Sinh trưởng của cơ thể động vật là gì?

Là quá trình tăng kích thước của cơ thể
do tăng số lượng và kích thước tế bào

Phát triển của cơ thể động vật là gì?

Là quá trình biến đổi bao gồm sinh
trưởng, phân hóa (biệt hóa) tế bào và
phát sinh hình thái các cơ quan và cơ thể

Biến thái là gì?

Biến thái là sự thay đổi đột ngột về hình
thái, cấu tạo, sinh lí của động vật sau sinh
hoặc nở từ trứng ra

Có mấy kiểu phát triển ở động vật?

- Phát triển không qua biến thái
- Phát triển qua biến thái
+ Phát triển qua biến thái hoàn toàn
+ Phát triển qua biến thái không hoàn toàn

SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT
TRIỂN Ở ĐỘNG VẬT

BÀI 19
CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG
ĐẾN SINH TRƯỞNG VÀ
PHÁT TRIỂN Ở ĐỘNG VẬT

Di truyền

Các nhân
tố ảnh
hưởng đến
sinh trưởng
và phát
triển ở
động vật

Nhân tố bên
trong

Giới tính
Hoocmôn

Thức ăn

Nhân tố bên
ngoài

Nhiệt độ
Ánh sáng

I- NHÂN TỐ BÊN TRONG
1. Di truyền

Gà Ri
3 tháng - 1,6 kg

Gà Hồ
2,5 tháng- 4,5 kg

Hãy nhận xét về giới hạn lớn tối đa của 2 giống gà trên?

Voi và Thỏ đều ăn cỏ, tại sao Voi có kích thước
lớn hơn nhiều so với Thỏ?

 Nhân tố di truyền quyết định tới giới hạn
lớn và tốc độ lớn của động vật.

2. Giới tính

Hãy cho biết sự khác nhau
trong tốc độ sinh trưởng ở
con đực và cái?

Con trai
Con gái

-Giới tính: Trong cùng 1
loài, sinh trưởng của
con đực khác con cái.
- Thường thì con cái có tốc
độ lớn nhanh hơn và sống
lâu hơn.
Ví dụ: mối chúa lớn rất
nhanh, cơ thể dài gấp đôi
và nặng
Mốigấp 10 lần so với
mối đực. Mối cái có thể đẻ
chúa
6000 trứng mỗi ngày

Tại sao lại
có người
“khổng lồ”,
người “tí
hon”?

Tại sao
người này bị
bướu cổ?

Tại sao nòng
nọc có thể biến
thành ếch?

Hoocmon là nhân tố bên trong ảnh hưởng đến
sinh trưởng và phát triển của động vật.

3. Hoocmon
a. Các hoocmon ảnh hưởng đến sinh trưởng và
phát triển của động vật có xương sống.
H. sinh
trưởng
(GH)

Tiroxin

Quan sát hình và
cho biết tên các loại
hoocmôn ảnh
hưởng đến sinh
trưởng và phát triển
của ĐVCXS?

Tuyến yên

Loại
hoocmon

Tên
hoocmon

Hoocmon
điều hòa
GH
sinh trưởng ( hocmon
và phát
sinh
triển ở
trưởng )
ĐVCXS

Nơi sản
xuất

Tác dụng sinh
lí

- Kích thích
Thùy
phân chia TB
trước
và tăng cường
tuyến yên
tổng hợp
Protêin  tăng
kích thước
của TB.
- Kích thích
PT xương

Trường hợp nào là do dư thừa và do thiếu
hoocmon sinh trưởng (GH)?
?Tại sao khi thừa
hoocmon GH lại trở
thành người khổng lồ?
?Tại sao khi thiếu
hoocmon GH lại trở
thành người tí hon?
-Dư GH Tế bào và
xương PT quá mức 
người khổng lồ
-Thiếu GH Tế bào và
xương PT chậm 
người tí hon

Ông
Chandra
Bahadur Dangi (74
tuổi), người chỉ cao 54,6
cm và anh Sultan Kosen
(31 tuổi) cao 2,51 m đã
có màn gặp gỡ ấn tượng
gần tháp Big Ben (tháp
Elizabeth) ở Luân Đôn
(Anh quốc) vào ngày
13/11/2014.

Năm 2009, khi tròn 20
tuổi, He Pingping (20
tuổi) cao 73cm đã có
cuộc gặp gỡ đầy thú vị
với Svetlana (36 tuổi)
– người có đôi chân dài
1,3m được ghi vào
sách Guinness bấy giờ.

?Muốn chữa bệnh tí hon theo em cần phải
tiêm GH ở giai đoạn nào? Tại sao?
Tiêm lúc còn nhỏ, vì ở người lớn GH không
có tác dụng. (Do xương của người lớn các mô
phân sinh kéo dài xương không còn nên dù
có GH nhưng vẫn không thể cao thêm mà chỉ
to lên về kích thước).

