BÀI 2: SỬ DỤNG BẢN ĐỒ
Mục tiêu
- Phân biệt được một số phương pháp biểu
hiện các đối tượng địa lí trên bản đồ: kí
hiệu, đường chuyển động, chấm điểm,
khoanh vùng, bản đồ - biểu đồ.
- Sử dụng được bản đồ trong học tập địa lí
và đời sống.
- Xác định và sử dụng được một số ứng
dụng GPS và bản đồ số trong đời sống.

Khởi động

Quan sát bản đồ khí hậu
Việt Nam và cho biết các
đối tượng sau được biểu
hiện bằng cách nào?

Các đối tượng địa lí được biểu hiện thông qua hệ
1. Các luồng gió, bão.
thống phương pháp biểu hiện bản đồ. Tùy theo nội
2. Chế
nhiệt,
tạitỉcác
trạmđồ,
khícó
tượng.
dung,
đối độ
tượng
địamưa
lí và
lệ bản
thể sử
3. Chế
nhiệt,pháp
mưa biểu
của cả
nước.
dụng
các độ
phương
hiện
khác nhau. Vậy
có 4.
những
phương
Các vùng
khípháp
hậu. nào để biểu hiện các đối
tượng địa lí trên bản đồ? Cách sử dụng bản đồ
trong học tập và đời sống như thế nào?

Khởi động

NỘI DUNG BÀI HỌC
I Một số phương pháp biểu hiện các đối tượng địa lí
trên bản đồ

3 nội dung
chính

II Sử dụng bản đồ trong học tập và đời sống

III Một số ứng dụng của GPS và bản đồ số trong đời sống

Hình thành
kiến thức

I. MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP BIỂU HIỆN
CÁC ĐỐI TƯỢNG ĐỊA LÍ TRÊN BẢN ĐỒ
HĐ NHÓM:
05 phút

Nhóm

Phương pháp

Đối tượng
biểu hiện

Hình

Cách thức
biểu hiện

Khả năng
biểu hiện

Ví dụ

1

Kí hiệu

2.1

 

 

 

 

2

Đường chuyển động

2.2

 

 

 

 

3

Chấm điểm

2.3

 

 

 

 

4

Khoanh vùng

2.4

 

 

 

 

5

Bản đồ - biểu đồ

2.5

 

 

 

 

TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ
Tiêu chí / Mức độ hoàn thành

1

2

3

Nội dung chính xác, thể hiện đầy đủ.

 

 

 

Sản phẩm có cấu trúc, bố cục khoa học, rõ ràng.

 

 

 

Thuyết trình lưu loát, hấp dẫn, chuyên nghiệp

 

 

 

Đảm bảo đúng thời gian

 

 

 

Có hình vẽ, icon trực quan

Hình thành
kiến thức

I. MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP BIỂU HIỆN CÁC ĐỐI TƯỢNG ĐỊA LÍ
TRÊN BẢN ĐỒ
1. Phương pháp kí hiệu

❑ Đối tượng biểu hiện
Biểu hiện các đối tượng
phân bố theo những
điểm cụ thể.

Hình thành
kiến thức

I. MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP BIỂU HIỆN CÁC ĐỐI TƯỢNG ĐỊA LÍ
TRÊN BẢN ĐỒ
1. Phương pháp kí hiệu

❑ Các dạng kí hiệu
- Dạng chữ.
- Dạng tượng hình.
- Dạng hình học.

Hình thành
kiến thức

I. MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP BIỂU HIỆN CÁC ĐỐI TƯỢNG ĐỊA LÍ
TRÊN BẢN ĐỒ
1. Phương pháp kí hiệu

❑ Cách thức biểu hiện
Các kí hiệu được đặt lên đúng
vị trí phân bố của đối tượng
trên bản đồ.

Hình thành
kiến thức

I. MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP BIỂU HIỆN CÁC ĐỐI TƯỢNG ĐỊA LÍ
TRÊN BẢN ĐỒ
1. Phương pháp kí hiệu

❑ Khả năng biểu hiện
- Số lượng.
- Quy mô.
- Chất lượng.

Hình thành
kiến thức

I. MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP BIỂU HIỆN CÁC ĐỐI TƯỢNG ĐỊA LÍ
TRÊN BẢN ĐỒ
2. Phương pháp đường chuyển động

❑ Đối tượng biểu hiện
Sự di chuyển của các quá
trình, đối tượng địa lí tự
nhiên và kinh tế - xã hội.

Hình thành
kiến thức

I. MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP BIỂU HIỆN
CÁC ĐỐI TƯỢNG ĐỊA LÍ TRÊN BẢN ĐỒ
2. Phương pháp đường chuyển động

❑ Đối tượng biểu hiện
Sự di chuyển của
các quá trình, đối
tượng địa lí tự nhiên
và kinh tế - xã hội.

❑ Cách thức biểu hiện
Sử dụng mũi tên.

