MỞ ĐẦU

u
à
gi m
u ìe n
ế
N th tiề
,
ó
c tiêu iệc
v
ẽ
s ào ?
v gì

Em hãy
chia sẻ
cách tiêu
tiền của
mình ?

Đọc tình huống trong SGK
trang 45
-Nếu em là Hạnh trong tình
huống trên, em sẽ lựa chọn
mua loại dầu gội đầu ở của
hàng nào? Vì sao

- Cửa hàng A bán giá rẻ hơn (100.000 đồng/
chai dầu gội), tuy nhiên, đây là loại hàng
hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ, rất có thể
gây nguy hại đến sức khỏe của bản thân và
gia đình.
- Cửa hàng B và C cùng bán chai dầu gội (có
nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng) với giá là
150.000 đồng. Tuy nhiên, nếu mua tại của
hàng C, em sẽ được khuyến mại 10%, tức là
số tiền thực tế em cần bỏ ra để mua chai
dầu gội này là 135.000 đồng.
=> Do đó, nếu là Hạnh, em nên lựa chọn
mua dầu gội ở cửa hàng C.

 Hiện nay để thỏa mãn nhu cầu tiêu
dùng, con người không chỉ mua rất
nhiều sản phẩm khác nhau mà còn
phải cân nhắc mua sản phẩm như thế
nào cho phù hợp, tránh lãng phí. Vậy
làm thế nào để trở thành người tiêu
dùng thông minh ?

Bài 8:
TIÊU
DÙNG
THÔN
G
MINH

I. Khám phá

1. Tiêu dùng thông minh và
lợi ích của tiêu dùng thông
minh

Đọc thông tin trong
(SGK) TH 1,2,3
Hoạt động nhóm
Hoàn thành các yêu
cầu sau đây:

VÒNG 1

a) TH1: Hành vi tiêu dùng nào phù hợp
, hành vi nào không phù hợp ? Vì
sao? Ai là người tiêu dùng thông
minh?
b) TH2: Hành vi tiêu dùng nào phù
hợp> hành vi nào không phù hợp >
vì sao? ? Ai là người tiêu dùng thông
minh?
c)TH3: Hành vi tiêu dùng nào phù hợp,
hành vi nào không phù hợp? Vì sao? ?
Ai là người tiêu dùng thông minh?

VÒNG 2:
Theo em, tiêu dùng
thông minh là gì và nó
sẽ mang lại những lợi
ích nào?

TH1:

H => mua sản phẩm vượt quá khả
năng bản thân nhưng chất lượng cũng
không tốt => mua hàng không có kế
hoạch
TH2

Chị Tâm => tìm hiểu kỹ trước
khi mua sắm và lên kế hoạch
mua sắm hiệu quả => mua
hàng giá tốt và mua những
đồ cần thiết
TH3

Mẹ Lâm là người mua hàng
thông minh vì có kế hoạch tiêu
dùng ổn định, tránh mua hàng
không chất lượng

1. Tiêu dùng
thông minh và lợi
ích của tiêu dùng
thông minh
- Tiêu dùng thông minh
là mua sắm có kế
hoạch, tiết kiệm, biết
lựa chọn sản phẩm có
chất lượng, phù hợp với
đặc điểm của cá nhân.

- Lợi ích:
+ mua sản phẩm có
chất lượng
+ Tiết kiệm được tiền
bạc
+ Đáp ứng được nhu
cầu mua sắm
+ Thực hiện được kế
hoạch chi tiêu

 Tiêu dùng thông minh giúp
người tiêu dùng mua được sản
phẩm có chất lượng, phù hợp
với mục đích tiêu dùng của cá
nhân, tiết kiệm thời gian, tiền
bạc, thực hiện được kế hoạch
chi tiêu, bảo vệ sức khoẻ và
quyền lợi của người tiêu dùng.

 Việc sử dụng thuốc lá gây
ra những tổn thất kinh tế
nào đối với cá nhân, gia
đình và xã hội?

