BÀI 34:
TỪ GENE ĐẾN TÍNH
TRẠNG

VI. ĐỘT BIẾN GENE

Quan sát hình 34.7, cho
biết:
a) Đột biến gene xảy ra ở vị
trí như thế nào? Nó làm
thay trình tự chuỗi
polypeptide như thế nào?

CAC GTG GAC TGA GGA
DNA
CTC CTC
CACLeuCTG
β-hemoglobin GTG
Glu Glu
Thr ACT
Val His
Pro CCT
GAG GAG
/ˌhiː.məˈɡloʊ.bɪn/
CAC GTG GAC TGA GGA
DNA
CAC CTC
CACLeuCTG
β-hemoglobin GTG
Thr ACT
Val Glu
Val His
Pro CCT
GTG GAG

Hồng cầu
bình thường

Hồng cầu
hình liềm

a) Đột biến gene xảy ra ở vị trí như thế nào? Nó làm
thay trình tự chuỗi polypeptide như thế nào?
b) Hồng cầu hình liềm có ảnh hưởng gì đến sức

CAC GTG GAC TGA GGA
DNA
CTC CTC
CACLeuCTG
β-hemoglobin GTG
Glu Glu
Thr ACT
Val His
Pro CCT
GAG GAG
/ˌhiː.məˈɡloʊ.bɪn/
CAC GTG GAC TGA GGA
DNA
CAC CTC
CACLeuCTG
β-hemoglobin GTG
Thr ACT
Val Glu
Val His
Pro CCT
GTG GAG

Hồng cầu
bình thường

Hồng cầu
hình liềm

a) Đột biến gene xảy ra ở vị trí như thế nào? Nó làm
thay trình tự chuỗi polypeptide như thế nào?
b) Hồng cầu hình liềm có ảnh hưởng gì đến sức

CAC GTG GAC TGA GGA
DNA
CTC CTC
CACLeuCTG
β-hemoglobin GTG
Glu Glu
Thr ACT
Val His
Pro CCT
GAG GAG
/ˌhiː.məˈɡloʊ.bɪn/
CAC GTG GAC TGA GGA
DNA
CAC CTC
CACLeuCTG
β-hemoglobin GTG
Thr ACT
Val Glu
Val His
Pro CCT
GTG GAG

Hồng cầu
bình thường

Hồng cầu
hình liềm

a) Đột biến gene xảy ra ở vị trí cặp nucleotide thứ 5
(từ trái). Chuỗi polypeptide: Val-His-Leu-Thr-ProGlu-Glu →

CAC GTG GAC TGA GGA
DNA
CTC CTC
CACLeuCTG
β-hemoglobin GTG
Glu Glu
Thr ACT
Val His
Pro CCT
GAG GAG
/ˌhiː.məˈɡloʊ.bɪn/
CAC GTG GAC TGA GGA
DNA
CAC CTC
CACLeuCTG
β-hemoglobin GTG
Thr ACT
Val Glu
Val His
Pro CCT
GTG GAG

Hồng cầu
bình thường

Hồng cầu
hình liềm

b. Gây tắc nghẽn trong các mạch máu nhỏ, →
Đau đớn dữ dội ở các chi, mệt mỏi, khó thở, ...

a)

b)

c)

1. Đột biến gene là gì?
2. Xác định mỗi trường hợp (a,b,c) ở hình 34.8 là
dạng đột biến nào sau đây: mất một cặp nucleotide,
thay thế một cặp nucleotide, thêm một cặp

a)

b)

c)

1. Đột biến gene là những thay đổi trong trình tự
nucleotide của gene.
2. Mất một cặp nucleotide A-T, c) Thay thế một cặp
nucleotide A-T → C-G,
b) Thêm một cặp

- Đột biến gene là những
thay đổi trong trình tự
nucleotide của gene.
- Các dạng đột biến gene:
+ Mất một cặp nucleotide,
+ Thay thế một cặp

1. Vì sao đột biến gene
làm xuất hiện kiểu hình
mới?
2. Đột biến gene có lợi
hay có hại cho sinh vật?

Trình tự nucleotide của
gene
Trình tự nucleotide của
gene thay đổi (allele
mới)
Trình tự nucleotide của
mRNA thay đổi
(allele - /ə
ˈliːl/)

Kiểu hình

Trình tự amino
acid/polypeptide thay
đổi
Tính trạng

Cấu trúc protein thay

Vận dụng: Tìm hiểu một số giống
cây trồng được tạo ra từ đột biến
gene
- Hoa lan đột biến gene mang lại giá trị
kinh tế cao.
- Giống lúa CM5 mang gene bị đột biến
cấu trúc làm xuất hiện những tính trạng
tốt như: năng suất cao, chịu rét, chống
chịu sâu bệnh khá, chịu mặn tốt,…

Giống lúa đột biến gen mới của các nhà
khoa học Trung Quốc hứa hẹn đạt năng
suất cao gấp 50% so với giống lúa thông
thường.

Giống ngô mới này hiện đang
được các chuyên gia ở ĐH
Lleida của Tây Ban Nha trồng
thử nghiệm và dự kiến sẽ có
mặt trên thị trường trong
tương lai gần.

Giống lúa vàng ra đời năm 1999 bằng cách
được cài xen hai gen đảm nhận chức năng
đóng mở, tạo ra giống lúa màu vàng, hạt giàu
hàm lượng beta- carotene (tiền vitamin A) và
màu sắc vàng của gạo chính là thể hiện mức độ
giàu vitamin A.

Bài 1: Cho 1 mạch của gene như sau:
Mạch 1: 5'… -A – G – C – A – T - C - G - T – T –... 3'
Mạch 2: 3'… -T – C – G – T – A - G - C - A – A –... 5'
Hãy xác định:
a. Trình tự các ribonucleotide của mRNA được tổng
hợp từ mạch 1?
b. Trình tự amino acid trong chuỗi polypeptide được
tổng hợp từ mRNA ở câu a.
c. Đoạn gene trên bị đột biến thay cặp nucleotide CG thành cặp T-A tính từ phía trái.
c1. Viết trình tự ribonucleotide của mRNA.
c2. Trình tự amino acid trong chuỗi polypeptide.