Khoa học 4

Chủ đề 2: Năng lượng
Bài 9: Sự lan truyền âm
thanh (Tiết 1)

Lắng nghe đoạn nhạc
guitar sau:

Vì sao khi gảy đàn ghi ta thì
nghe được tiếng đàn?

01
SỰ PHÁT RA ÂM THANH

k
n
oi k
oin

moomoo

f
o
wo f
o
o
w

w
eo w
m eo
m

THÍ NGHIỆM

1. Tìm hiểu về sự rung động của mặt trống
với việc phát ra âm thanh

Hoạt động nhóm 4HS
Chuẩn bị:

Trống, dùi trống

Vụn giấy

Tiến hành
 Rắc ít vụn giấy lên mặt trống (hình 2).
Dự đoán hiện tượng xảy ra với các vụn
giấy khi gõ vào mặt trống.
 Gõ trống, nghe âm thanh do trắng phát
ra và quan sát vụn giấy trên mặt trống.
So sánh kết quả quan sát được
với dự đoán ban đầu của em. Giải
thích vì sao có hiện tượng đó.

Khi gõ trống, mặt trống sẽ
rung lên làm di chuyển các
vụn giấy.

Tiến hành
 Rắc ít vụn giấy lên mặt trống (hình 2).
Dự đoán hiện tượng xảy ra với các vụn
giấy khi gõ vào mặt trống.
 Gõ trống, nghe âm thanh do trống phát
ra và quan sát vụn giấy trên mặt trống.
Em có nhận xét gì về mối liên

 Khi gõ, mặt trống rung.

quan giữa sự phát ra âm thanh

 Khi gõ mạnh thì mặt trống rung

và rung động của mặt trống?

mạnh hơn và tiếng trống to

Liên hệ lại hoạt động Khởi
động
Vì sao khi gảy đàn ghi ta thì
nghe được tiếng đàn?

Khi gảy dây đàn, sợi dây đàn
rung, nhờ đó mà đàn phát ra âm
thanh.

THÍ NGHIỆM

2. Tìm hiểu sự rung động ở cổ họng khi
nói

Tiến
hành:
 Đặt tay vào cổ khi nói.
 Trao đổi với bạn về cảm giác.
Nếu đặt tay lên cổ khi nói, tay có cảm
giác rung rung, đó là do dây thanh
quản trong cổ họng rung động.

Khi nói, không khí từ phổi đi lên khí quản, qua dây thanh quản
làm cho các dây âm thanh rung động. Rung động này tạo ra âm.
Dây thanh quản mở

Thanh quản

Dây thanh quản đóng

Dây thanh quản

Âm thanh phát ra do
đâu?

KẾT LUẬN
Âm thanh do các vật rung động phát ra.

Nêu một số ví dụ khác cho thấy vật
phát ra âm thanh thì rung động.

Ví dụ: Đổ vào trong cốc thủy tinh một ít
nước, sau đó gõ vào thành cốc ta nghe có âm
thanh phát ra đồng thời mặt nước trong cốc bị
sóng sánh, chứng tỏ thành cốc đã dao dộng.

TRÒ CHƠI

ÚP LY

1

Câu 1

2

3

4

Câu 3

Câu 4

Bắt đầu

Câu 2

1

2

3

4

Câu 2

Câu 3

Câu 4

Câu 1

Câu 1: Vật phát ra âm thanh được gọi là gì?

A. Loa

C. Micro

B. Nguồn âm

D. Vật rung động

Câu 2: Rắc giấy vụn lên mặt trống, khi gõ
trống thì có hiện tượng gì xảy ra?

A. Các mẩu giấy vụn

C. Các
Các mẩu
mẩugiấy
giấyvụn
vụnrung
rung

bốc cháy

chuyển tùy vào lực gõ

B. Các mẩu giấy đứng yên

D. Các mẩu giấy biến mất

Câu 3: Âm thanh sẽ mất đi khi nào?

A. Vật phát sáng biến mất

C. Không có sự rung động

B. Các vật ngừng va chạm

D. Không có ánh sáng

Câu 4: Khi âm thanh được truyền vào bên trong
tai chúng ta, âm thanh làm bộ phận nào trong tai
rung động giúp chúng ta nghe được?

A. Màng nhĩ

C. Vành tai

B. Thanh quản

D. Khí quản

02

THẢO LUẬN

Khi thầy cô giáo giảng bài, các em nghe được
tiếng nói (âm thanh) của thầy cô. Điều này có cho
thấy âm thanh lan truyền qua không khí không?
Khi đó, âm thanh đã lan truyền từ đâu tới đâu?

THẢO LUẬN

Âm thanh có lan truyền qua không khí.
Âm thanh đã lan truyền từ miệng của
giáo viên qua lớp không khí tới tai học
sinh.

Liên hệ hoạt động khởi động

Vì sao khi gảy đàn ghi ta thì
nghe được tiếng đàn?

Âm thanh lan truyền từ đàn tới tai
ta, làm màng nhĩ rung động, nhờ
vậy mà ta nghe được.

Tìm thêm ví dụ về âm thanh lan truyền qua không khí từ
nguồn âm đến tai.

Ta nghe được ca sĩ hát

Ta nghe được âm

Mẹ nghe thấy tiếng em

thanh tiếng sáo

bé khóc

GHI NHỚ
Âm thanh lan truyền từ nguồn âm
(nơi phát ra âm thanh) tới tai, làm
màng nhĩ rung động, nhờ vậy
chúng ta nghe được.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

Ôn tập kiến thức đã

Tìm hiểu môi trường lan

học trong bài

truyền của âm thanh

Để kết nối cộng đồng giáo viên và nhận thêm nhiều tài liệu giảng dạy,
mời quý thầy cô tham gia Group Facebook
theo đường link:

Hoc10 – Đồng hành cùng giáo viên tiểu
học
Hoặc truy cập qua QR code