.1 SGK và tìm hiểu thông tin,
em hãy nêu cách thức con người khai thác thiên
nhiên ở môi trường xích đạo ẩm?

BÀI 11

1

Khai thác thiên nhiên ở môi trường
xích đạo ẩm

- Sản xuất nông nghiệp được chú trọng: xen canh, gối vụ
nhiều loại cây.
- Hình thành các khu vực chuyên canh cây công nghiệp
(cọ dầu, ca cao,...) theo quy mô lớn để xuất khẩu.
- Khai thác và xuất khẩu khoáng sản: dầu mỏ, bô-xit…

BÀI 11

1

Khai thác thiên nhiên ở môi trường
xích đạo ẩm

Hi
ệnhãy
naynêu
ngườ
i dân
Em
cách
thứscống
trong
triườ
con môi
ngườ
bảng
o vnày
ệ còn
gặthiên
p khó nhiên
khăn, ở
trmôi
ở ngại gì?
trường xích đạo ẩm?.

- Trở ngại:
+ Suy giảm diện tích rừng.
+ Thoái hoá đất.
+ Ô nhiễm môi trường.
- Bảo vệ thiên nhiên: Tích cực
trồng và bảo vệ rừng.

BÀI 11

2 Khai thác thiên nhiên ở môi trường nhiệt đới

Quan sát bản đồ, xác
định phạm vi môi
trường nhiệt đới ở
châu Phi.

BÀI 11

2

Khai thác thiên nhiên ở môi trường nhiệt đới

Phạm vi:
Rìa phía bắc và nam môi
trường xích đạo (khoảng
20°B đến 20°N).

BÀI 11

2 Khai thác thiên nhiên ở môi trường nhiệt đới

Quan sát hình 11.2 và thông tin trong bài,
em hãy nêu cách thức con người khai thác
thiên nhiên ở môi trường nhiệt đới.

BÀI 11

2 Khai thác thiên nhiên ở môi trường nhiệt đới

- Nơi khô hạn: Canh tác nương rẫy trồng kê, chăn
thả dê, cừu…
- Phía đông có mưa: trồng cây ăn quả, cây công
nghiệp (chè, cà phê…), chăn nuôi gia súc.
- Khai thác khoáng sản.

BÀI 11

2 Khai thác thiên nhiên ở môi trường nhiệt đới

Quan sát hình ảnh và
thông tin trong bài,
em hãy nêu cách
thức con người bảo
vệ thiên nhiên ở môi
trường nhiệt đới.

BÀI 11

2 Khai thác thiên nhiên ở môi trường nhiệt đới

* Cách thức bảo vệ:
- Xây dựng các công trình
thủy lợi.
- Một số quốc gia đã thành
lập các khu bảo tồn thiên
nhiên, vườn quốc gia...

BÀI 11

3 Khai thác thiên nhiên ở môi trường hoang mạc
THẢO LUẬN NHÓM
Thời gian: 5 phút
Phiếu học tập số 1

Phần câu hỏi

- Quan sát bản  
đồ. Xác định
phạm vi môi
trường
hoang
mạc ở châu Phi.
- Trình bày cách  
thức con người
khai thác, bảo vệ
thiên nhiên ở môi
trường
hoang
mạc.

Phần trả lời

BÀI 11

3 Khai thác thiên nhiên ở môi trường hoang mạc
THẢO LUẬN NHÓM
Thời gian: 5 phút

Phần câu hỏi

Phần trả lời

Xác định phạm vi môi trường  hoang mạc ở châu Phi.

Phạm vi:

Gồm hoang mạc Xa-ha-ra ở Bắc Phi; hoang mạc
Ca-la-ha-ri, hoang mạc Na-mip ở Nam Phi.

-

 

- Cách thức để con người khai thác:
Trình bày cách thức con người + Khu vực ốc đảo: trồng cam, chanh, lúa mạch…
khai thác, bảo vệ thiên nhiên + Chăn nuôi du mục.
ở môi trường hoang mạc.
+ Nhờ kĩ thuật khoan sâu, nhiều mỏ dầu khí lớn
và các túi nước ngầm được phát hiện => đem lại
nguồn thu lớn.
- Bảo vệ thiên nhiên: thành lập “Bức tường xanh
vĩ đại” chống hoang mạc hóa, biến đổi khí hậu...

