Bài 6: Chuyển động tự quay
quanh trục của Trái Đất và
hệ quả
2

Nội dung bài học
1. Chuyển động tự quay
quanh trục
2. Hệ quả của chuyển động tự
quay quanh trục
3

1. Chuyển động tự quay quanh trục
Quan sát hình 6.1 và nội dung sgk, hoàn thành phiếu học tập:
Phiếu học tập
CHUYỂN ĐỘNG TỰ QUANH TRỤC CỦA TRÁI ĐẤT
Đặc điểm
Hướng
Thời gian
Góc nghiêng của
trục Trái Đất khi
tự quay

  chiều kim đồng hồ)
Tây sang Đông (ngược

24 giờ (một  ngày đêm)
Trái Đất quay quanh một trục tưởng
tượng nối liền hai cực và góc nghiêng
không đổi, nghiêng 66⁰33' trên mặt
phẳng quỹ đạo . 

5

1. Chuyển động tự quay quanh trục

- Trái Đất tự quay quanh trục theo hướng từ Tây
sang Đông.
- Thời gian Trái Đất tự quay 1 vòng quanh trục là
24h ( một ngày đêm)
- Trái Đất tự quay quanh một trục tưởng tượng. Trục
này nối liền hai cực của Trái Đất và nghiêng một
góc 66°33'trên mặt phẳng quỹ đạo.

2. Hệ quả chuyển động tự quay quanh trục của Trái Đất
a. Sự luân phiên ngày đêm

Nếu TĐ không tự quay quanh
trục mà chỉ quay quanh Mặt Trời
thì hiện tượng ngày – đếm diễn
ra như thế nào?

Ở khắp nơi trên Trái Đất,
ngày đêm kéo dài 6 tháng
66033'
Mặt phẳng quỹ

Quan sát hình và nội dung sgk, hãy cho biết:
▰ Vị trí điểm A có luôn là bàn ngày, còn vị trí
điểm B có luôn là ban đêm không? Tại sao?
▰ Trình bày hiện tượng ngày đêm luân phiên
trên Trái Đất?

Hình 6.3 là hình vẽ bề mặt Trái Đất
thể hiện dưới dạng mặt phẳng; Trái
Đất hình cầu luôn chuyển động tự
quay tạo ra sự luân phiên ngày đêm
nên các điểm này cũng có sự luân
phiên ngày đêm chứ không luôn là
ban ngày hoặc ban đêm.

Kết luận
- Do Trái Đất có dạng hình cầu nên lúc nào cũng chỉ
được Mặt Trời chiếu sáng 1 nửa, nửa được chiếu sáng
là ban ngày, nửa không được chiếu sáng là ban đêm.
- Do sự tự quay quanh trục theo hướng từ Tây sang
Đông nên khắp mọi nơi trên Trái Đất đều lần lượt có
ngày và đêm luân phiên nhau.

9

b. Giờ trên Trái Đất

10

Giờ khu vực: Để tiện cho việc tính giờ và giao dịch quốc tế,
người ta quy định giờ thống nhất cho từng khu vực.
Giờ địa phương (giờ Mặt trời): Các địa điểm nằm trên cùng một kinh
tuyến có cùng một giờ.
Giờ GMT: giờ được tính theo múi giờ gốc làm giờ giao dịch chung trên thế
giới. Múi giờ nước ta là GMT+7, sớm hơn so với giờ GMT.

Bề mặt Trái đất được chia ra làm 24 khu vực giờ khác
nhau. Mỗi khu vực giờ là một múi giờ, tương ứng với
15° kinh tuyến.

11

Công thức tính giờ: Tm = To + m
Trong đó: Tm là giờ múi
To là giờ gốc (To = 12 giờ)
m là chênh lệch múi giờ

Dựa vào hình 2 cho biết, khi khu vực giờ gốc là 12 giờ
thì Việt Nam, Tokyo, Matxcova là mấy giờ?
Hướng dẫn:
- Giờ gốc(múi số 0): 12 giờ. Việt Nam nằm trong múi giờ số 7. Vậy,
khi đó Việt Nam sẽ là: 12 + 7 = 19 (giờ)
- Tokyo sẽ là: 12 + 9 = 21 (giờ)
- Matxcova: 12 + 3 = 15 (giờ)

VD: Trận bóng diễn ra tại Luân Đôn vào lúc 16h
ngày 1/10/2020. Hãy cho biết nó truyền hình
trực tiếp ở Việt Nam vào mấy giờ, ngày nào?
Hướng dẫn:
Luân Đôn ở múi giờ số 0
Việt Nam ở múi giờ số 7.
=> Do đó 2 nước chênh lệch nhau 7 giờ.
Ở Luân Đôn vào lúc 16 giờ ngày 1/10/2020
Ở Việt Nam là: 16 +7= 23 giờ ngày 1/10/2020.
13

B

25/12

s

T
N

BẮC MĨ

* Đường chuyển ngày quốc tế:

+ Là kinh tuyến 1800.
+ Khi đi từ Tây  Đông
qua KT 1800 thì phải lùi 1
ngày lịch và ngược lại.

1800

24/12

Á - ÂU

Đông sang Tây +1 ngày

Tây sang Đông – 1 ngày

14

3. Sự lệch hướng chuyển động của các vật
thể di chuyển trên bề mặt Trái Đất
Quan sát Hình 6.5 và cho biết:
+ Ở bán cầu Bắc, vật chuyển động theo hướng
từ A đến B và từ C đền D bị lệch về phía bên
trái hay bên phải so với hướng ban đầu?
+ Ở bán cầu Nam, vật chuyên động theo hướng
từ E đến F và từ O đến P bị lệch về phía bên
trái hay bên phải so với hướng ban đầu?
+ Rút ra kết luận về hướng lệch của các vật thể
chuyên động ở bán cầu Bắc và bán cầu Nam
theo chiều kinh tuyến.
15

+ Ở bán cầu Bắc: vật thể chuyển động bị lệch về
bên phải so với hướng chuyển động ban đầu.

+ Ở bán cầu Nam: vật thể chuyển động bị lệch về
bên trái so với hướng chuyển động ban đầu.

16

Luyện tập
Sơ đồ hệ thống hóa
kiến thức về hệ quả
chuyển động tự
quay quanh trục
của trái đất

17

18

Hướng dẫn về nhà
▰ Hoàn thành bài tập về
nhà
▰ Đọc trước nội dung bài 7