Nòng nọc
biến thành
ếch và phát
triển bình
thường
Nòng nọc
không biến
thành ếch
được.
Ếch sinh
trưởng
không
bình
thường

Ở
ếchcho
nhái:
do tuyến
giáp
ra gây
?Hãy
biết Tiroxin
sự phát triển
của nòng
nọctiết
ở từng
biến thái
từ nòng nọc thành ếch.
trường
hợp?

Tuyến giáp

Loại
hoocmon
Hoocmon
điều hòa
sinh trưởng
và phát
triển ở
ĐVCXS

Tên
Nơi sản
hoocmon xuất

Tirôxin

Tuyến
giáp

Tác dụng sinh lí

- Kích thích
chuyển hóa ở tế
bào
- Kích thích
q/trình ST bình
thường của cơ thể
- Ở lưỡng cư,
tirôxin có tác dụng
gây biến thái nòng
nọc  ếch

Tại sao trong
thức ăn và nước
uống thiếu iot
thì trẻ em sẽ
chậm lớn, chịu
lạnh kém, não ít
nếp nhăn, trí tuệ
thấp?

Tirôxin

Iôt
Thiếu Iôt

Thiếu Tirôxin
Giảm

Chuyển hóa
ở tế bào

Sinh nhiệt
ở tế bào

Chịu lạnh kém

Phân chia và lớn lên
của tế bào

Trí
Chậm Não Tế
tuệ
lớn ít nếp bào
nhăn não ít thấp

Thiếu Tiroxin ở người lớn 
tuyến yên tiết hoocmôn thúc đẩy
tuyến giáp hoạt động mạnh gây
phì đại tuyến tạo bướu cổ

Thừa Tiroxin ở người lớn  gây ra
bệnh Bazơđô do tuyến giáp hoạt động
mạnh tiết nhiều hoocmôn làm tăng
cường trao đổi chất, tăng tiêu dùng
oxi, nhịp tim tăng, người bệnh luôn
trong trạng thái hồi hộp,căng thẳng,
mất ngủ, sút cân nhanh.

Cần
bổ sung
các bướu
chất dinh
dưỡng
cần thiết
Để tránh
bệnh
cổ ta
cần phải
làm để
gì?tránh bị
thiếu hay thừa tirôxin

ản
s
i
ơ
N ất
xu

Buồng trứng

g
ụn
cd í
Tá h l
sin

Kích thích sinh
trưởng và phát
triển mạnh ở giai
đoạn dậy thì

Đặc điểm
sinh dục
thứ cấp
Phát triển
xương

ản
s
i
ơ
N ất
xu

Tinh hoàn
Đặc điểm sinh
dục thứ cấp

Tác
sin dụng
h lí

Kích thích
sinh trưởng
và phát triển
mạnh ở giai
đoạn dậy thì

Sự phát triển xương

Loại
hoocmon

Tên
hoocmon
Ơstrôgen

Hoocmon
điều hòa sinh
trưởng
và
phát triển ở
ĐVCXS
Testosterôn

Nơi sản
xuất
Buồng
trứng

Tinh
hoàn

Tác dụng sinh lí
- Tăng phát triển xương
- Kích thích phân hóa TB
 hình thành các đặc
điểm sinh dục phụ thứ
cấp
- Tăng phát triển xương
- Kích thích phân hóa TB
 hình thành các đặc
điểm sinh dục phụ thứ
cấp
- Tăng tổng hợp prôtêin,
phát triển cơ bắp

Do hoocmôn testosteron do tinh hoàn tiết ra có tác dụng
kíchsao
thích
trìnhcon
sinhsau
trưởng
vàcắt
hìnhbỏthành
Tại
gàquá
trống
khi bị
tinhđặc điểm
sinhthì
dụcphát
thứ cấp
mào,bình
cựa...thường:
nên khi cắt
bỏ tinh
hoàn
triểnnhư:
không
mào
hoànkhông
hoocmôn
này không
ra và
thì mất
các bộ
phận
nhỏ,
có cựa,
khôngđược
biếttiết
gáy
bản
quan ?sẽ không được hình thành.
năng sinhliên
dục,…

b. Các hoocmon ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển
của động vật không có xương sống
Ở côn trùng: Sự biến thái được điều hòa bởi 2
loại hoocmon là ecdixon và juvenin
Hãy trình bày
nguồn gốc và tác
dụng sinh lí của
hoocmon ecdixon
và juvenin?

Hãy kể tên các loại
hoocmon sinh
trưởng và phát triển
ở động vật không
xương sống?

Giải thích nguyên nhân lột xác ở sâu bướm và sâu
bướm biến thành nhộng và bướm??

