BÀI 34:
TỪ GENE ĐẾN TÍNH
TRẠNG

IV. DỊCH MÃ

Gene nằm trong
nhân tế bào của
sinh vật nhân
thực, bằng cách
nào mà gene có
thể tao ra sản
phẩm protein ở
tế bào chất của
tế bào?

gene

Nhân
tế bào

Tế bào
chất

Sau khi mRNA
được tổng hợp
và xử lí, sẽ rời
khỏi nhân đến
tế bào chất để
tổng hợp chuỗi
polypeptide.

Nuclear
envelope

DNA

TRANSCRIPTION

Pre-mRNA

RNA PROCESSING

mRNA

TRANSLATION

Ribosome
Polypeptide

(b) Eukaryotic cell

Quan sát hình sau và tiến hành trả lời
các câu hỏi:

Quan sát hình 34.5, cho biết:
a) Những thành phần nào tham gia vào quá
trình dịch mã?
b) Phân tử tRNA có vai trò gì trong quá trình

a) Những
thành phần
tham gia vào
quá trình dịch
mã

Riboso
me

5
'

Amino
acid

3
'

Phức
hợp
tRNA-

tRN
A

b) Phân tử
tRNA vận
chuyển amino
acid.

Riboso
me

5
'

Amino
acid

3
'

Phức
hợp
tRNA-

tRN
A

c) Sản
phẩm của
quá trình
dịch mã
là chuỗi
polypepti
de.

d. Nguyên
tắc bổ sung
(NTBS) được
thể hiện như
thể nào
trong quá
trình dịch
mã?
e. Chiều của
sự dịch mã?

Dịch mã là quá
trình tổng hợp
chuỗi polypeptide
dựa trên trình tự
nucleotide của

a) Những thành phần tham
gia vào quá trình dịch mã:
mRNA, amino acid tự do,
tRNA, ribosome.
b) Vai trò của phân tử tRNA
trong quá trình dịch mã:
tRNA vận chuyển amino acid
đến ribosome để tổng hợp
chuỗi
polypeptyde.
c) Sản phẩm của quá trình
dịch
mã
là
chuỗi
polypeptide,
chuỗi
polypeptide sau đó được

Câu 2: Một đoạn mạch mRNA có trình tự các
nucleotide như sau:
5'-A-U-G-U-U-U-G-G-G-A-A-A-C-C-C-3'
Xác định trình tự polypeptide được dịch mã từ
đoạn mRNA trên.
Câu 2: Một đoạn mạch mRNA có trình tự các
nucleotide như sau:
5'-A-U-G-U-U-U-G-G-G-A-A-A-C-C-C-3'
Ph
Me
Gly
Lys Pr
o
e
t

V. MỐI QUAN HỆ CỦA DNA-RNA- PROTEIN VÀ
TÍNH TRẠNG

- Phiên mã, trình tự các nucleotide trên mạch khuôn của
gene (DNA) quy định trình tự các nucleotide trên mRNA.
- Dịch mã, trình tự các nucleotide trên mRNA quy định trình
tự amino acid trên chuỗi polypeptide.
- Chuỗi polypeptide hoàn thiện cấu trúc hình thành nên
phân tử protein thực hiện chức năng, từ đó biểu hiện ra
tính trạng.
→ Như vậy, trong tế bào, gene (DNA) quy định tính trạng
nhưng không trực tiếp hình thành tính trạng mà phải thông

Thông tin di truyền của gene
được biểu hiện thành tính trạng
của cơ thể thông qua cơ chế phiên
mã từ DNA sang mRNA, dịch mã từ
mRNA sang chuỗi polypeptide cấu
thành nên phân tử protein, hình

Thông tin di truyền của

gene được biểu hiện thành
tính trạng của cơ thể thông
quaPhiên
cơ chế: Dịch

Gene (DNA)
mã
polypeptide

mRNA
mã

chuỗi

phân tử protein, hình thành
tính trạng.

Em có biết
Kiểu hình là trạng thái biểu hiện cụ thể của một
tính trạng hoặc tập hợp các biểu hiện cụ thể
của nhiều tính trạng.
Ví dụ: kiểu hình hoa tím hoặc hoa trắng khi xét
về tính trạng màu hoa. Kiểu hình thân cao, hoa
tím khi xét hai tính trạng là chiều cao thân và
màu hoa.

Nêu cơ sở của sự đa dạng về tính trạng
của các loài.

Cơ sở của sự đa dạng về tính trạng của
các loài chính là sự đa dạng về gene:
- Các gene khác nhau có số lượng, thành
phần và trình tự sắp xếp nucleotide khác
nhau quy định các tính trạng khác nhau.
- Ngoài ra, khi xem xét trong phạm vi
một gene, nếu trình tự nucleotide của
gene bị thay đổi có thể tạo ra trình tự
amino acid mới, từ đó có thể hình thành

 Đọc sách giáo khoa và thảo luận:
1. Đột biến gene là gì?
2. Đột biến gene là biến dị di
truyền hay không di truyền
được?
3. Nguyên nhân phát sinh đột biến
gene?
4. Vì sao đột biến gene làm xuất
hiện kiểu hình mới?