 Đối với cá nhân: Người hút thuốc phải chi tiền mua
thuốc lá thường xuyên, làm tăng chi phí sinh hoạt. Ngoài
ra, họ còn có nguy cơ mắc các bệnh nghiêm trọng, dẫn
đến tốn kém chi phí điều trị.
 +Đối với gia đình: Chi phí mua thuốc lá có thể làm
giảm ngân sách cho các nhu cầu thiết yếu như thực
phẩm, giáo dục và chăm sóc sức khỏe. Nếu người hút
thuốc mắc bệnh, gia đình còn phải chi trả viện phí và
chịu ảnh hưởng kinh tế do mất sức lao động.
 +Đối với xã hội: Hệ thống y tế phải gánh thêm chi phí
điều trị các bệnh liên quan đến thuốc lá, như ung thư
phổi, bệnh tim mạch và hô hấp. Ngoài ra, năng suất lao
động giảm do bệnh tật và tử vong sớm cũng gây thiệt hại
lớn cho nền kinh tế quốc gia.
 Như vậy, việc sử dụng thuốc lá không chỉ ảnh hưởng đến
sức khỏe mà còn gây tổn thất kinh tế nghiêm trọng cho
cá nhân, gia đình và toàn xã hội.

Theo em việc tiêu dùng thông
minh góp phần bảo vệ quyền lợi
của những đối tượng nào trong xã
hội?

 - Tiêu dùng thông minh không chỉ
bảo vệ quyền lợi cá nhân mà còn
góp phần bảo vệ quyền của con
người lao động (tránh mua hàng vi
phạm lao động trẻ em) , quyền của
cộng đồng( bảo vệ môi trường), và
quyền của người sản xuất chính
đáng .

2. Một số cách tiêu dùng
thông minh

Đọc thông tin
trong
(SGK- T43) TH
1,2,3
Hoạt động nhóm
Hoàn thành các
yêu cầu sau đây:

Nhóm 1: Em hãy nhận xét hành vi tiêu dùng
của nhân vật trọng tình huống 1 và áp dụng
cách tiêu dùng thông minh và đưa ra lời
khuyên cho các nhân vật đó?
Nhóm 2:Em hãy nhận xét hành vi tiêu dùng
của nhân vật trọng tình huống 2 và áp dụng
cách tiêu dùng thông minh và đưa ra lời
khuyên cho các nhân vật đó?
Nhóm 3:Em hãy nhận xét hành vi tiêu dùng
của nhân vật trọng tình huống 3 và áp dụng
cách tiêu dùng thông minh và đưa ra lời
khuyên cho các nhân vật đó?

TH 1

Nhóm 1: + Nhận xét: bạn P chi
tiêu chưa hợp lí.
+ Lời khuyên: hàng tháng, trước
khi chi tiêu, bạn P nên:
▪ Chia khoản tiền mẹ cho thành
2 khoản nhỏ, với tỉ lệ khoảng:
70% cho chi tiêu, mua sắm hàng
hóa và 30% cho việc dự phòng,
tiết kiệm.
▪ Với 70% số tiền được cho, trước
khi chi tiêu, P hãy lập danh sách
những mặt hàng cần mua, phù
hợp với nhu cầu của bản thân…
Xây dựng kế hoạch chi tiêu
phù hợp với bản thân và gia
đình

- Nhóm 2.
+ Nhận xét:
▪ Bạn Mai là người tiêu dùng thông minh,
khi bạn biết lựa chọn mua sắm tại những
nơi bán hàng uy tín và giá cả hợp lí.
▪ Cách tiêu dùng của bạn Hùng còn chưa
hợp lí. Nếu chỉ mua hàng hóa theo chương
trình khuyến mại, quảng cáo, Hùng có thể
sẽ rơi vào một số tình trạng: mua hàng hóa
không phù hợp với nhu cầu của bản thân
hoặc mua hàng không rõ nguồn gốc, xuất
xứ,…
+ Lời khuyên: trước khi mua, Hùng cần:
▪ Tìm hiểu kĩ các thông tin về giá cả, chất
lượng, mẫu mã, nguồn gốc, công dụng, ..
của sản phẩm.
▪ Nhận biết các hình thức quảng cáo,

Nhóm 3: Nhận xét: việc Hạnh tìm hiểu trước thông tin về sản
phẩm và hình thức thanh toán là đúng.
+ Lời khuyên: Hạnh nên mua sản phẩm tại cửa hàng thứ hai, vì:
▪ Tại cửa hàng thứ nhất: bán hàng trực tuyến nên Hạnh chưa
được trải nghiệm sản phẩm một cách thực tế; hơn nữa giá cả của
sản phẩm quá rẻ so với mặt bằng chung (rẻ hơn 50%), lại yêu
cầu khách hàng truy cập vào đường link lạ,… Những thông tin
này có thể là dấu hiệu của sự lừa đảo.
Nếu Hạnh mua xe đạp điện ở cửa hàng này thì bạn sẽ gặp phải
nhiều rủi ro, ví dụ như: mua phải hàng kém chất lượng; bị chiếm
đoạt (hack) thông tin cá nhân,…Tại cửa hàng thứ hai: bán hàng
trực tiếp, nên Hạnh và gia đình có thể đến cửa hàng để tham
khảo, trải nghiệm sản phẩm; cửa hàng cũng có chương trình
khuyến mại tặng đồ dùng học tập

