7
Nguyễn Thị Hằng

KHỞI ĐỘNG
Dựa vào các hình ảnh sau, đưa ra tên chủ đề cho các hình
ảnh ấy, sau đó giải thích lí do đưa ra tên đó.

Giơ tay khi
hoàn thành

BĂNG TAN (BĂNG TRÔI)

THỬ TÀI ĐẶT TÊN
Dựa vào các hình ảnh sau, đưa ra tên chủ đề cho
các hình ảnh ấy, sau đó giải thích lí do đưa ra tên đó.
Chim cánh cụt

Giơ tay khi
hoàn thành

THỬ TÀI ĐẶT TÊN
Dựa vào các hình ảnh sau, đưa ra tên chủ đề cho
các hình ảnh ấy, sau đó giải thích lí do đưa ra tên đó.

Giơ tay khi
hoàn thành

Núi băng

THỬ TÀI ĐẶT TÊN
Dựa vào các hình ảnh sau, đưa ra tên chủ đề cho
các hình ảnh ấy, sau đó giải thích lí do đưa ra tên đó.

Giơ tay khi
hoàn thành

Dựng lều trên tuyết

CHƯƠNG 6:
CHÂU NAM CỰC

BÀI 22: CHÂU
NAM CỰC

1

Vị trí địa lí

2

Lịch sử khám phá và nghiên cứu châu Nam Cực

3
4

Đặc điểm tự nhiên châu Nam Cực
Kịch bản về sự thay đổi thiên nhiên Châu Nam Cực

1

Vị trí địa lí
AI NHANH HƠN

Dựa vào hình 1 và thông tin mục 1, em
hãy:
- Xác định vị trí địa lí của châu Nam
Cực.
-Cho biết châu Nam Cực gồm những bộ
phận nào.Diện tích là bao nhiêu?
- Kể tên các biển và đại dương bao
quanh châu Nam Cực.

HĐ: cặp đôi

Thời gian ( 5 phút)

Hình 1. Bản đồ Châu Nam Cực

1

Vị trí địa lí

Nam Đại Dương

1* Vị trí:
- Đại bộ phận lãnh thổ nằm trong
phạm vi của vòng cực Nam (66⸰
33'N)
-Châu Nam Cực gồm lục địa Nam
Cực và các đảo, quần đảo ven
lục địa. Diện tích 14,1 triệu km2
-Bao quanh châu Nam Cực là các
biển và đại dương

Biển
Bê-lin-haođen

Biển
Đa-vit

Nam Đại Dương

Hình 1. Bản đồ Châu Nam Cực

1

Vị trí địa lí

Cho biết vị trí địa lí
ảnh hưởng như thế
nào tới khí hậu
của
châu Nam
Cực?

Hình 2. Bản đồ Châu Nam Cực

1

Vị trí địa lí

Châu Nam cực là vùng lạnh nhất thế giới.

1

Vị trí địa lí
Hướng Bắc

Em hãy nêu
cách xác định
phương hướng
ở Nam Cực?

Hướng Bắc

Cực Nam

Hướng Bắc

Hướng Bắc

Hình 1. Bản đồ Châu Nam Cực

1

Vị trí địa lí

-Vị trí: Đại bộ phận diện tích lục địa nằm
trong phạm vi của vùng cực Nam
-Giới hạn: gồm lục địa Nam Cực và
các đảo ven lục địa. Vì thế có khí hậu
lạnh giá quanh năm.
-- Diện tích: 14,1 Triệu km2 .

2

Lịch sử khám phá và nghiên cứu châu
Nam Cực

AI NHANH HƠN
HĐ: Cặp
đôi

Thời gian (5
phút)

Đọc thông tin trong mục 1, hình 1, quan sát video em hãy: nêu các
mốc lớn trong lịch sư khám phá, nghiên cứu châu Nam Cực.
Tìm hiểu hiệp ước Nam Cực.
- Thời gian kí kết hiệp ước?

191
1

- Thành viên tham gia kí kết?
- Mục đích của hiệp ước Nam Cực

1957

1

Hai nhà hàng hải người Nga là Bê-linh-hao-den và
La-da-rép đã phát hiện ra Châu Nam Cực.

1820

1900

nhà thám hiểm người Na-uy là Boóc-rơ-grê-vim đã
đặt chân tới lục địa Nam Cực.

1911 nhà thám hiểm A-mun

-sen người Na Uy (cùng các đồng
đội) tới được điểm cực Nam của Trái Đất.

1957

Việc nghiên cứu châu Nam Cực mới được xúc tiến
mạnh mẽ và toàn diện.

