CHẾ TẠO NAM CHÂM
ĐIỆN ĐƠN GIẢN
Dạy tốt
Học tốt

ST

Cần cẩu dọn rác
kim loại

- Nam châm ở cần cẩu
dọn rác là nam châm gì?
- Nam châm có tính chất
gì?
- Nam châm điện có gì
khác với nam châm vĩnh
cửu?

* Tính chất từ của nam châm:
Nam châm có tính chất từ vì nó có khả năng
hút các vật bằng sắt hoặc thép.
Mỗi nam châm có hai từ cực, tại đó các vật
bằng sắt hoặc thép bị hút mạnh nhất.

H1. Nêu cấu tạo của nam châm điện?

Cấu tạo của nam châm điện:

Ống dây dẫn

Lõi sắt non

Nguồn điện
- Nam châm điện bao gồm ống dây dẫn, một thỏi sắt non
lồng trong lòng ống dây, hai đầu ống dây nối với 2 cực
của nguồn điện
 - Lõi sắt non trong ống dây có tác dụng làm tăng từ
trường của nam châm điện.

•H2. Làm thế nào để biết dòng điện chạy trong
ống dây có sinh ra từ trường không?
•H3. Làm thế nào để biết ống dây đã trở thành
nam châm điện?

Chế tạo nam châm điện đơn giản

Làm thí nghiệm như Mục II SGK với nam châm điện
và trả lời:
•H4. Từ trường của nam châm điện tồn tại khi nào?
•H5. Để thay đổi từ trường của ống dây ta làm cách
nào?

Kết luận gì về từ trường của nam châm điện?
Từ trường của nam châm điện chỉ tồn tại trong
thời gian dòng điện chạy trong ống dây.
 Dòng điện thay đổi thì từ trường của nam châm
cũng thay đổi.
- Chiều từ trường của nam châm điện phụ thuộc
vào chiều dòng điện chạy trong ống dây
- Độ mạnh yếu của từ trường phụ thuộc vào độ
mạnh yếu của dòng điện

Nam châm điện

Ứng dụng: chế tạo ra nam châm điện dùng trong
cần cẩu điện, chuông điện, Rơle điện từ …

N NSS
N

Máy biến thế

Đinamô xe đạp

H6. Tại sao
nam châm ở
cần cẩu không
là nam châm
vĩnh cửu mà là
nam
châm
điện?
Từ trường của nam châm điện mạnh hơn
nam châm vĩnh cửu ( nhờ các cách thay đổi từ
trường) mới dễ dàng dịch chuyển các khối sắt
rất nặng, khổng lồ.

* Tìm hiểu chuông điện

Nguồn điện
K

+

-

Chốt kẹp

Cuộn dây quấn
quanh lõi sắt non

Lá thép đàn hồi
Miếng sắt
Tiếp điểm

Chuông

H7. Tại sao
cần C gõ liên
tục vào quả
chuông D?
Khi có dòng điện ( bấm chuông), cuộn dây dẫn trở thành
nam châm điện và hút được cần gõ chuông, đầu gõ chuông
C đập vào quả chuông D làm chuông kêu. Ngay lập tức,
mạch điện bị ngắt (hở ở vị trí tiếp xúc của cần gõ chuông C
và công tắc B), cuộn dây dẫn không còn là nam châm và nhả
cần gõ chuông C ra, lúc này công tắc B lại tiếp xúc cần gõ
chuông C và mạch điện lại đóng và cuộn dây dẫn lại hút cần
gỗ chuông C. ….Qúa trình lặp đi lặp lại nên chuông kêu liên
tục.

Ghi vở
I. Nam châm điện
1. Cấu tạo
- Nam châm điện bao gồm ống dây dẫn, một thỏi sắt non
lồng trong lòng ống dây, hai đầu ống dây nối với 2 cực
của nguồn điện
 - Lõi sắt non trong ống dây có tác dụng làm tăng từ
trường của nam châm điện.

I. Nam châm điện

Ghi vở

2. Từ trường của nam châm điện
Từ trường của nam châm điện chỉ tồn tại trong thời gian
dòng điện chạy trong ống dây.
 Dòng điện thay đổi thì từ trường của nam châm cũng thay
đổi.
- Chiều từ trường của nam châm điện phụ thuộc vào chiều
dòng điện chạy trong ống dây
- Độ mạnh yếu của từ trường phụ thuộc vào độ mạnh yếu
của dòng điện.

Ghi vở
I. Nam châm điện
II. Ứng dụng
1. Cần cẩu dọn rác
2. Chuông điện
3. Động cơ điện, máy phát điện

VẬN DỤNG
HS làm bài tập sau:
Bài tập 1. Phát biểu nào sau đây là đúng?
1.Nam châm điện chỉ gồm ống dây dẫn có dòng điện
chạy qua.
2.Từ trường của nam châm điện tồn tại ngay cả sau khi
ngắt dòng điện chạy vào ống dây dẫn.
3.Lực từ của nam châm điện phụ thuộc vào dòng điện
chạy vào ống dây.
4.Chiều từ trường của nam châm điện không phụ thuộc
vào chiều dòng điện chạy trong ống dây

VẬN DỤNG
HS làm bài tập sau:
Bài tập 2. Kiểm nghiệm trên nam châm điện tự chế
của em: Từ trường của nam châm điện có thể thay đổi
bằng những cách nào sau đây?
1.Thay đổi dòng điện chạy vào ống dây.
2.Thay đổi lõi sắt trong lòng ống dây.
3.Thay đổi số vòng dây quấn quanh ống dây.