❑ Khả năng biểu hiện
✔ Hướng di chuyển của đối tượng.

✔ Khối lượng của đối tượng di chuyển.
✔ Tốc độ di chuyển.

Hình thành
kiến thức

I. MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP BIỂU HIỆN CÁC ĐỐI TƯỢNG ĐỊA LÍ
TRÊN BẢN ĐỒ
3. Phương pháp chấm điểm

❑ Đối tượng biểu hiện
Biểu hiện các đối tượng phân bố
phân tán trong không gian.
❑ Cách thức biểu hiện
Dùng các điểm chấm.
❑ Khả năng biểu hiện

✔ Sự phân bố của đối tượng.
✔ Số lượng của đối tượng.

Hình thành
kiến thức

I. MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP BIỂU HIỆN CÁC ĐỐI TƯỢNG ĐỊA LÍ
TRÊN BẢN ĐỒ
4. Phương pháp khoanh vùng

❑ Đối tượng biểu hiện
Biểu hiện các đối tượng phân bố
tập trung (hoặc phổ biến) trên một
không gian lãnh thổ.
❑ Cách thức biểu hiện
Dùng màu nền hoặc các kí hiệu để
thể hiện vùng phân bố.
❑ Khả năng biểu hiện

✔ Sự phân bố của đối tượng.
✔ Số lượng của đối tượng.

Hình thành
kiến thức

I. MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP BIỂU HIỆN CÁC ĐỐI TƯỢNG ĐỊA LÍ
TRÊN BẢN ĐỒ
5. Phương pháp bản đồ - biểu đồ

❑ Đối tượng biểu hiện
Biểu hiện các đối tượng phân bố
trong những đơn vị lãnh thổ (tổng
số, cơ cấu,…).
❑ Cách thức biểu hiện
Đặt biểu đồ vào đúng không gian
phân bố của đối tượng.
❑ Khả năng biểu hiện
- Số lượng của đối tượng.
- Chất lượng của đối tượng.
- Cơ cấu.

MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP BIỂU HIỆN CÁC ĐỐI TƯỢNG ĐỊA LÍ TRÊN BẢN ĐỒ
Phương pháp

Đối tượng biểu hiện

 Biểu hiện các đối tượng phân
Kí hiệu
bố theo những điểm cụ thể.
 Sự di chuyển của các quá
Đường
trình, đối tượng địa lí tự nhiên
chuyển động
và kinh tế - xã hội
 Các đối tượng phân bố phân
Chấm điểm
tán trong không gian.
Biểu hiện các đối tượng phân
Khoanh vùng bố tập trung (hoặc phổ biến)
trên một không gian lãnh thổ.
Biểu hiện các đối tượng phân
Bản đồ bố trong những đơn vị lãnh tổ
biểu đồ
(tổng số, cơ cấu…)

Cách thức biểu hiện

Khả năng biểu hiện

Các kí hiệu được đặt lên đúng vị trí Số lượng; Quy mô; Chất
phân bố của đối tượng trên bản đồ lượng
Hướng di chuyển; Khối
Dùng mũi tên để biểu hiện
lượng; Tốc độ di chuyển
của đối tượng
Sự phân bố; Số lượng
Dùng các điểm chấm để biểu hiện.
của đối tượng.
Dùng màu nền hoặc các kí hiệu để Sự phân bố; Số lượng
thể hiện vùng phân bố
của đối tượng
Số lượng; Chất lượng;
 Đặt biểu đồ vào đúng không gian
Cơ cấu của đối tượng
phân bố của đối tượng.

Hình thành
kiến thức

II. SỬ DỤNG BẢN ĐỒ TRONG HỌC TẬP VÀ ĐỜI SỐNG

Sử dụng
bản đồ
trong
học tập

Sử dụng
bản đồ
trong
đời sống

Hình thành
kiến thức

II. SỬ DỤNG BẢN ĐỒ TRONG HỌC TẬP VÀ ĐỜI SỐNG

Dựa vào thông tin
về sử dụng bản đồ
trong học tập và đời
sống, hãy đọc bản
đồ các kiểu thảm
thực vật chính trên
Trái Đất (H2.4)

Hình thành
kiến thức

II. SỬ DỤNG BẢN ĐỒ TRONG HỌC TẬP VÀ ĐỜI SỐNG
Các bước sử dụng bản đồ trong học tập và đời sống
Bước 1: Lựa chọn nội dung bản đồ
Bước 2: Đọc chú giải, tỉ lệ bản đồ và xác định phương hướng trên bản đồ
Bước 3: Đọc nội dung bản đồ

Hình thành
kiến thức

III. MỘT SỐ ỨNG DỤNG CỦA GPS VÀ BẢN ĐỒ SỐ
TRONG ĐỜI SỐNG

Đọc thông tin SGK,
trao đổi với bạn bên
cạnh về một số ứng
dụng của GPS và bản
đồ số trong đời sống

Hình thành
kiến thức

III. MỘT SỐ ỨNG DỤNG CỦA GPS VÀ
BẢN ĐỒ SỐ TRONG ĐỜI SỐNG

- Xác định vị trí của các đối
tượng trên bề mặt Trái Đất.
- Tìm đường đi.
- Giám sát lộ trình di chuyển.
- Giám sát tốc độ di chuyển.
- ….. …..

