CHƯƠNG VI : VIỆT NAM NỬA ĐẦU THẾ KỈ XIX
BÀI 27: CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN NHÀ NGUYỄN

I / Tình hình chính trị - kinh tế:
Thăng Long
Gia Định
Phú Xuân
Quy Nhơn
1802
6/1801
1802
Chú giải
Phú Xuân
Tên đơn vị hành chính
Nguyễn Ánh tấn công TS
bằng đường thuỷ
Nguyễn Ánh tấn công TS
Bằng đường bộ
1 . Nhà Nguyễn lập lại chế độ
phong kiến tập quyền:
I / Tình hình chính trị - kinh tế:
Bắc Giang
Quang Toản rút chạy
a . Nhà Nguyễn thành lập .
- Nội bộ Tây Sơn suy yếu .
1 . Nhà Nguyễn lập lại chế độ phong kiến tập quyền:
- Năm 1802,Nguyễn Ánh lập ra triều Nguyễn , lấy hiệu là Gia Long . Chọn Phú Xuân (Huế) làm kinh đô
I / Tình hình chính trị - kinh tế:
a . Nhà Nguyễn thành lập .
Nội bộ Tây Sơn suy yếu . Nguyễn Ánh nhân cơ hội nhiều lần tấn công Tây Sơn

- Năm 1804, đặt tên nước là Việt Nam
- Năm 1806, Nguyễn Ánh lên ngôi Hoàng đế.
I / Tình hình chính trị - kinh tế:
1 . Nhà Nguyễn lập lại chế độ phong kiến tập quyền:
a . Nhà Nguyễn thành lập .
b. Chế độ phong kiến tập quyền .
- Tổ chức nhà nước :
- Thời Gia Long
-Thời Minh Mệnh
VUA
Bộ Lại
Bộ Lễ
Bộ Hộ
Bộ Binh
Bộ Hình
Bộ Công
VUA
6 Bộ
Các cơ quan chuyên
môn (Ngự sử đài,
Hàn Lâm viện …..)
Vua trực tiếp nắm mọi quyền hành trong
nước từ trung ương đến địa phương .
I / Tình hình chính trị - kinh tế:
1 . Nhà Nguyễn lập lại chế độ phong kiến tập quyền:
a . Nhà Nguyễn thành lập .
b. Chế độ phong kiến tập quyền .
- Tổ chức nhà nước :
Vua trực tiếp nắm mọi quyền hành trong
nước từ trung ương đến địa phương .
- Hành chính :
Cả nước
30 tỉnh
(Tổng đốc)
1 phủ trực
thuộc
- Thời Gia Long .
-Thời Minh Mệnh
Năm 1831-1832 cả nước được chia thành 30 tỉnh
và một phủ trực thuộc .
I / Tình hình chính trị - kinh tế:
Lược đồ hành chính VIỆT NAM hiện nay
Lược đồ hành chính VN thời Nguyễn
I / Tình hình chính trị - kinh tế:
1 . Nhà Nguyễn lập lại chế độ phong kiến tập quyền:
a . Nhà Nguyễn thành lập .
b. Chế độ phong kiến tập quyền .
- Tổ chức nhà nước :
- Hành chính :
- Luật pháp:
Về bộ luật thời Nguyễn :
Năm 1811, Tổng trấn Bắc thành được lệnh chủ trì việc biên soạn bộ luật
mới của thời Nguyễn . Lựa theo ý của Gia Long,nhóm Nguyễn Văn Thành
Đã cho sao chép gần như nguyên vẹn bộ luật nhà Thanh đang được thi hành .
Năm 1815 bộ luật mới được ban hành …..
“ Luật Gia Long “ gồm 398 điều , chia thành 7 chương ,ngoài ra còn có 30
điều “tạp tụng “. Mặc dầu là nói tham khảo cả luật Hồng Đức và luật nhà Thanh,
Nhưng thực ra nó sao chép luật nhà Thanh là chính ….Các điều luật phản ánh
thực tiễn nước ta trong luật Hồng Đức đều không còn. Hình phạt đày làm nô tì
được đặt lại .Tuy nhiên, tệ tham nhũng của quan lại cũng được xem là một nội
dung quan trọng của luật .
( Theo Đại cương lịch sử Việt Nam tâp I )
Năm 1815,nhà Nguyễn ban hành bộ luật Gia Long.
