TIẾT 9,10. BÀI 6 - SỰ CHUYỂN BIẾN VÀ PHÂN HÓA
CỦA XÃ HỘI NGUYÊN THỦY

MỤC TIÊU BÀI HỌC

Trình bày được quá trình phát hiện kim loại và vai trò của
nó đối với sự chuyển biến từ xã hội nguyên thủy sang xã
hội có giai cấp. Quá trình này diễn ra trên thế giới không
giống nhau
Nêu được một số nét cơ bản của xã hội nguyên thủy Việt
Nam trong quá trình tan rã.

NỘI DUNG BÀI HỌC

1. Sự phát hiện
ra kim loại và
bước tiến của xã
hội nguyên thủy

2. Sự tan rã của
xã hội nguyên
thủy ở Việt Nam

 Kim loại là tập hợp các nguyên tố có thể tạo ra các ion dương
(cation) và có các liên kết kim loại.
 Kim loại cơ bản: Sắt ,Đồng, Chì, Kẽm, Niken
 Kim loại hiếm: Vàng, Bạc, Bạch kim
 Kim loại đen: hép, gang, Inox
 Kim loại đen: hép, gang, Inox

KHỞI ĐỘNG
Theo dõi video và viết tiếp câu sau: nếu không có kim loại thì…

TIẾT 9,10. BÀI 6 - SỰ CHUYỂN BIẾN VÀ PHÂN HÓA
CỦA XÃ HỘI NGUYÊN THỦY

1. Sự phát hiện ra kim loại và bước tiến của xã hội nguyên thủy

a. Sự phát hiện ra kim loại.
Trước khi
khi xuất
xuất hiện
hiện công
công cụ lao động
Trước
bằng kim
kim loại,người
loại,người nguyên
nguyên thủy sử
bằng
dụngđá
gì để làm công cụ lao động?
dụng
động

“
Rìu tay và mảnh tước
núi Đọ (Thanh Hóa)

Rìu tay Tan-dani-a
(Châu Phi)

Đọc mục Em có biết và quan sát sơ đồ (SGK trang 24)
Theo em, kim loại được phát hiện ra như thế nào?

Đồng
Đồng đỏ
Sắtthau
được
được
được
phát
hiện
phát hiện
phát
hiện
từ bao
ở đâu? từ
từgiờ?
bao
bao giờ?
giờ?

TIẾT 9,10. BÀI 6 - SỰ CHUYỂN BIẾN VÀ PHÂN HÓA
CỦA XÃ HỘI NGUYÊN THỦY

1. Sự phát hiện ra kim loại và bước tiến của xã hội nguyên thủy

a. Sự phát hiện ra kim loại.

- Khoảng thiên niên kỉ IV TCN, kim loại đã được phát hiện ra
để chế tạo công cụ lao động và vũ khí.

“

Thử tài lịch sử

Em hãy nhắm mắt và tưởng tượng người nguyên
thủy sử dụng kim loại để làm gì?

Xẻ đá làm
nhà
Khai hoang

Săn thú

Xẻ gỗ đóng thuyền
Luyện kim

Trồng trọt

Một số hình ảnh công cụ bằng kim loại
của người nguyên thủy

TIẾT 9,10. BÀI 6 - SỰ CHUYỂN BIẾN VÀ PHÂN HÓA
CỦA XÃ HỘI NGUYÊN THỦY

1. Sự phát hiện ra kim loại và bước tiến của xã hội nguyên thủy

b. Những chuyển biến trong đời sống vật chất và đời sống xã hội.
Thảo luận nhóm, thời gian 5 phút
Dựa vào thông tin sgk trang 25, hoàn thành phiếu học tập

Việc phát hiên ra kim loại đã dẫn đến những biến đổi về:
Đời sống vật chất

Biến đổi xã hội

Dựa vào thông tin sgk trang 25, hoàn thành phiếu học tập

Việc phát hiện ra kim loại đã dẫn đến những biến đổi về:
Đời sống vật chất
- Công

cụ lao động:…………………………

Biến đổi xã hội
- Gia đình phụ hệ:…………………………....

………………………………………………………...

………………………………………………………...

- Nhiều

- Xã

ngành sản xuất mới:………….

hội phân hóa:………………………….

………………………………………………………....

………………………………………………………....