Luyện tập

Luyện tập

Câu hỏi 1: Hãy hoàn thành bảng theo mẫu sau để phân biệt các
phương pháp biểu hiện các đối tượng địa lí trên bản đồ?

Phương pháp

Sự phân bố của đối tượng

Khả năng biểu hiện của
phương pháp

Kí hiệu

 

 

Đường chuyển động

 

 

Khoanh vùng

 

 

Bản đồ - biểu đồ

 

 

Luyện tập

Phương pháp

Kí hiệu

Câu hỏi 1: Hãy hoàn thành bảng theo mẫu sau để phân biệt các
phương pháp biểu hiện các đối tượng địa lí trên bản đồ?

Sự phân bố của đối tượng

Khả năng biểu hiện của
phương pháp

- Vị trí phân bố của đối tượng.
Biểu hiện các đối tượng phân bố theo những
- Số lượng của đối tượng.
điểm cụ thể.
- Chất lượng của đối tượng.

- Hướng di chuyển của đối tượng.
Đường
Sự di chuyển của các quá trình, đối tượng địa
- Số lượng, tốc độ của đối tượng di
chuyển động lí tự nhiên và kinh tế-xã hội.
chuyển.
Khoanh
vùng

Tập trung (hoặc phổ biến) trên một không gian - Sự phân bố.
lãnh thổ nhất định.
- Số lượng.

Bản đồ biểu đồ

Giá trị tổng cộng của một đối tượng trên một - Số lượng của đối tượng.
đơn vị lãnh thổ bằng cách dùng các biểu đồ - Chất lượng của đối tượng.
đặt vào phạm vi của đơn vị lãnh thổ đó.
- Cơ cấu của đối tượng.

Luyện tập

Câu hỏi 2: Hãy nêu các bước để sử dụng bản đồ địa lí
trong học tập và đời sống.

Luyện tập

Câu hỏi 2: Hãy nêu các bước để sử dụng bản đồ địa lí
trong học tập và đời sống.
- Bước 1: Lựa chọn nội dung bản đồ.
- Bước 2: Đọc chú giải, tỉ lệ bản đồ và xác định phương hướng trên bản đồ.
- Bước 3: Đọc nội dung bản đồ.

Phương pháp kí hiệu thường được dùng để thể hiện
các đối tượng địa lí có đặc điểm phân bố

10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00
14
13
12
11
15
A

theo điểm cụ thể.

B

không đồng đều.

C

di chuyển liên tục.

D

phân bố thành từng vùng liên tục.

Để thể hiện sự phân bố dân cư trên bản đồ, người
ta thường dùng phương pháp nào?

10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00
15
14
13
12
11
A

Kí hiệu.

B

Khoanh vùng.

C

Chấm điểm.

D

Bản đồ - biểu đồ.

Để thể hiện thể hiện giá trị tổng cộng của một hiện tượng
địa lí trên một đơn vị lãnh thổ ta dùng phương pháp

10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00
15
14
13
12
11
A

chấm điểm.

B

bản đồ - biểu đồ.

C

đường chuyển động.

D

kí hiệu.

Để thể hiện các vành đai thảm thực vật chính trên
Trái Đất người ta thường dùng phương pháp nào
sau đây?

15
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00
14
13
12
11
A

Chấm điểm.

B

Khoanh vùng.

C

Bản đồ - biểu đồ.

D

Kí hiệu.

Để thể hiện các luồng gió thổi tới Việt Nam, người ta
dùng phương pháp nào sau đây?

10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00
15
14
13
12
11
A

Kí hiệu đường chuyển động.

B

Bản đồ - biểu đồ.

C

Kí hiệu.

D

Chấm điểm.

Vận dụng

STT

Hoàn thành thông tin bảng sau

Nội dung cần biểu hiện

Phương pháp

1

Dòng biển nóng và dòng biển lạnh

 

2

Các đới khí hậu

 

3

Sự phân bố dân cư

 

4

Cơ cấu dân số

 

5

Sự phân bố các nhà máy điện

Hướng dẫn tự học

- Học bài cũ, trả lời câu hỏi SGK.
- Hoàn thành câu hỏi phần vận dụng.
- Chuẩn bị bài mới: Bài 3. Trái Đất. Thuyết kiến tạo mảng.
Nội dung:
+ Nguồn gốc hình thành Trái Đất.
+ Vỏ Trái Đất. Vật liệu cấu tạo vỏ Trái Đất.
+ Thuyết kiến tạo mảng.