Điều 225 quy định “ những người nói hay viết xúc phạm đến vua quan và nhà nước phong kiến đều bị xử chém “
Điều 223 ghi rõ: “ Phàm kẻ mưu phản và đại nghịch và những kẻ
cùng mưu đều lăng trì xử tử “
I / Tình hình chính trị - kinh tế:
1 . Nhà Nguyễn lập lại chế độ phong kiến tập quyền:
a . Nhà Nguyễn thành lập .
b. Chế độ phong kiến tập quyền .
- Tổ chức nhà nước :
- Hành chính :
- Luật pháp:
- Quân đội:
Em quan sát bức tranh rồi rút ra nhận xét?
I / Tình hình chính trị - kinh tế:
1 . Nhà Nguyễn lập lại chế độ phong kiến tập quyền:
a . Nhà Nguyễn thành lập .
b. Chế độ phong kiến tập quyền .
- Tổ chức nhà nước :
- Hành chính :
- Luật pháp:
- Quân đội:
Gồm nhiều binh chủng,xây dựng thành trì, các trạm ngựa.
I / Tình hình chính trị - kinh tế:
1 . Nhà Nguyễn lập lại chế độ phong kiến tập quyền:
a . Nhà Nguyễn thành lập .
b. Chế độ phong kiến tập quyền .
- Tổ chức nhà nước :
- Hành chính :
- Quân đội :
- Luật pháp:
- Thần phục nhà Thanh , đóng cửa không tiếp xúc
với Phương Tây .
I / Tình hình chính trị - kinh tế:
1 . Nhà Nguyễn lập lại chế độ phong kiến tập quyền:
c. Ngoại giao :
a . Nhà Nguyễn thành lập .
b. Chế độ phong kiến tập quyền .
=> Nhà nước trung ương tập quyền .
1 . Nhà Nguyễn lập lại chế độ phong kiến tập quyền:
2 . Kinh tế dưới triều Nguyễn:
a . Nông nghiệp .
- Ruộng đất : + Chú trọng khai hoang, lập ấp.
+ Đặt lại chế độ quân điền .
Thảo luận nhóm
Tại sao diện tích canh tác được tăng
thêm mà vẫn còn tình trạng nông dân
lưu vong ?
I / Tình hình chính trị - kinh tế:
1 . Nhà Nguyễn lập lại chế độ phong kiến tập quyền:
2 . Kinh tế dưới triều Nguyễn:
a . Nông nghiệp .
I / Tình hình chính trị - kinh tế:
“Oai oái như phủ Khoái xin cơm .”
- Ruộng đất : + Chú trọng khai hoang, lập ấp.
+ Đặt lại chế độ quân điền .
1 . Nhà Nguyễn lập lại chế độ phong kiến tập quyền:
2 . Kinh tế dưới triều Nguyễn:
a . Nông nghiệp .
- Công trình thuỷ lợi : Đê điều không được quan
tâm tu sửa, lụt lội hạn hán xảy ra luôn .
I / Tình hình chính trị - kinh tế:
=> Đời sống nông dân vô cùng khổ cực .
- Ruộng đất : + Chú trọng khai hoang, lập ấp.
+ Đặt lại chế độ quân điền .
1 . Nhà Nguyễn lập lại chế độ phong kiến tập quyền:
2 . Kinh tế dưới triều Nguyễn:
a . Nông nghiệp .
b . Công thương nghiệp .
I / Tình hình chính trị - kinh tế:
Thợ đóng tàu nước ta có tay nghề khá cao, biết ứng dụng kĩ thuật
châu Âu . Một người Mĩ đến nước ta năm 1820 nhận xét : “Người
Việt Nam là những thợ đóng tàu thành thạo . Họ hoàn thành công
trình với kĩ thuật hết sức chính xác”
1 . Nhà Nguyễn lập lại chế độ phong kiến tập quyền:
2 . Kinh tế dưới triều Nguyễn:
a . Nông nghiệp .
b . Công thương nghiệp .
I / Tình hình chính trị - kinh tế:
* Thủ công nghiệp :
Thủ công nghiệp: phát triển mạnh,
đặc biệt là ngành đóng tàu .
- Ngành khai thác mỏ được mở rộng .
- Thủ công nghiệp trong nhân dân có phát triển, song bị hạn chế .
1 . Nhà Nguyễn lập lại chế độ phong kiến tập quyền:
2 . Kinh tế dưới triều Nguyễn:
a . Nông nghiệp .
b . Công thương nghiệp .
I / Tình hình chính trị - kinh tế:
* Thủ công nghiệp :
* Thương nghiệp :
- Giao lưu buôn bán phát triển, hình thành các thị tứ....
- Ngoại thương : +Trao đổi buôn bán với các nước trong khu vực
+ Hạn chế buôn bán với người Phương Tây .
=> Kinh tế phát triển chậm .