=> Tìm hiểu thông tin về sản phẩm
Xác định phương thức thanh toán phù
hợp

Để trở thành người tiêu dùng thông
minh, chúng ta có thể thực hiện một
số cách nào ?

2. Một số cách
tiêu dùng thông
minh

- Xây dựng kế hoạch mua
sắm, chi tiêu phù hợp với
- bản thân và gia đình
- Tìm hiểu thông tin về
sản phẩm
- Sử dụng sản phẩm an
toàn, hiệu quả
- Lựa chọn phương thức
thanh toán phù hợp

Lưu ý:
- Kỹ năng sử dụng
internet hiệu quả,
phục vụ nhu cầu
của bản thân.
- Khi tìm hiểu các
thông tin, giá cả
của sản phẩm trên
các trang mạng xã
hội, thậm chí là
mua hàng online

 - Xây dựng kế hoạch mua sắm, chi tiêu phù hợp với bản thân và gia
đình: mua những đồ dùng thiết yếu cho cuộc sống phù hợp với nhu cầu
của bản thân như thức ăn, nước uống, đồ dùng học tập cần thiết, đi lại,…
 - Tìm hiểu thông tin về sản phẩm: thông qua trang thông tin điện tử của
nhà sản xuất, được in trên bao bì sản phẩm hoặc quét mã vạch để truy
xuất nguồn gốc hay qua các hình thức quảng cáo. Tuy nhiên, cần xem
xét kĩ lưỡng, tham khảo nhiều nguồn, kênh khác nhau để chọn lọc thông
tin chính xác nhất.
 - Sử dụng sản phẩm an toàn, hiệu quả: chỉ sử dụng sản phẩm rõ nguồn
gốc, đọc kĩ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng, tìm hiểu quyền lợi của
người tiêu dùng để bảo vệ mình trong những trường hợp cần thiết.
 - Lựa chọn phương thức thanh toán phù hợp: thanh toán bằng tiền mặt
hoặc thanh toán trực tuyến. Trước khi thanh toán, cần kiểm tra kĩ nội
dung đơn hàng, giá tiền. Khi mua hàng trực tuyến, cần kiểm tra kĩ hàng
hóa trước khi nhận, chỉ thanh toán trước đối với các thương hiệu uy tín,
bảo mật thông tin tài khoản và lưu lại các hóa đơn, chứng từ, giao dịch
để xử lí khi cần thiết.

Theo em cuộc vận động người Việt Nam dùng hàng Việt Nam có ý
nghĩa gì đối với đất nước?Làm thế nào để nâng cao vị thế của hàng
Việt Nam trên thị trường quốc tế?


Cuộc vận động giúp thúc đẩy sản xuất
trong nước, tạo việc làm , phát triển kinh
tế, đồng thời nâng cao ý thức tự hào dân
tộc của người dân

 Cần nâng cao chất lượng sản phẩm, cải
tiến công nghệ, đẩy mạnh quảng bá
thương hiệu và khuyến khích người tiêu
dùng trong và ngoài nước tin dùng hàng
việt.

Thông tin 1.
Từ khi lên cấp 2, bố mẹ thường cho Mai
một số tiền nhỏ để tiêu dùng hàng
tháng. Mai rất trân trọng và luôn tìm
cách sử dụng số tiền này một cách hợp
lí. Mỗi lần định chi tiêu gì Mai đều tìm
hiểu thông tin về sản phẩm mình định
mua như giá cả, chất lượng hay các
chương trình khuyến mại. Có lần, thấy
xe đạp điện của Mai đã cũ, bố mẹ muốn
mua cho Mai một chiếc xe mới nhưng
sau khi khảo sát giá cả trên mạng, Mai
nói với bố mẹ đừng mua vội mà hãy chờ
đến dịp đầu năm học mới các hãng xe
thường có chương trình khuyến mại cho
học sinh. Nhờ vậy, Mai đã tiết kiệm được
gần 2 triệu đồng cho bố mẹ.

