CHỦ ĐỀ 4:
LÀM CHỦ BẢN THÂN

MỤC TIÊU
- Thể hiện được sự tự chủ trong các mối quan hệ trong đời sống.
- Thể hiện được sự tự chủ trong các mối quan hệ trên mạng xã
hội.
- Nhận biết được những tình huống cần từ chối.
- Thực hiện được những kỹ năng từ chối trong một số tình huống
cụ thể.

HOẠT ĐỘNG 1:
LÀM CHỦ TRONG CÁC
MỐI QUAN HỆ XÃ HỘI

1. Nhận diện biểu hiện của sự tự chủ trong các mối quan hệ trong đời sống.

HOẠT ĐỘNG CẶP ĐÔI
Em hãy chỉ ra những biểu hiện của sự tự chủ trong các tình huống sau:

Tình huống 1: Thấy một bạn cùng lớp thường tự ti, không hoà đồng với tập thể nên Hoa đã chủ
động hỏi han và giúp đỡ bạn trong học tập.
Tình huống 2: Các bạn trong nhóm không ưa Khang và rủ nhau tẩy chay, không cho Khang tham gia
vào nhóm. Thanh không đồng tình với hành vi của các bạn trong nhóm.

Tình huống 3: Minh và Nguyên là bạn thân. Thời gian gần đây, thấy Nguyên không trò chuy ện v ới
mình nữa và tìm cách tránh mặt, Minh đã chủ động gặp bạn để biết lí do.
Tình huống 4: Em bé nghịch ngợm xé rách quyển vở của Hà. Hà khóc bực mình nhưng vẫn cố gắng
giữ bình tĩnh và nhẹ nhàng nhắc nhở em.

Tình huống 1
Thấy một bạn trong lớp thường tự ti, không hoà đồng với
tập thể nên Hoa đã chủ động hỏi han và giúp đỡ bạn trong
học tập.

Hoa chủ động hỏi han và giúp đỡ bạn trong học tập.

Tình huống 2
Các bạn trong nhóm không ưa Khang và rủ nhau tẩy chay, không cho
Khang tham gia vào nhóm. Thanh không đồng tình với hành vi c ủa các
bạn trong nhóm.

Thanh không đồng tình với việc các bạn tẩy chay Khang.

Tình huống 3
Minh và Nguyên là bạn thân. Thời gian gần đây, thấy Nguyên không trò
chuyện với mình nữa và tìm cách tránh mặt, Minh đã chủ động g ặp b ạn
để biết lí do.

Minh chủ động tìm gặp Nguyên để tìm hiểu lí do vì sao Nguyên không thân thiết v ới
mình nữa

Tình huống 4
Em bé nghịch ngợm xé rách quyển vở của Hà. Hà khóc bực mình nhưng
vẫn cố gắng giữ bình tĩnh và nhẹ nhàng nhắc nhở em.

Hà rất bực nhưng vẫn giữ được bình tĩnh và nhẹ nhàng nhắc nhở em.

KẾT LUẬN
Những biểu hiện của sự tự chủ trong các mối quan hệ:

-Chủ động trong các mối quan hệ.
- Không để bị lôi kéo trong các mối quan hệ.
- Chủ động giải quyết vấn đề nảy sinh trong các mối quan hệ.
- Tự điều chỉnh thái độ, hành vi của bản thân phù hợp trong các mối quan hệ.

2. Rèn luyện sự tự chủ trong các mối quan hệ trong đời sống.

HOẠT ĐỘNG NHÓM
Các em hãy đóng vai thể hiện sự tự chủ trong các tình huống sau:

Chia sẻ tình huống mà em thể hiện sự tự chủ trong các mối
quan hệ trong đời sống.
Gợi ý:
- Chủ động làm quen với bạn mới.
- Chủ động giúp đỡ khi bạn gặp khó khăn.
- Làm chủ cảm xúc, hành vi của mình.
- Chủ động tìm phương án giải quyết các vấn đề
phát sinh trong mối quan hệ.

3. Nhận diện biểu hiện của sự tự chủ trong các mối quan hệ trên mạng xã hội

HOẠT ĐỘNG NHÓM
Hãy chỉ ra những biểu hiện của sự tự chủ trong các mối quan hệ trên mạng xã
hội trong tình huống sau:

Trong một nhóm trên mạng xã hội của lớp, các bạn chia sẻ nhiều
đường liên kết tới những trang mạng không lành mạnh. Nhiều bạn đã
xem và bình luận sôi nổi. Để ý thấy Ngọc không nhắn lời bình luận
nào trong nhóm, một số bạn nhắc Ngọc mở các đường liên kết trên
mạng ra xem vì “có rất nhiều điều hấp dẫn”.
Sau khi suy nghĩ, Ngọc đã nhắn tin cho các bạn về việc xem những
đường liên kết đó là không lành mạnh, không phù hợp với lứa tuổi.
Nhận thấy nhiều bạn không đồng tình với mình mà còn nói Ngọc là
“đồ lập dị”, Ngọc lịch sự để lại lời chào và xin ra khỏi nhóm.