Một số hình ảnh, hoạt động nghiên cứu tại châu Nam Cực
Trạm Amundsen – Hoa Kì

Trạm Casey- Úc

Trạm Bellinghausen – Nga

Trạm MacMurdo – Hoa Kì

Hình 1. Một trạm nghiên cứu ở châu Nam Cực

Một số hình ảnh hoạt động, nghiên cứu tại châu Nam Cực

Khoan thăm dò địa hình

Nghiên cứu trên biển

Hoàng Thị Minh Hồng

là đại diện nữ duy
nhất của Việt Nam tự
hào giương lá cờ tổ
quốc tại Nam Cực
trong chuyến thám
hiểm Nam Cực mang
tên “Thách thức Nam
Cực” năm 2007
Ngày 14/12/1911 ROALD AMUNDSEN và đoàn thám hiểm
NA-UY là những người đầu tiên tới được điểm cực Nam

“Hiệp ước Nam Cực” được kí vào thời gian nào, gồm bao nhiêu nước,
nhằm mục đích gì?

ĐỨC

HÀ LAN

CHI LÊ ANH

NIU DI LÂN

THỤY SĨ
NA UY NHẬT BẢN
ÔXTRÂYLIA
HOA KÌ
PHÁP
AC HEN TI NA

Ngày 1/12/1959, 12 nước đã kí "Hiệp ước Nam Cực“ với mục đích: vì hòa bình và
không công nhận những đòi hỏi phân chia lãnh thổ, tài nguyên

2

Lịch sử khám phá và nghiên cứu châu Nam Cực

- Phát hiện vào cuối thế kỉ XIX
- Từ 1957 tiến hành nghiên cứu Nam cực
- 1/12/1959 ký hiệp ước Nam cực, gồm 12 nước
- Không có dân cư sinh sống thường xuyên,hằng năm, có
khoảng 1 000 – 5 000 người thuộc nhiều quốc gia luân phiên
tới sinh sống và làm việc tại các trạm nghiên cứu

3

Đặc điểm tự nhiên châu Nam Cực

NHÓM TÀI NĂNG

Thời gian: 5
PHÚT
Dựa vào thông tin và hình ảnh trong mục a, nêu đặc điểm tự nhiên của châu Nam Cực.
HĐ: NHÓM 4

Nhóm 1
Tìm hiểu Địa hình

Nhóm 2
Tìm hiểu khí hậu

Nhóm 3:
Tìm hiểu sinh vật

Nhóm 4:
Tìm hiểu khoáng sản

ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN
Địa
hình
Khí
hậu
sinh
vật
Khoáng
sản

Đặc điểm tự nhiên

Địa hình
- 98% bề mặt bị phủ bởi lớp bằng
dày trung bình trên 1 720 m ,nơi
dày nhất lên đến 3000 - 4000m.

Hình 23.2. Lát cắt địa hình ở châu Nam Cực

Hình 23.1. Bản đồ địa hình và khoáng sản châu Nam Cực

•Với lớp băng bao phủ dày, độ cao
TB của bề mặt lục địa đạt 2 040m, trở
thành lục địa cao nhất Địa cầu.

ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN
Địa
hình
Khí
hậu
sinh
vật
Khoáng
sản

Là một cao nguyên băng khổng lồ, cao trung bình của bề
mặt lục địa trên 2040 m.

3

Đặc điểm tự nhiên châu Nam Cực

Khí hậu
- Lượng mưa
TB năm thấp,
khoảng
166mm/năm.
- Mưa chủ yếu
ven lục địa,
vùng nội địa
gần như
không có
mưa

Hình 23.3. Bản đồ phân bố lượng mưa ở Châu Nam Cực

13

Đặc điểm tự nhiên Châu Nam Cực

Vậy tại sao châu Nam Cực lại là nơi lạnh
nhất trên thế giới?

3

Đặc điểm tự nhiên châu Nam Cực

Hình 23.4 Biểu đồ nhiệt tại một số điểm ở Châu Nam Cực

Lạnh giá quanh năm, nhiệt độ không quá 00C

Loại gió thổi thường xuyên ở châu Nam cực? Vận tốc của gió?

900
600
300
00

300
600
900

ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN
Địa
hình
Khí
hậu
sinh
vật
Khoáng
sản

Là một cao nguyên băng khổng lồ, cao trung bình của bề
mặt lục địa trên 2040 m.

Lạnh và khô nhất thế giới.Nhiệt độ không bao giờ vượt
quá 0°C. Là khu vực có gió bão nhiều nhất thế giới.

c. Sinh vật

Hải báo

Chim cánh cụt

Cá voi

Hải cẩu

Rêu , địa y và tảo tại
Nam Cực

Đánh bắt cá voi xanh ở vùng biển Nam Cực

Cá voi xanh sau khi bị săn bắt

ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN
Địa
hình

Là một cao nguyên băng khổng lồ, cao trung bình của bề
mặt lục địa trên 2040 m.