Thông tin 2: Sau tết, Minh được người
thân mừng tuổi một số tiền khá lớn.
Minh muốn dùng số tiền này để mua
một chiếc máy tính bảng. Khi thấy một
website quảng cáo chiếc máy tính như
Minh đang định mua với giá chỉ nửa so
với giá niêm yết ở cửa hàng. Minh gọi
điện đặt mua và thanh toán tiền luôn khi
nhân viên giao hàng mang máy tính tới.
Khi sử dụng sản phẩm, Minh thấy cấu
hình của sản phẩm không giống với
quảng cáo trên website, tốc độ hoạt
động của máy rất chậm và hay bị đơ.
Lúc này Minh mới biết là mình đã mua
phải hàng giả.

Ai là người tiêu dùng thông
minh, kém thông minh
trong 2 TH trên?

Thông tin 1: Bạn Mai là người tiêu
dùng thông minh vì biết tìm hiểu
thông tin về sản phẩm định mua,
biết chọn thời điểm để mua nên
mua được hàng tốt, tiết kiệm được
tiền
Thông tin 2: Bạn Minh là người
tiêu dùng kém thông minh, không
tìm hiểu về sản phẩm, mua bán vội
vàng, không kiểm tra sản phẩm khi
nhận hàng... nên mua phải hàng
giả, kém chất lượng.

Những quy
tắc tiêu
dùng thông
minh trong
cuộc sống
hiện đại

Đầu tư cho bản
thân chính là
cách đầu tư
khôn ngoan
nhất, và càng
sớm nhận ra
điều này chừng
nào; bạn sẽ
thấy cuộc sống
của mình trở
nên dễ thở hơn
chừng đó.
Hãy trau dồi bất kỳ thứ gì bạn cảm thấy thích. Mua một cuốn
sách và đọc nó – đó là đầu tư! Chi tiền cho một khóa học online,
đó cũng là đầu tư. Đầu tư cho bản thân càng nhiều, bạn sẽ thấy
giá trị của chính mình tăng cao; nhất là trong xã hội hiện đại
ngày nay.

Đầu tư thông minh nhất là cho bản
thân

Về cơ bản, chúng ta làm việc 8h mỗi ngày, ngủ 8h mỗi
đêm, và có 8h cho những việc riêng. 8h làm việc đổi lấy
8 tiếng đi ngủ. Vậy nên, trau dồi bản thân tốt hơn hoàn
toàn nằm ở việc sử dụng hiệu quả 8h còn lại. Hãy tận
dụng tốt nó, đầu tư vào những thứ mang lại hiệu quả
dài hạn; như học thêm kiến thức mới, kỹ năng mới…
thay vì lên YouTube xem video giải trí.

Tuân thủ định luật: “3 số 8”

Khi đi shopping – dù
là online hay trực tiếp,
chúng ta luôn bị chi
phối bởi cảm xúc. Bạn
có thể thích một đôi
giày và cảm thấy sẵn
sàng chi nửa tháng
lương để sở hữu nó.
Mà kể cả khi là những
thứ nhỏ nhặt, vì
chúng quá nhỏ mà
bạn chi không thấy
tiếc; để rồi khi nhiều
thứ cộng dồn lại, túi
rỗng lúc nào không
hay. Cách tiết kiệm
đúng nhất không phải
là ngừng chi tiêu, mà
cần phải “tiêu đúng”;
tiêu thông minh. Đây
là lúc quy tắc 24h tỏ
ra hữu ích.

Quy tắc 24h

Chẳng hạn, bạn
thấy một chiếc
áo len tuyệt đẹp
ngoài cửa hàng;
nhưng giá trị
của nó khá đắt
tiền,
và
bạn
cảm thấy đắn
đo? Giờ so sánh
được và mất thử
xem: bạn cần
chiếc áo ấy, hay
bạn cần một
chuyến đi chơi;
không lo nghĩ
vào tháng sau,
hoặc mua được
một món đồ
khác thiết thực
hơn?

Tập thói quen so sánh trước khi mua

Các công ty lớn
luôn có những
mánh khóe
marketing cực
“hiểm” để khiến
khách hàng chi
tiêu; nhiều hơn
cho những thứ
mà bản thân
không thực sự
cần. Ví dụ điển
hình chính là các
đợt sale, giảm
giá mà giá lại
không thực sự
giảm.

