Cham Pa
S? hình th�nh v� phát tri?n
Vương quốc Chăm Pa(chữ Hán:占婆)là một quốc gia độc lập, tồn tại từ khoảng thế kỷ thứ 7 đến năm 1832 trên phần đất nay thuộc miền Trung Việt nam.

Cương vực của Chăm Pa lúc mở rộng nhất trải dài từ dãy núi Hoành Sơn ở phía Bắc cho đến Bình Thuận ở phía Nam và từ biển Đông cho đến tận miền núi phía Tây của nước Lào ngày nay.

Chăm Pa hưng thịnh nhất vào thế kỷ thứ 9 và 10 và sau đó dần dần suy yếu dưới sức ép Nam tiến của Đại Việt từ phía Bắc và các cuộc chiến tranh với Đế quốc Khmer.

Năm 1471, Chăm Pa chịu thất bại nặng nề trước Đại Việt và nước Chăm Pa thống nhất chấm dứt tồn tại. Phần lãnh thổ còn lại của Chăm Pa tiếp tục bị các chúa Nguyễn thôn tính lần hồi và đến năm 1832 toàn bộ vương quốc chính thức bị sáp nhập vào Việt Nam.
Chủ yếu dựa vào các hoạt động nông nghiệp, sản xuất đồ thủ công và thương mại. Các dầu vết còn lại ở miền Trung Việt Nam của những hệ thống thủy lợi phức tạp và những giống lúa có chất lượng cao đặc trưng riêng của miền Trung được xem là các bằng chứng của một nền kinh tế nông nghiệp trồng lúa nước đã phát triển cao.
Vương quốc Chăm Pa xưa có được vị trí thuận lợi cho sự phát triển thương mại đường biển. Các cảng biển của vương quốc là những điểm trung chuyển giao lưu hàng hóa quốc tế cũng như để xuất khẩu các sản phẩm chủ yếu từ khai thác rừng ở miền thượng của các đồng bằng ven biển và Tây Nguyên. Từ thế kỷ thứ 10, các cảng của Chăm Pa đã được biết đến như là những thương cảng quan trọng trên Biển Đông, nằm trên hành trình thương mại đường biển giữa phương Đông và phương Tây vẫn được gọi là "Con đường tơ lụa trên biển" Các sản phẩm xuất cảng của Chăm Pa là sản phẩm của sản xuất đồ thủ công như các đồ gốm sứ, đất nung và cả các sản phẩm khai thác miền rừng như sừng tê, ngà voi, và đặc biệt là trầm hương, và cả của hoạt động khai thác tổ yến trên các đảo ngoài khơi.
Kinh tế phát triển
* Kinh tế *
Các vua đời sau của Lâm Ấp đã mở rộng lãnh thổ và đổi tên nước là Cham-pa.
Văn hoá – nghệ thuật
Văn hóa Chăm Pa chịu ảnh hưởng của văn hóa Trung Quốc, Campuchia và Ấn Độ đã từng phát triển rực rỡ với những đỉnh cao là phong cách Đồng Dương và phong cách Mỹ Sơn A1 mà nhiều di tích đền tháp và các công trình điêu khắc đá, đặc biệt là các hiện vật có hình linga vẫn còn tồn tại cho đến ngày nay cho thấy ảnh hưởng của Ấn giáo và Phật giáo là hai tôn giáo chính của chủ nhân vương quốc Chăm Pa xưa.
Văn hóa
Chữ viết bắt nguồn từ chữ Phạn ( Ấn Độ )
Tôn giáo : Hinđu giáo và Phật giáo
Có nhiều tập tục : ở nhà sàn, ăn trầu cau và hỏa táng người chết.
Xã hội
Nhiều tầng lớp : Quí tộc, dân tự do, nô lệ và nông dân lệ thuộc. ( nông dân chiếm số đông)
Cham-pa phát triển từ TK X – XV rồi suy thoái và hội nhập thành một bộ phận của Việt Nam.

* Văn hóa – xã hội *
Tháp Pô Sa Nư ở Phan Thiết với nét kiến trúc Ấn Độ giáo
Ảnh hưởng
của văn hóa và nghệ thuật Dvaravati và miền Nam Ấn độ
Bệ thờ chạm hình Brahma sinh ra từ hoa sen trên rốn của Vishnu.
Cảnh một thầy pháp đang thuyết giảng cho học trò.
Phật gjáo
Đỉnh cao của phong cách là kiến trúc một tu viện Phật giáo vào cuối thế kỷ 9.
Tượng thuộc phong cách Đồng Dương, làm bằng đá cát kết, cao 2,18 m, tả cảnh hộ pháp dvarapala đang dẫm lên ác quỷ.
Một hộ pháp dvarapala đang dẫm lên con bò đang nuốt một chiến binh.
Bức tượng có thể là Kim Cương dharmapala. Bệ bên dưới (không có trong hình) là hình ảnh đầu của nữ thần kala.
ảnh hưởng của Khmer và Java
Bệ đá Vũ công có nét đặc điểm của phong cách Trà Kiệu trong đó các apsara và gandharva đang nhảy múa
Bệ thờ Trà Kiệu khoảng thế kỷ 10 đỡ một khối lingam.
Chữ viết
Chữ Sanskrit
Chữ viết Brami
Quoác gia coå Phuø Nam




Cổ Phù Nam được hình thành trên cơ sở văn hóa Óc Eo.
Văn hóa Óc Eo có nguồn gốc từ văn hóa sông Đồng Nai. Được hình thành từ cuối thời đại đá mới chuyển sang thời đại đồ đồng và sắt ( cách đây 1500 – 2000 năm).
Địa bàn Óc Eo thộc nhiều tỉnh : An Giang, Kiên Giang, Đồng Tháp, . . . Và một số địa phương thuộc Bình Dương, Tây Ninh Đồng Nai, Tp Hồ Chí Minh.
Cổ Phù Nam hình thành khoảng thế kỷ I và phát triển vào thế kỷ III – V .

* Hình thành *
* Kinh tế *
Sản xuất nông nghiệp.
Thủ công nghiệp, đánh cá và buôn bán.
Ngoại thương phát triển ( đường biển )

* Văn hóa – Xã hội *
Văn hóa
Ở nhà sàn
Tôn giáo : Phật giáo, Hinđu giáo
Ca múa nhạc phát triển
Xã hội
Có sự phân hóa giàu nghèo
Các tầng lớp : Quý tộc, bình dân, nô lệ
* Chính trị *
Gồm nhiều tiểu quốc, nằm chủ yếu ở Tây Nam Bộ
Ngôn ngữ : thuộc ngữ hệ Nam Đảo
Thể chế quân chủ.
Cuối TK VI, Phù Nam suy yếu, bị Chân Lạp thôn tính.
Đồng tiền Phù Nam
Tượng Bà La Môn
Di tích Óc Eo
Di tích Phù Nam
Cảm ơn cô và các bạn đã chú ý lắng nghe.