Dựa vào hiểu biết của
mình, em hãy cho biết
làm thế nào tạo ra ổi
không hạt, tinh trùng
nhân tạo?

Chủ đề 8: CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
Bài 16: CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
I. CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
II. NGUYÊN LÝ CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
III. MỘT SỐ THÀNH TỰU CỦA CÔNG NGHỆ TẾ BÀO THỰC VẬT
IV. MỘT SỐ THÀNH TỰU CỦA CÔNG NGHỆ TẾ BÀO ĐỘNG VẬT

Chủ đề 8: CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
Bài 16: CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
I. CÔNG NGHỆ TẾ BÀO

Công nghệ tế bào là gì?

Công nghệ tế bào là một lĩnh vực của công nghệ sinh học, bao gồm
các quy trình kỹ thuật chọn tạo và nuôi cấy tế bào, mô trong ống
nghiệm (in vitro) nhằm duy trì và tăng sinh tế bào, mô; từ đó sản xuất
các sản phẩm phục vụ đời sống con người.

Chủ đề 8: CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
Bài 16: CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
I. CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
II. NGUYÊN LÝ CÔNG NGHỆ TẾ BÀO

Đọc thông tin và quan sát hình ảnh trong mục 1 phần II (SGK tr.95 - 96) để tìm hiểu
về nguyên lý công nghệ tế bào, hoàn thành Phiếu học tập số 1.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Nội dung: Nguyên lý công nghệ tế bào
Nhóm:…
Đọc thông tin SGK, thảo luận và trả lời các câu hỏi sau:
1. Đọc nội dung sách giáo khoa trang mục II tr.95 và quan sát hình 16.2, công nghệ tế bào
dựa trên nguyên lý nào?
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………

2. Tính toàn năng là gì?

……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………

3. Phản biệt hóa là gì?

……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………

4. Biệt hóa là gì?

……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Nội dung: Nguyên lý công nghệ tế bào
Nhóm:…

Đọc thông tin SGK, thảo luận và trả lời các câu hỏi sau:
1. Đọc nội dung sách giáo khoa trang mục II tr.95 và quan sát hình 16.2, công
nghệ tế bào dựa trên nguyên lý nào?
Tính toàn năng của tế bào; Biệt hóa; Phản biệt hóa.
2. Tính toàn năng là gì?
là khả năng một tế bào phân chia, phát triển thành mô, cơ quan, cơ thể hoàn chỉnh
trong môi trường thích hợp.
4. Biệt hóa là gì?
là quá trình một tế bào biến đổi thành một loại tế bào mới, có tính chuyên hóa về cấu
trúc và chức năng; từ đó phân hóa thành các mô, cơ quan đặc thù trong cơ thể.
3. Phản biệt hóa là gì?
là quá trình kích hoạt tế bào đã biệt hóa thành tế bào mới giảm hoặc không còn tính
chuyên hóa về cấu trúc và chức năng.

HỢP TỬ 4 NGÀY TUỔI

Trong hai loại tế bào
(hồng cầu và hợp tử)
thì loại nào có tính
toàn năng? Giải
thích. 
Tế bào hợp tử có tính toàn năng.

TẾ BÀO HỒNG CẦU

* Giải thích: Hợp tử có tính toàn năng vì
hợp tử có khả năng phân chia, phát triển
thành mô, cơ quan, cơ thể hoàn chỉnh trong
môi trường thích hợp. Còn tế bào hồng cầu
thì không có tính toàn năng vì tế bào này
không có khả năng này.

GIÂM CÀNH RAU MUỐNG

GIÂM CÀNH RAU NGÓT NHẬT

Trong thực tiễn sản
xuất, người nông dân
thường dùng kĩ thuật
Trong kĩgiâm
thuậcành
t giâm
một đoạn
đối cành,
với một
cành hoặ
c thân
có đủnhư
mắt,
chồi (các tế
số
cây trồng
sắn,
bào đãmía,
biệtrau
hóa)
có thể
phát triển
muống,
khoai
thành mộ
t câyĐặc
mớitính
hoàn
chỉnh
lang,...
nào
của → Tính
toàn năngtế
vàbào
phản
biệvật
t hóa
thực
là của tế bào
thực vậnguyên
t chính lílàđểnguyên
lí để thực
thực hiện
hiện kĩ thuậtkĩgiâm
cành.
thuật
trên?