Chi tiêu đúng, đừng bị dắt mũi bởi cú lừa
“hàng giảm giá”

Khi đi chung với bạn
bè, bạn có xu hướng
chi tiêu nhiều hơn,
đây là một quy tắc rất
thú vị. Đơn giản là vì
cả hai đi chung
thường sẽ vui, mà
tâm trạng vui; sẽ
khiến bạn vung tay
quá trán, vậy thôi.

Giải quyết câu chuyện này thì rất đơn giản: đừng rủ bạn bè đi
trung tâm mua sắm.

Đi shopping một mìnhĐi shopping
một mình

LUYỆN TẬP

Bài 1 :
a.  Hành vi tiêu dùng của bạn T là phù hợp. Ở tuổi dậy thì, thể chất của các bạn học
sinh có nhiều sự thay đổi, nên việc mua đồ rộng hơn một chút sẽ giúp chúng ta tiết
kiệm được một khoản chi tiêu; vì: mua đồ rộng hơn một chút => khi các bạn tăng
cân nhẹ vẫn có thể mặc vừa; nếu giảm cân => có thể mang tới hiệu may sửa lại
một chút.
+ Năm nay, bộ quần áo T mua hơi rộng => bạn mặc sẽ không đẹp => có thể T sẽ
không thích, không mặc/ mặc không thường xuyên => lãng phí.
+ Sang năm, T đã mặc vừa với size quần áo, nhưng bộ trang phục mà T mua không
còn hợp “mốt” => có thể T sẽ cảm thấy không thích, không mặc => lãng phí.
b. Cách tiêu dùng của bạn H là phù hợp, khi bạn biết xây dựng kế hoạch chi tiêu
phù hợp với bản thân và gia đình
c. Cách tiêu dùng của bạn K không phù hợp, việc đặt mua rất nhiều đồ khi có
khuyến mại sẽ gây ra tình trạng lãng phí.
d. Cách tiêu dùng của anh V là phù hợp, vì anh đã có sự tìm hiểu thông tin về sản
phẩm trước khi mua.

Bài 2
a. Khuyên chị N không nên mua sản phẩm đó,
mà hãy: lựa chọn mua sản phẩm có nguồn gốc,
xuất xứ rõ ràng (từ những nhà sản xuất có uy tín)
b. Khuyên M, không nên cung cấp thông tin cá
nhân và chuyển khoản trước cho phía cửa hàng,
vì: chúng ta chỉ nên thực hiện mua hàng và
thanh toán trực tuyến khi tìm được nơi bán có uy
tín và chất lượng sản phẩm tốt, có nguồn gốc,
xuất xứ rõ ràng.

Bài tập 3- SGK T45
Tiêu chí
Sự
uy
tín
thương hiệu

của

Mẫu mã sản phẩm
Giá cả
Hiệu quả sử dụng
Nguồn gốc, chất
liệu sản phẩm

Lí do lựa
chọn

Tiêu chí

Lí do lựa chọn

- Những thương hiệu có độ uy tín cao thường là

Sự uy tín của những sản phẩm có chất lượng tốt, được nhiều
thương hiệu
người tiêu dùng tin tưởng, ủng hộ.

Mẫu
mã
phẩm

Giá cả

- Mẫu mã sản phẩm là cách thức thể hiện hình thức
bên ngoài của sản phẩm, bao gồm: kích thước, hình
dạng, màu sắc, hoa văn, chất liệu, kiểu dáng, logo,
sản nhãn hiệu và các chi tiết khác.
=> Chúng ta nên lựa chọn những sản phẩm có mẫu
mã phù hợp với mục đích/ nhu cầu/ phong cách của
cá nhân (nhất là những mặt hàng thời trang).
- Nên lựa chọn những sản phẩm có giá cả phù hợp
với khả năng tài chính của bản thân và gia đình.

- Trước khi mua sản phẩm, chúng ta cần tìm hiểu kĩ
Hiệu
quả
sử về sản phẩm nhằm đảm bảo lựa chọn được những
mặt hàng có chất lượng tốt, không gây hại cho bản
dụng
thân và môi trường.
- Nên lựa chọn những sản phẩm có nguồn gốc, xuất
xứ rõ ràng.
Nguồn gốc, chất
- Lựa chọn các sản phẩm có chất liệu đảm bảo độ
liệu sản phẩm
an toàn cho sức khỏe của người tiêu dùng và thân
thiện với môi trư

•-Xem lại tất cả các bài , từ bài 1- 8
• Chuẩn bị ôn tập giữa kì II