Khí
hậu

Lạnh và khô nhất thế giới.Nhiệt độ không bao giờ vượt
quá 0°C. Là khu vực có gió bão nhiều nhất thế giới.

sinh
vật

- Do khí hậu khắc nhiệt nên sinh vật sức nghèo nàn.Thực
vật: rêu và địa y. Động vật: cá voi xanh,chim cánh
cụt,chim..

Khoáng
sản

d. Khoáng sản
- Than đá, sắt
phân bố dãy
xuyên Nam Cực
và vùng núi
phía đông.
- Dầu mỏ và khí
tự nhiên phân
bố vùng thềm
lục địa.

U

Hình 23.1. Bản đồ địa hình và khoáng sản châu Nam cực

ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN
Địa
hình

Là một cao nguyên băng khổng lồ, cao trung bình của bề
mặt lục địa trên 2040 m.

Khí
hậu

Lạnh và khô nhất thế giới.Nhiệt độ không bao giờ vượt
quá 0°C. Là khu vực có gió bão nhiều nhất thế giới.

sinh
vật

Do khí hậu khắc nhiệt nên sinh vật sức nghèo nàn.Thực
vật: rêu và địa y. Động vật: cá voi xanh,chim cánh
cụt,chim..

Khoáng
sản

. Giàu các loại khoáng sản: than đá, sắt, đồng,dầu
mỏ, khí tự nhiên.

4

Kịch bản về sự thay đổi thiên nhiên Châu Nam Cực
AI NHANH HƠN

Quan sát hình 4 và dựa vào thông tin trong mục 4,
em hãy nêu kịch bản về sự thay đổi thiên nhiên
châu Nam Cực khi có biến đổi khí hậu toàn cầu.

Hình 4. Băng trôi ở Nam Cực

* Kịch bản BĐKH toàn cầu
- Trong thế kỉ XXI, nhiệt độ TB toàn cầu sẽ tăng 1,1°C – 2,6°C
(dao động đến 2,6°C – 4,8°C)
- Lượng mưa và các hiện tượng thời tiết cực đoan gia tăng

4

Kịch bản về sự thay đổi thiên nhiên Châu Nam Cực

- Cuối thế kỉ XXI, nhiệt độ ở châu Nam Cực sẽ tăng 0,5°C
- Lượng mưa cũng tăng lên mực nước biển sẽ dâng thêm 0,05 – 0,32 m.

Băng tan ở Châu Nam Cực

* Sự thay đổi của thiên nhiên châu Nam Cực khi có BĐKH toàn
cầu

Thu hẹp địa bàn sinh sống của các loài động vật, làm
giảm số lượng loài chim cánh cụt ở
châu Nam Cực

•Nhiều hệ sinh
thái sẽ mất đi
nhưng lại xuất
hiện các đồng
cỏ ở vùng ven
biển.

Đốm tảo xanh xuất hiện dày đặc tại vùng
tuyết trắng Nam Cực.

Lớp băng phù ở vùng
trung tâm sẽ dày thêm
do có nước mưa
cung cấp.

4

Kịch bản về sự thay đổi thiên nhiên Châu Nam Cực

-Đến cuối thế kỉ XXI, nhiệt độ ở châu Nam Cực sẽ tăng
0,5°c, lượng mưa cũng tăng lên, mực nước biển sẽ
dâng thêm 0,05 - 0,32 m.
-Hệ quả: Nhiều hệ sinh thái sẽ mất đi nhưng lại xuất
hiện các đồng cỏ ở vùng ven biển. Lớp băng phủ ở
vùng trung tâm sẽ dày thêm do có nước mưa cung cấp.

LUYỆN TẬP
VÀ VẬN DỤNG

CHUYÊN GIA KHÍ HẬU
HĐ: theo nhóm (4
nhóm)

Nhiệm
vụ

Thời gian (3
phút)

-Tại sao băng ở Nam cực hiện nay tan chảy nhiều
hơn trước?
-Tác động của việc tan băng ở châu Nam Cực do
biến đổi khí hậu toàn cầu đối với thiên nhiên hoặc
con người trên Trái Đất?

Nhiệt độ Trái Đất tăng lên dẫn đến lớp băng ở Nam Cực
tan chảy ngày càng nhiều

Tháng 4/ 1912. Con tàu Titanic huyền thoại được hạ thủy. Đây là lần
vượt biển đầu tiên và cũng là lần cuối cùng. Nó đã đâm vào một núi
băng trôi, vĩnh viễn nằm dưới biển Bắc Đại Tây Dương lạnh giá mang
theo hơn 1500 hành khách.