Những biểu hiện của sự tự chủ trong các mối quan hệ trên mạng xã hội trong tình huốnglà:

- Ngọc đã nhắn tin cho các bạn về việc xem những đường
liên kết đó là không lành mạnh, không phù hợp với lứa tuổi.
- Nhận thấy nhiều bạn không đồng tình với mình mà còn nói
Ngọc là “đồ lập dị”, Ngọc lịch sự để lại lời chào và xin ra
khỏi nhóm.

Chia sẻ những việc làm của em thể hiện sự tự chủ trong các
mối quan hệ trên mạng xã hội.
Gợi ý:
- Cân nhắc, xem xét kỹ trước khi chấp nhận lời mời kết bạn
trên mạng xã hội.
- Không chia sẻ, đăng tải những thông tin chưa được kiểm chứng.
- Sử dụng các ngôn từ văn minh, lịch sự, tích cực trong giao tiếp trên mạng xã
hội.

4. Rèn luyện sự tự chủ trong các mối quan hệ trên mạng xã hội

HOẠT ĐỘNG NHÓM
Đóng vai các nhân vật trong những tình huống sau để thể hiện sự tự chủ trong
các mối quan hệ trên mạng xã hội trong tình huống sau:

Tình huống 1: Em thấy một đoạn phim ngắn về hành động tiêu cực của một số bạn trên
mạng xã hội. Em rất bức xúc và muốn bình luận, chia sẻ thông tin để mọi người cùng bi ết.

Tình huống 2: Khi sử dụng mạng xã hội, em nhận được tin nhắn từ một người em không
quen biết. Người đó muốn kết bạn với em để có thể gửi các đường link , thông tin v ề quà
tặng và hỗ trợ em nhận quà.

Tình huống 3: Một ban nhắn tin trên nhóm lớp thông tin không đúng về em.

Biểu hiện của sự tự chủ trong các mối quan hệ
trên
mạng xã hội:
+ Bình luận và trả lời bình luận theo hướng tích cực.
+ Chủ động xác minh thông tin trước khi chia sẻ, đăng tải.
+ Tìm hiểu kỹ trước khi chấp nhận một lời mời kết bạn,
từ chối những lời mời kết bạn không đáng tin cậy.
+ Tránh xa những trang wed không lành mạnh,...

VẬN DỤNG

Hãy chỉ ra những biểu hiện của sự tự chủ trong các mối
quan hệ trong
các tình huống sau:

Tình huống 1
Lan mới tham gia câu lạc bộ Tiếng anh của trường. Qua
quan sát cách giao tiếp, ứng xử của Mai, Lan có thiện cảm
và muốn kết bạn với bạn ấy.

Gợi ý

Lan nên chủ động kết bạn với bạn Mai và chia
vai thực hành

Tình huống 2
Nhóm của Thắng đạt giải nhất cuộc thi sáng tạo khoa học kĩ
thuật của trường. Cả nhóm háo hức chụp ảnh thành quả đưa
lên mạng xã hội của nhóm. Chỉ mấy phút sau, nhóm nhận
được rất nhiều lời chúc mừng và khen ngợi của bạn bè. Tuy
nhiên, vẫn có bạn bình luận rằng nhóm của Thắng may mắn,
chứ sản phẩm của nhóm chưa phải là tốt nhất.

Gợi ý

Chúng ta không nên quan tâm tới những bình luận tiêu cực vì
họ có thể là do ghen tỵ với thành quả của chúng ta và suy nghĩ
của mỗi người khác nhau chúng ta cũng không thể bắt họ thích
những gì ta làm được. Do đó chúng ta không cần để tâm quá
nhiều vào những bình luận đó.

Tình huống 3
Để chào mừng ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam
22/12, Cường được giao nhiệm vụ là đội trưởng đội văn nghệ
và phải tìm người dẫn chương trình. Ở lớp có hai bạn muốn
đảm nhận vai trò này, trong đó Mai là bạn thân của Cường
nhưng khả năng dẫn không tốt bằng bạn kia.

Gợi ý
Cường nên chọn bạn có khả năng dẫn chương trình tốt
vì khi làm việc không thể chọn theo tình cảm, phải chọn
người tốt nhất cho công việc, tránh làm ảnh hưởng tới
công việc chung của toàn trường. Còn nếu Mai chủ động
đề nghị chọn bạn ý thì Cường nên từ chối và động viên
bạn cố gắng tốt hơn ở những lần sau.

XIN CHÀO,
HẸN GẶP LẠI !