BÀI 11

4

Khai thác thiên nhiên ở môi trường
địa trung hải
THẢO LUẬN NHÓM
Thời gian: 5 phút

Phiếu học tập số 2
Phần câu hỏi

Xác định phạm vi môi  
Phạm
trường địa trung hải ở
thành
châu Phi.
- Trình bày cách thức con
người khai thác, bảo vệ
thiên nhiên ở môi trường
địa trung hải.

Phần trả lời

vi: Môi trường địa trung hải phân bố
dải hẹp ở vùng ven biển phía bắc và
cực nam châu Phi.
-  Cách thức khai thác:
+ Trồng cây ăn quả: nho, cam, chanh, ô liu,...)
và cây lương thực (lúa mì, ngô).
+ Khai thác và xuất khẩu khoáng sản: phot
phát, khí đốt, dầu mỏ…
- Cách thức bảo vệ: phát triển du lịch, trồng
cây chống hoang mạc hoá....

BÀI 11

Luyện tập và vận dụng

a. Luyện tập
Câu 1. Hình thức canh tác làm nương rẫy nằm ở môi trường nào?
A. Môi trường xích đạo.
B. Môi trường nhiệt đới.
C. Môi trường hoang mạc.                     D. Môi trường cận nhiệt.
Câu 2. Nước nào là trung tâm lớn của châu Phi về khai thác dầu?
A. Li-bi.                                             B. An-giê-ri.
C. Nam Phi.                                      D. Kê - ni - a.
Câu 3. Gia súc chính ở môi trường nhiệt đới là gì?
A. Lạc đà.            B. Cừu, dê.                C. Bò, lợn.              D. Ngựa.
Câu 4. Vành đai “Bức tườngxanh” được thành lập với mục đích gì?
A. Giữ gìn đa dạng sinh học.
B. Giảm thiểu tác động biến đổi khí hậu toàn cầu.
C. Chống lại tình trạng hoang mạc hóa.
D. Phát triển du lịch sinh thái.

BÀI 11

Luyện tập và vận dụng

a. Luyện tập
Câu 5. Ốc đảo là cảnh quan tiêu biểu của môi trường nào?
A. Môi trường xích đạo.                              B. Môi trường nhiệt đới.
C. Môi trường hoang mạc.                         D. Môi trường cận nhiệt.
Câu 6. Trước kia phương tiện chủ yếu được sử dụng để vận chuyển
hàng hóa và buôn bán xuyên hoang mạc?
A. Ô tô.             B. Lạc đà.
C. Đường tàu.           D. Máy bay.
Câu 7. Các nước trong môi trường địa trung hải chủ yếu trồng các
loại cây gì?
A. Lúa mì, ngô, nho, cam, chanh, ô liu.                 
B. Lúa mì, ngô, cà phê, lúa mạch.
C. Mía, chè, thuốc lá, cà phê.                      
D. Cọ dầu, ca cao, cam, chanh.

BÀI 11

5

Luyện tập và vận dụng

b. Vận dụng

Tìm hiểu về hoang mạc Xa-ha-ra.

BÀI 11

5

Luyện tập và vận dụng

b. Vận dụng

Xa-ha-ra là hoang mạc nóng lớn nhất và khắc
nghiệt nhất trên thế giới.
- Với diện tích 9,4 triệu km2, Xa-ha-ra bao trùm
hầu hết Bắc Phi.
- Nhiều người nghĩ về hoang mạc Xa-ha-ra: một
biển các đụn cát. Trên thực tế, địa hình ở đây
khá đa dạng như cao nguyên đá tảng, những
vùng đồng bằng rộng lớn bao phủ bởi sỏi,
thung lũng khô cằn và cả những vùng đất mặn.

BÀI 11

5

Luyện tập và vận dụng

b. Vận dụng

- Về dân cư, Xa-ha-ra có diện tích tương đương

với Hoa Kì nhưng chỉ có 2,5 triệu người sinh
sống. Họ chủ yếu tập trung ở Ai Cập, Ma Rốc và
An-gê-ri.
- Lạc đà là loài động vật rất thích hợp sống ở sa
mạc Xa-ha-ra, nó có thể thích nghi với điều kiện
sống khắc nghiệt nơi đây và là phương tiện chủ
yếu để di chuyển qua sa mạc rộng lớn này.

1

Dặn
dò

Xem lại bài đã học

2 Tìm hiểu về Cộng hoà Nam Phi
3

Chuẩn bị bài 12.