Chủ đề 8: CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
Bài 16: CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
I. CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
II. NGUYÊN LÝ CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
III. MỘT SỐ THÀNH TỰU CỦA CÔNG NGHỆ TẾ BÀO THỰC VẬT
Các em cùng quan sát video và hình ảnh một số thành tựu của công
nghệ tế bào thực vật. Đọc nội dung sách giáo khoa và cùng thảo
luận nhóm hoàn thành phiếu học tập số 2.

VIDEO VỀ NHÂN NHANH GIỐNG CÂY TRỒNG

HÌNH ẢNH VỀ MỘT SỐ GIỐNG CÂY TRỒNG MỚI

 PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Nội dung: Một số thành tựu của công nghệ tế bào thực vật
Nhóm:…
1. Phương pháp vi nhân giống được ứng dụng trong trồng trọt như thế nào? Các nhóm thực
vật nào được ưu tiên ứng dụng phương pháp này? Ưu điểm của phương pháp?

……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………

2. Dung hợp tế bào trần là gì? Kết quả ứng dụng phương pháp dung hợp tế bào trần trong
trồng trọt?

……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………

3. Nêu những thành quả của kỹ thuật chuyển gene trong lĩnh vực trồng trọt?

……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………

3. Nêu những thành quả của sản xuất các hoạt tính sinh học trong tế bào thực vật.

……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………

 PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Nội dung: Một số thành tựu của công nghệ tế bào thực vật
Nhóm:…
1. Các nhóm thực vật nào được ưu tiên ứng dụng phương pháp này? Ưu điểm
của phương pháp?
Vi nhân giống thực vật được ứng dụng để nhân nhanh các giống cây trồng, đặc biệt
là các giống quý hiếm như các cây dược liệu, cây gỗ quý, cây thuộc loài .
Ưu điểm là nhân nhanh giống cây trồng, cần rất ít nguyên liệu giống.
2. Dung hợp tế bào trần là gì? Kết quả ứng dụng phương pháp dung hợp tế bào
trần trong trồng trọt?
Là kĩ thuật loại bỏ thành tế bào và lai giữa các tế bào cùng loài hoặc khác loài.
Dung hợp dòng tế bào giúp tạo các giống cây tam bội (3n) không hạt.
3. Nêu những thành quả của sản xuất các hoạt tính sinh học trong tế bào thực
vật.
cho phép sản xuất các chất có hoạt tính sinh học từ các dòng tế bào tự nhiên của các
cây dược liệu.Ví dụ: một số vaccine ăn được, hormone sinh trưởng của thực vật …

Vì sao người ta thường áp dụng kĩ thuật vi nhân giống để nhân
nhanh các giống cây quý hiếm như các cây dược liệu, cây gỗ quý,
cây thuộc loài nằm trong Sách Đỏ (ví dụ: lan kim tuyến, sâm ngọc
linh,...)? Kĩ thuật này có ý nghĩa gì?
Vì phương pháp vi nhân giống có thể tạo ra nhanh chóng các cây
con từ một số bộ phận của cây mẹ như lá, thân, rễ,... dựa vào quá
trình phản biệt hóa, công nghệ nhân giống in vitro. Cách làm này
có tính ứng dụng và khả năng thành công cao.
Trình bày các ứng dụng của vi nhân giống.
Một số ứng dụng của vi nhân giống:
- Nhân nhanh giống cây trồng;
- Tạo giống cây trồng mới;
- Sản xuất các chất có hoạt tính sinh học trong tế bào thực vật.

Chủ đề 8: CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
Bài 16: CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
I. CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
II. NGUYÊN LÝ CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
III. MỘT SỐ THÀNH TỰU CỦA CÔNG NGHỆ TẾ BÀO THỰC VẬT
IV. MỘT SỐ THÀNH TỰU CỦA CÔNG NGHỆ TẾ BÀO ĐỘNG VẬT
Các em cùng quan sát video và hình ảnh một số thành tựu của công
nghệ tế bào động vật. Đọc nội dung sách giáo khoa và cùng thảo
luận nhóm hoàn thành phiếu học tập số 3.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
Nội dung: Một số thành tựu của công nghệ tế bào động vật
Nhóm:…
1. Kết quả phản biệt hóa tế bào dinh dưỡng là gì?
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………………………………………………………………

2. Tế bào gốc là gì? Thành tựu của ứng dụng công nghệ tế bào gốc trong y học?
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………

3. Nhân bản vô tính động vật là gì thành quả ứng dụng trong y học?
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………

 

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
Nội dung: Một số thành tựu của công nghệ tế bào động vật
Nhóm:…
1. Kết quả phản biệt hóa tế bào dinh dưỡng là gì?
Tạo thành tế bào gốc.
2. Tế bào gốc là gì? Thành tựu của ứng dụng công nghệ tế bào gốc trong y học?
Tế bào gốc là các tế bào sinh học có khả năng biệt hoá thành các tế bào khác, từ đó phân bào để
tạo ra nhiều tế bào gốc hơn. 
Nuôi cấy và biệt hóa tế bào gốc thành tế bào mỡ dùng trong công nghệ thẩm mĩ; tế bào cơ, tế
bào sụn… Chữa bệnh hiểm nghèo bang dung tế bào gốc cuống rốn. Tái tạo các mô tự thân
nhằm thay thế mô bị tổn thương.
3. Nhân bản vô tính động vật là gì? thành quả ứng dụng trong y học?
Nhân bản vô tính là quá trình tạo ra các tế bào hoặc nhiều cá thể hoàn toàn giống nhau về mặt
di truyền từ một hoặc một số tế bào sinh dưỡng ban đầu.
Thành tựu: Tạo muỗi chuyển gen, chỉnh sủa gen người, tinh trùng nhân tạo.

LUYỆN TẬP
Câu 1: Công nghệ tế bào bao gồm các chuyên ngành nào?
A. Công nghệ nuôi cấy mô tế bào và công nghệ sản xuất các chất hoạt tính từ tế bào động vật,
thực vật.
B. Công nghệ nuôi cấy mô tế bào và công nghệ di truyền tế bào.
C. Công nghệ vi sinh vật, công nghệ tế bào thực vật và công nghệ tế bào động vật.
D. Công nghệ tế bào thực vật và công nghệ tế bào động vật.
Câu 2: Công nghệ tế bào không dựa trên nguyên lí nào?
A. Tính toàn năng của tế bào.
B. Khả năng biệt hoá của tế bào.
C. Khả năng phản biệt hoá của tế bào.
D. Khả năng phân bào giảm nhiễm của tế bào.

Câu 3: Sắp xếp nào dưới đây theo thứ tự giảm dần về tính toàn năng của các dòng tế bào là
đúng?
A. Dòng tế bào mô phân sinh đỉnh, dòng tế bào mô phân sinh bên, dòng tế bào mô mềm.
B. Dòng tế bào mô phân sinh bên, dòng tế bào mô phân sinh đỉnh, dòng tế bào mô mềm.
C. Dòng tế bào mô mềm, dòng tế bào mô phân sinh bên, dòng tế bào mô phân sinh đỉnh.
D. Dòng tế bào mô mềm, dòng tế bào mô phân sinh đỉnh, dòng tế bào phân sinh bên.
Câu 4: Nguyên liệu nào sau đây không dùng làm nguyên liệu đầu vào của công nghệ vi
nhân giống cây trồng?
A. Mô phân sinh đỉnh

B. Lá cây

C. Thân cây

D. Mô bần

Câu 5: Sắp xếp nào dưới đây theo thứ tự tăng dần về tính toàn năng của các dòng tế bào là
đúng?
cơ.

A. Dòng tế bào gốc phôi, dòng tế bào gốc cuống rốn, dòng tế bào gốc cơ tim, dòng tế bào mô

B. Dòng tế bào mô cơ, dòng tế bào gốc cơ tim, dòng tế bào gốc cuống rốn, dòng tế bào gốc
phôi.
C. Dòng tế bào mô cơ, dòng tế bào gốc cuống rốn, dòng tế bào gốc cơ tim, dòng tế bào gốc
phôi.
cơ.

D. Dòng tế bào gốc phôi, dòng tế bào gốc cơ tim, dòng tế bào gốc cuống rốn, dòng tế bào mô

VẬN DỤNG MỞ RỘNG
CÁC EM VỀ NHÀ
NGHIÊN CỨU SÁCH, CÁC
THÔNG TIN TRÊN CÁC
PHƯƠNG TIỆN TRUYỀN
THÔNG TRẢ LỜI 2 CÂU
HỎI SAU

Câu 6. Để sản xuất các chất có hoạt tính sinh học trong tế bào thực vật, người ta
thường dùng kĩ thuật nào? Nêu một ví dụ cụ thể.
Câu 7. Người ta thường sử dụng kĩ thuật nào trong công nghệ tế bào động vật để
tạo ra các động vật chuyển gene ứng dụng trong sản xuất thuốc, vaccine cho người?