- Của

- Quá

cải dư thừa:…………………………

…………………………………………………………

trình này diễn ra không đều:…..

………………………………………………………….

óm
h
N
2
Nh
óm
1
Nh

óm
h
N
2

Nh
cộn óm
gđ 1
iểm

óm
Nh
2

N
h
óm
1

2
óm
Nh điểm
g
cộn

Nhóm
2

1

Nhóm
1

óm

VÒNG QUAY
MAY MẮN

QUAY

Dựa vào thông tin phần kênh chữ sgk trang 25, hoàn thành phiếu học tập

Việc phát hiên ra kim loại đã dẫn đến những biến đổi về:
Đời sống vật chất
- Công

cụ lao động:………………………………...

………………………………………………………...
- Nhiều ngành sản xuất mới:……………………..
………………………………………………………....
- Của cải dư thừa:…………………………………..
…………………………………………………………

TIẾT 9,10. BÀI 6 - SỰ CHUYỂN BIẾN VÀ PHÂN HÓA
CỦA XÃ HỘI NGUYÊN THỦY

1. Sự phát hiện ra kim loại và bước tiến của xã hội nguyên thủy

b. Những chuyển biến trong đời sống vật chất và đời sống xã hội.

Đời sống vật chất
- Công cụ lao động mới: lưỡi cày, cuốc, rìu , giúp khai hoang, mở rộng
diện tích…
- Nhiều ngành sản xuất:
+ Nông nghiệp: có bước phát triển
+ Nghề luyện kim, đồ gốm, dệt vải…
- Của cải dư thừa: năng suất lao động tăng, sản phẩm dư thừa ngày
càng nhiều.

Nh
óm
cộ
ng 3
đi ể
m

óm
h
N
4

óm
h
N
5

Nh
cộn óm
gđ 4
iểm

óm
Nh
4

5
óm
Nh điểm
g
cộn

N
h
óm
3

Nhóm
4

Nh

Nhóm
5

3

Nhóm
3

óm

VÒNG QUAY
MAY MẮN

QUAY

Dựa vào thông tin sgk trang 25, hoàn thành phiếu học tập

Việc phát hiên ra kim loại đã dẫn đến những biến đổi
về:
Biến đổi xã hội
- Gia

đình phụ hệ:………………………………......

………………………………………………………...
- Xã hội phân hóa:…………………………………..
………………………………………………………....
- Quá trình này diễn ra không đều:………………
………………………………………………………….

TIẾT 9,10. BÀI 6 - SỰ CHUYỂN BIẾN VÀ PHÂN HÓA
CỦA XÃ HỘI NGUYÊN THỦY

1. Sự phát hiện ra kim loại và bước tiến của xã hội nguyên thủy

b. Những chuyển biến trong đời sống vật chất và đời sống xã hội.
Biến đổi xã hội
- Gia đình phụ hệ: người đàn ông có vai trò lớn và trở thành chủ gia
đình, con cái lấy theo họ cha
- Xã hội phân hóa: kẻ giàu , người nghèo. Xã hội nguyên thủy dần tan
rã.
- Quá trình này diễn ra không đều: ở các khu vực trên thế giới.

Sự phân hóa không triệt để
ở xã hội phương Đông
Em hãy cho biết vì sao xã hội nguyên thủy ở các nước phương Đông
(Ai Cập, Lưỡng Hà, Trung Quốc,...) phân hóa nhưng không triệt để?
Sinh sống ven các dòng
sông lớn, phù sau màu
mỡ, dễ canh tác , trồng
trọt. Phải liên kết với nhau
để đắp đê, đào kênh,
mương.

Bảo tồn lâu dài các quan
hệ dòng máu, họ hàng,
quan hệ làng xóm,...
theo cách sổng “tối lửa,
tắt đèn” có nhau.

Vai trò của những người
đứng đầu thị tộc vẫn tiếp
tục được duy trì, tồn tại
trong xã hội lớp người
“cha truyền con nối”

Quá trình phân hóa xã hội và tan rã của xã hội
nguyên thủy trên thế giới không giống nhau, diễn ra
không đồng đều ở những khu vực khác nhau.

Có nơi sớm hơn, có nơi
muộn hơn.

Có nơi bị xóa bỏ hoàn
toàn, có nơi tàn dư của
xã hội nguyên thủy vẫn
còn được bảo tồn triệt để
mãi đến sau này.