Loại hoocmon

Tên
Nơi sản
hoocmon
xuất

Hoocmon điều Eđixơn
hòa
sinh
trưởng
và
phát triển ở
ĐVKCXS
Juvenin

Tuyến
trước
ngực

Thể
allata

Tác dụng sinh lí
- Gây lột xác ở sâu
bướm
- Kích thích sâu biến
thành
nhộng
và
bướm
- Gây lột xác ở sâu
bướm
- Ức chế quá trình
chuyển
hóa
sâu
thành nhộng và
bướm

Câu 1: Sự biến thái của sâu bướm phụ thuộc vào
sự điều hòa của các hoocmon nào sau đây?
1. Tiroxin
2. GH
3. Juvenin
4. Testosteron
5. Ecdixon
Đáp án đúng là:
a. 1,3
b. 2,4
c. 3,5
d. 4,5

Câu 2: Ecđixơn gây
A. ức chế sự lột xác của sâu bướm, kích thích sâu
biến thành nhộng và bướm.
B. ức chế sự lột xác của sâu bướm, kìm hãm sâu
biến thành nhộng và bướm.
C. lột xác của sâu bướm, kích thích sâu biến
thành nhộng và bướm.
D. lột xác của sâu bướm, ức chế sâu biến thành
nhộng và bướm.

Câu 3: Ở sâu bướm tác dụng của juvenin là
A. kích thích tuyến trước ngực tiết ra ecđixơn.
B. kích thích sâu biến thành nhộng và bướm.
C. ức chế tuyến trước ngực tiết ra ecđixơn.
D. ức chế sâu biến thành nhộng và bướm.

Câu 4. Hoocmôn nào sau đây ảnh hưởng đến sinh
trưởng và phát triển ở động vật có xương sống?
A. Tiroxin, ecđixơn, hoocmon sinh trưởng (GH)
B. Testostêron, ơstrôgen, Juvernin
C. Ơstrôgen, testostêron, hoocmon sinh trưởng (GH)
D. Insulin, glucagôn, ecđixơn, Juvernin.

Câu 5. Trong thành phần cấu tạo của Tirôxin có
chất nào sau đây?
A. Sắt
B. Iôt
C. Canxi
D. Magie
Câu 6. Testostêron được sinh ra ở:
E. Tuyến giáp
F. Tuyến yên
G. Tinh hoàn
H. Buồng trứng

Câu 7. Hoocmon ảnh hưởng đến sự phát triển của sâu
bọ là:
A. Ecđixơn và tiroxin
B. Juvernin và tiroxin
C. Ecđixơn và Juvernin
D. Testostêron và ơstrôgen
Câu 8. Hoocmon sinh trưởng GH được sản sinh ra ở:
A. Tinh hoàn
B. Tuyến giáp
C. Buồng trứng
D. Tuyến yên

II. ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC NHÂN TỐ BÊN NGOÀI
1. Nhân tố thức ăn:

Tại sao thức ăn có thể ảnh hưởng đến sinh trưởng và
phát triển của động vật?

Quan sát những hình ảnh sau đâyThiếu
và rút
ra nhận xét
vitamin A
về
sự ảnh hưởng của thức ăn đối với con người và
Trẻ ăn dư thừa dinh dưỡng
động
vật?
sẽ mắc
bệnh béo phì

Trẻ ăn không đủ lượng
chất dinh dưỡng sẽ bị còi
xương, chậm lớn và sức
đề kháng yếu.

Thiếu vitamin D

Nhà nuôi tằm nói:
Ăn như “tằm ăn
rỗi” là có ý nghĩa gì
đối với sinh trưởng
và phát triển của
tằm
ÔÛ giai ñoaïn naøy taèm
coù toác ñoä sinh tröôûng
maïnh nhaát neân caàn coù
nhieàu thöùc aên nhaát ñeå
cung caáp cho quaù trình
toång hôïp caùc chaát trong
cô theå chuùng.

Nuôi lợn thịt ở
giai đoạn cai
sữa, nếu tăng
hàm
lượng
lizin
trong
khẩu phần ăn
từ 0,45% lên
0,85% lợn sẽ
lớn nhanh hơn
(tăng trọng từ
80g/ngày lên
210g/ngày,
tăng gấp ba
lần)

Chăn nuôi gia súc, gia cầm nếu
thức ăn thiếu vitamin, thiếu nguyên
tố khoáng vi lượng thì vật nuôi sẽ
bị còi cọc, sản lượng kém.

II. ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC NHÂN TỐ BÊN
NGOÀI
1. Nhân tố thức ăn:
- Thức ăn là nhân tố quan trọng gây ảnh
hưởng đến tốc độ sinh trưởng và phát triển
của động vật qua các giai đoạn.

Vai trò chung
của thức ăn là
gì?

II. CÁC NHÂN TỐ BÊN NGOÀI ẢNH HƯỞNG ĐẾN SINH
TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở ĐỘNG VẬT
1. Nhân tố thức ăn:
2. Các nhân tố môi trường khác:

3. Ánh sáng

3. Ánh sáng

Thuốc lá, rượu bia ảnh hưởng đến
thai nhi như thế nào?

Người
mẹ
bị nghiện
rượu,
thuốc lá,
ma túy.

Trẻ
sinh
ra dễ
bị dị
tật

II. ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC NHÂN TỐ BÊN NGOÀI
1. Nhân tố thức ăn:
2. Các nhân tố môi trường khác: