PHẦN 2 ĐỊA LÍ TỰ NHIÊN
BÀI 3: TRÁI ĐẤT. THUYẾT KIẾN TẠO MẢNG
Mục tiêu
- Trình bày được nguồn gốc hình thành Trái Đất,
đặc điểm của vỏ Trái Đất, các vật liệu cấu tạo vỏ
Trái Đất.
- Trình bày được khái quát thuyết kiến tạo mảng;
vận dụng để giải thích được nguyên nhân hình
thành các vùng núi trẻ, các vành đai động đất,
núi lửa.

Khởi động

Xem video và kiến thức đã học, nêu những hiểu biết về Trái Đất.

Video

Khởi động

Trái Đất là hành tinh thứ ba trong hệ Mặt Trời
(theo thứ tự xa dần Mặt Trời). Cho đến nay, Trái
Đất vẫn là hành tinh duy nhất có sự sống mà
chúng ta biết. Vậy, Trái Đất được hình thành như
thế nào? Sự dịch chuyển các mảng kiến tạo đã
làm thay đổi địa hình bề mặt Trái Đất ra sao?

Khởi động

NỘI DUNG BÀI HỌC
I Nguồn gốc hình thành Trái Đất

3 nội dung
chính

II Vỏ Trái Đất. Vật liệu cấu tạo vỏ Trái Đất

III Thuyết kiến tạo mảng

Hình thành
kiến thức

I. NGUỒN GỐC HÌNH THÀNH TRÁI ĐẤT
Nguồn gốc
hình thành
Trái Đất?

HĐ CẶP: 03 phút

Các đám mây bụi, khí tích tụ lại do lực hấp dẫn tạo thành Trái Đất.

Hình thành
kiến thức

II. VỎ TRÁI ĐẤT. VẬT LIỆU CẤU TẠO VỎ TRÁI ĐẤT
Hoàn thành thông tin
bảng dưới đây.

HĐ CẶP: 05 phút

1. Vỏ Trái Đất
-……………………………………
2. Vật liệu cấu tạo vỏ Trái Đất
Đá
Mac-ma
Trầm tích
Biến chất

Cấu trúc

Nguồn gốc

Ví dụ

Hình thành
kiến thức

II. VỎ TRÁI ĐẤT. VẬT LIỆU CẤU TẠO VỎ TRÁI ĐẤT
1. Vỏ Trái Đất

- Nằm ở ngoài cùng của Trái Đất.
- Gồm vỏ lục địa và vỏ đại dương.
- Độ dày: từ 5 km (ở đại dương) đến 70 km (ở lục địa).

Hình thành
kiến thức

Đá

II. VỎ TRÁI ĐẤT. VẬT LIỆU CẤU TẠO VỎ TRÁI ĐẤT
2. Vật liệu cấu tạo vỏ Trái Đất

Cấu trúc

Gồm các tinh thể thô
hoặc mịn xen kẽ nhau.
Nằm song song và xen
Trầm tích
kẽ về độ dày, màu sắc.
Có các tinh thể với màu
Biến chất
sắc khác nhau.
Mac-ma

Nguồn gốc

Ví dụ

Từ khối mac-ma nóng chảy dưới sâu.
Khi trào lên mặt đất nguội và rắn đi
Do sự lắng tụ và nén chặt của các vật
liệu phá hủy từ các loại đá khác nhau.
Từ đá mac-ma và trầm tích bị thay đổi
tính chất.

Gra-nit,
ba-dan…
Đá phiến sét,
đá vôi…
Gơ-nai,
đá hoa…

Hình thành
kiến thức

III. THUYẾT KIẾN
TẠO MẢNG

HĐ CẶP: 05 phút

- Trình bày khái quát về
thuyết kiến tạo mảng
- Nguyên nhân hình thành
các dãy núi trẻ, các vành
đai động đất, núi lửa.

Hình thành
kiến thức

III. THUYẾT KIẾN TẠO MẢNG
Thạch quyển gồm một số mảng kiến tạo
(7 mảng lớn).

1
2
NỘI DUNG

3
4

Các mảng kiến tạo nhẹ, nổi và dịch chuyển
trên lớp Manti trên.
Các mảng xô vào nhau hoặc tách rời nhau.
Nơi tiếp xúc các mảng thường bất ổn
(động đất, núi lửa, các dãy núi trẻ).

Hình thành
kiến thức

Video

III. THUYẾT KIẾN TẠO MẢNG

Luyện tập

Luyện tập

Câu hỏi : Hãy phân biệt vỏ lục địa và vỏ đại dương?

Vỏ lục địa

Vỏ đại dương

Phân bố ở lục địa và một phần dưới mực
nước biển.

Phân bố ở các nền đại dương, dưới
tầng nước biển.

Bề dày trung bình: 35-40 km (ở miền Bề dày trung bình: 5-10 km.
núi cao đến 70-80 km)
Cấu tạo gồm ba lớp đá: trầm tích, granit
và badan.

Không có lớp đá granit.

6

Qu
à

VÒNG QUAY MAY MẮN
2

3

1

1

5

3

6

2

Vỗ

5

t
a
y

4

4

QUAY

Câu 1. Trái Đất quay xung quanh
A. Mặt Trời.

B. Sao hỏa.

C. Mặt Trăng.

D. Sao Mộc.

Quay lại

Câu 2. Vỏ Trái Đất là lớp vật chất rắn nằm ở
A. Ở giữa.

B. Ngoài cùng.

C. Xen kẽ các lớp khác.

D. Trong cùng.

Quay lại

Câu 3. Loại đá nào sau đây chiếm chủ yếu của
lớp vỏ Trái Đất?
A. Mac-ma.

B. Trầm tích.

C. Biến chất.

D. Các đá khác.

Quay lại

Câu 4. Thạch quyển gồm bao nhiêu mảng lớn?
A. 5.

B. 6.

C. 7.

D. 8.

Quay lại

Câu 5. Các mảng kiến tạo thường di chuyển độc lập với
tốc độ như thế nào?
A. Rất nhanh.

B. Chậm.

C. Nhanh.

D. Không di chuyển.

Quay lại

Câu 6. Theo thứ tự xa dần Mặt Trời, Trái Đất nằm ở vị trí
thứ mấy?
A. 6.

B. 5.

C. 4.

D. 3.

Quay lại

Vận dụng

Câu hỏi: Hãy
cho biết Việt
Nam thuộc mảng
kiến tạo nào?

Hướng dẫn tự học

- Học bài cũ, trả lời câu hỏi SGK.
- Hoàn thành câu hỏi phần vận dụng.
- Chuẩn bị bài mới: Bài 4. Hệ quả địa lí các chuyển động chính
của Trái Đất.
Nội dung:
+ Hệ quả chuyển động tự quay quanh trục của Trái Đất.
+ Hệ quả chuyển động quanh Mặt Trời của Trái Đất.