Thời gian

Mức độ triệt để

TIẾT 9,10. BÀI 6 - SỰ CHUYỂN BIẾN VÀ PHÂN HÓA
CỦA XÃ HỘI NGUYÊN THỦY
1. Sự phát hiện ra kim loại và bước tiến của xã hội nguyên thủy

b. Những chuyển biến trong đời sống vật chất và đời sống xã hội.
Việc phát hiên ra kim loại đã dẫn đến những biến đổi về:
Đời sống vật chất
Đời sống xã hội
- Công cụ lao động mới: lưỡi cày, cuốc,
- Gia đình phụ hệ: người đàn ông có vai
rìu , giúp khai hoang, mở rộng diện
trò lớn và trở thành chủ gia đình, con cái
tích…
lấy theo họ cha
- Nhiều ngành sản xuất:
- Xã hội phân hóa: kẻ giàu , người
+ Nông nghiệp: có bước phát triển
nghèo. Xã hội nguyên thủy dần tan rã.
+ Nghề luyện kim, đồ gốm, dệt vải…
- Quá trình này diễn ra không đều: ở
- Của cải dư thừa: năng suất lao động
các khu vực trên thế giới.
tăng, sản phẩm dư thừa ngày càng nhiều.

Công cụ lao động bằng
kim loại xuất hiện

Biến đổi về đời sống
vật chất

Biến đổi về đời xã hội

Xã hội nguyên thủy
tan rã

Luyện tập-Trả lời câu hỏi trắc nghiệm
Sự phân hóa không triệt để của
xã hội nguyên thủy phương Đông là do:
Cư dân sinh sống phân

Quan hệ giữa con

Mối quan hệ giữa
Sinh sống và làm nông
C người
Quây quần,
gắn bóngười
với rất gần gũi
A
tán yếu
ở nhiều
với người vấn rất gần
nghiệp chủ
bên khu
các vựcnhau đề cùng làm thuỷ
gũi, mật thiết, sự liên kết
dòng sông, đất đai màu
lợi, đắp đê, đào kênh,
giữa con
các cộng đồng và
mỡ, thuận Cư
tiện dân
để sửsinh
dụngsống mương, cùng sảnQuan
hệ
giữa
xuất
B
D được
tập tục vẫn
công cụ đáchủ
và đồng
yếuđỏ
ở vùng núinông nghiệp. người là bấtnhiều
bình đẳng
bảo lưu.

Công cụ lao động bằng kim loại
giúp con người thời nguyên thủy:
Chống lại Mối
các quan
cuộc hệ giữa người
Thu hẹp diện tích canh
C
Quây quần,
bó vớiđột từ bên ngoài
A gắn xung
với người vấn rất gần
nhau đề cùng làm thuỷ
gũi, mật thiết, sự liên kết
lợi, đắp đê, đào kênh,
giữa
cộng đồng và
Tăngxuất
năng suất
laocác
động
mương,Bcùng sản
D được
nhiều tập tục vẫn
nông nghiệp. tạo sản phẩm dư thừa
bảo lưu.

Sinh sống và làm nông
tác để làm nhà ở
nghiệp chủ yếu bên các
dòng sông, đất đai màu
Sống
quây
quần
mỡ, thuận tiện
để sử
dụng
bóđỏvới nhau
công cụ đá vàgắn
đồng

Luyện tập mở rộng
Em hãy kể tên một số vật dụng bằng kim loại mà con người ngày
nay vẫn thừa hưởng từ những phát minh của người nguyên thủy.

Lưỡi cuốc

Dao

Rìu chặt cây

Xiên thịt nướng

Hướng dẫn về nhà
Trả lời các câu hỏi
trong SGK trang 27

Đọc trước Bài 7 – Ai Cập
và Lưỡng Hà cổ đại

CẢM ƠN CÁC EM
ĐÃ LẮNG NGHE BÀI GIẢNG!

Sơ đồ mô phỏng quá trình từ đồng đỏ đến sắt
Dùng đồng đỏ vào việc chế
tạo các đồ trang sức như
vòng tay, hoa tai,...

Nung nóng

Đồng mềm hơn,
nấu chảy đồng
Pha
đồng
với
thiếc,
chì

Sắt

Nấu quặng hoặc rèn, đập
cho hết tạp chất

Đồng thau