Chí
Phèo
(Phần 2)

Gạch chân tên các
Cả đời lão Hạc chuyên cần
tác phẩm của nhà Chắt chiu nhặt nhạnh để phần cho con
văn Nam Cao xuất
Ở đời không thể sống mòn
hiện trong bài thơ: Mà như giăng sáng vuông tròn trước sa
Chí Phèo cuộc sống đớn đau
Bị lưu manh hóa cơ cầu mà chi!
Vợ con cơm áo xá gì?
Đời thừa cơ cực đến khi bạc đầu
Cuộc sống tươi đẹp thấy đâu
Một bữa no khiến ta đau đớn lòng!
Mấy ai dò được lòng sông
Phải có đôi mắt sáng trong nhìn đời.
(Sưu tầm)

Nội dung bài học

I. Tìm hiểu chung
II. Tìm hiểu chi tiết
III. Tổng kết
IV. Luyện tập

I. Tìm hiểu chung

1. Xuất xứ
• Truyện được Nam Cao sáng tác
năm 1941.
• Tong tập “Luống cày” (1946)
• Nam Cao dựa vào “người thật,
việc thật” ở làng Đại Hoàng quê
hương ông, rồi hư cấu thêm để
viết tác phẩm này.

I. Tìm hiểu chung

2. Đề tài
Người nông dân nghèo ở nông
thôn Việt Nam trước Cách
mạng Tháng Tám
—> Khai thác ở hướng mới :
họ bị tàn phá về tâm hồn, bị huỷ
diệt cả nhân tính nhưng cuối
cùng thức tỉnh.

I. Tìm hiểu chung

3. Nhan đề tác
phẩm

• Nhan đề đầu tiên của tác phẩm: Cái lò
+gạch
Cách cũ.
gọi này dựa vào hình ảnh cái lò
gạch bỏ hoang ở phần đầu và được lặp
lại ở câu kết của tác phẩm . 
+ Ý nghĩa : Nhấn mạnh tích chất quy
luật của hiện tượng “ Chí Phèo ” ,tố cáo
và lên án xã hội đương thời . Tạo nên
những ám ảnh trong lòng người đọc về
vòng đời quẩn quanh , bế tắc của người
nông dân 

I. Tìm hiểu chung

3. Nhan đề tác
phẩm

• Khi in thành sách 1941,NXB Đời mới
đổi thành “Đôi lứa xứng đôi”
+ Cách gọi này dựa vào mối tình giữa Chí
Phèo - Thị Nở, nhằm gợi trí tò mò của
một số độc giả đương thời 
+ Chưa khái quát được ý nghĩa của tác
phẩm vì mối tình Chí Phèo – Thị Nở chỉ có
giá trị như một tình huống tạo nên bước
ngoặt quan trọng trong cuộc đời Chí
Phèo, tạo ra hiểu sai lệch cho nhan đề

I. Tìm hiểu chung

3. Nhan đề tác
phẩm

• Mãi đến năm 1946, tác giả mới đổi
thành “Chí Phèo” khi in trong tập “
Luống
cày ”: Với nhan đề này , tác giả
=>
Ý nghĩa
muốn tạo sự chú ý của người đọc vào
diễn biến cuộc đời và số phận của nhân
vật trung tâm . Từ đó , tác giả giúp cho
người đọc thấy được giá trị hiện thực và
giá trị nhân đạo lớn lao của tác phẩm 

I. Tìm hiểu chung

4. Tóm tắt
truyện

• Theo nhân vật: Thuở ấu thơ →năm
20 tuổi →sau khi ở tù về →sau khi
gặp thị Nở.
Hãy Tóm tắt “Trí
phèo” bằng lời?

II. Tìm hiểu
chi tiết

Hình ảnh thu nhỏ của xã
hội nông thôn Việt Nam
trước Cách mạng Tháng
Tám – Làng Vũ Đại

1. LÀNG VŨ ĐẠI - hình ảnh thu nhỏ của xã hội
nông thôn Việt Nam trước Cách mạnh tháng
Tám

• Tác phẩm phân tích mối quan hệ xã hội: Đó là sự mâu
thuẫn nội bộ cường hào địa chủ, chúng vừa đu lại đàn áp
nhân dân, vừa ngấm ngầm hại nhau giữa cac phe cánh
( Đội Tảo, Bá Kiến, Tư Đạm, Bát Tùng.)

1. LÀNG VŨ ĐẠI - hình ảnh thu nhỏ của xã hội
nông thôn Việt Nam trước Cách mạnh tháng
Tám
• Nơi đầy rẫy bọn đâm thuê chém mướn: Năm Thọ đi,

Binh Chức về. Binh Chức chết, lại nở ra một Chí Phèo.
Chí Phèo chết một Chí Phèo con sẽ ra đời.
• Xã hội đầy rẫy những con người tàn tạ : Một thị Nở
dòng giống mả hủi, một Tư Lãng vừa hoạn lợn vừa làm
thầy cúng - vợ chết, con chửa hoang. Một bà cô Thị Nở dở
hơi. Một Chí Phèo con quỉ dữ của làng Vũ Đại.

1. LÀNG VŨ ĐẠI - hình ảnh thu nhỏ của xã hội
nông thôn Việt Nam trước Cách mạnh tháng
Tám
• Đại diện cho giai cấp
thống trị là Bá Kiến: Nham
hiểm, biết cách dùng người
thoả mãn sự thống trị, gây
bao tang thương cho dân
• Đại
làng.diện cho giai cấp bị
trị là Chí phèo: Từ một
người nông dân hiền lành,
chất phác- bị đẩy đi ở tù biến chất - lưu manh - bị
cướp quyền làm người, tước

=> Nam Cao tố cáo hiện
thực xấu xa, tàn ác của
xã hội thực dân phong
kiến: mâu thuẫn giai cấp
gay gắt, âm thầm, quyết
liệt, không khí tối tăm,
ngột ngạt. Những cảnh
đời dữ dội, những con
người đáng sợ, nguồn gốc
tội ác và đau thương đã
và đang xô đẩy bao con
người lương thiện vào con
đường đau khổ, tội lỗi, bế

2. Hình
tượng nhân
vật Chí phèo

2. Hình tượng nhân vật Chí phèo
Sự xuất hiện độc đáo của nhân vật
• Mở đầu tác phẩm là hình
ảnh: Chí Phèo vừa đi vừa chửi tiếng chửi cùng song hành trong
cuộc đời Chí- tiếng chửi báo hiệu
một Chí Phèo lưu manh, cô độc.

2. Hình tượng nhân vật Chí phèo
Sự xuất hiện độc đáo của nhân vật
Chí Phèo chửi
Chửi trời
Chửi đời

Chí Phèo nhận được

Trời có của riêng nhà nào
Đời là tất cả nhưng chẳng
là ai
Chửi cả làng Vũ Đại
Cả làng Vũ Đại tự nhủ
chắc nó trừ mình ra
Chửi cha đứa nào không
Nhưng cũng không ai ra
chửi nhau với hắn.
điều
Chửi đứa chết mẹ nào đẻ Trời không biết, cả làng Vũ
ra hắn cho hắn khổ
Đại cũng không ai biết

2. Hình tượng nhân vật Chí phèo
Sự xuất hiện độc đáo của nhân vật
• Mở đầu tác phẩm là hình
ảnh: Chí Phèo vừa đi vừa chửi tiếng chửi cùng song hành trong
cuộc đời Chí- tiếng chửi báo hiệu
một Chí Phèo lưu manh, cô độc.
=> CP chửi tất cả, rối loạn, tự đặt
mình vào thế đối lập với mọi
người. Cái mà Chí nhận được chỉ là
sự im lặng của mọi người.

2. Hình tượng nhân vật Chí phèo
Sự xuất hiện độc đáo của nhân vật
• Nguyên nhân
Say chỉ một phần; bởi cái say, cái tỉnh
luôn song song tồn tại trong con
người Chí.
• Ý nghĩa tiếng chửi
+ Tiếng chửi là phản ứng của Chí đối
với cuộc đời, bộc lộ tâm trạng bất
mãn cao độ khi bị làng xóm, xã hội
gạt
bỏ.lộ sự bất lực, tuyệt vọng của một con người cô đơn
+ Bộc
khủng khiếp muốn giao tiếp với đồng loại nhưng bị đồng
loại cự tuyệt. Tiếng chửi của Chí là âm thanh bi thiết của

2. Hình tượng nhân vật Chí phèo
Sự xuất hiện độc đáo của nhân vật
• Nguyên nhân
• Ý nghĩa tiếng chửi
• Nghệ thuật:
Vừa kể, vừa tả, vừa biểu hiện tâm lí
rất đặc sắc; ngôn ngữ nhân vật hòa
nhập ngôn ngữ tác giả.

2. Hình tượng nhân vật Chí phèo
Cuộc đời Chí Phèo
a. Trước khi đi ở tù.
• Lai lịch, nguồn gốc:
Xuất thân: mồ côi, bị bỏ rơi ở cái
lò gạch cũ
=> Bị tước đoạt gốc gác.

2. Hình tượng nhân vật Chí phèo
Cuộc đời Chí Phèo
a. Trước khi đi ở tù.
• Lớn lên
- Phải đi ở hết nhà này cho nhà
khác, sống cuộc sống bơ vơ
nơituổi:
nương
tựa.
-không
Năm 20
Làm
canh điền cho
nhà Bá Kiến.

2. Hình tượng nhân vật Chí phèo
Cuộc đời Chí Phèo
a. Trước khi đi ở tù.
• Lớn lên
- Năm 20 tuổi: Làm canh điền cho
nhà Bá Kiến.
+ Cuộc sống: nghèo khổ.
+ Con người: anh canh điền lương
thiện
+
Một người nông dân khỏe

mạnh và “hiền lành như đất”
+ Là một con người có lòng tự
trọng và có ước mơ giản dị về

2. Hình tượng nhân vật Chí phèo
Cuộc đời Chí Phèo
a. Trước khi đi ở tù.
=> Trước khi đi ở tù: số phận bất
hạnh nhưng là người nông dân
nghèo, hiền lành, lương thiện.
(Mang đầy đủ những phẩm chất tốt
đẹp của người nông dân).

2. Hình tượng nhân vật Chí phèo
Cuộc đời Chí Phèo
b. Bi kịch tha hoá
• Sự tha hoá từ anh canh điền đến tên
lưu manh
- Nguyên
nhân:
Do ghen tuông vu vơ của Bá Kiến.
Nhà tù không những tước mất của
Chí quyền tự do mà còn biến Chí trở
thành con người khác.

2. Hình tượng nhân vật Chí phèo
Cuộc đời Chí Phèo
b. Bi kịch tha hoá
• Sự tha hoá từ anh canh điền đến tên
lưu manh
- Nhân
hình:
+ Diện mạo: “cái đầu trọc lốc, cái
răng cạo trắng hớn, cái mặt thì đen
mà lại rất cơng cơng, hai mắt gườm
gườm trong gớm chết... Cái ngực
phanh đầy những nét chạm trổ rồng
phượng với một ông tướng cầm chùy,
cả
hai cánh
tay cũng
thế”.
+ Trang
phục:mặc
quần
nái đen
=> Ngoại hình: Lưu
với cái áo tây vàng.

2. Hình tượng nhân vật Chí phèo
Cuộc đời Chí Phèo
b. Bi kịch tha hoá
• Sự tha hoá từ anh canh điền đến tên
lưu manh
- Nhân
tính:
+ Triền miên trong những cơn say:
“Hắn về hôm trước, hôm sau đã thấy
ngồi uống rượu với thịt chó suốt từ
trưa đến xế chiều”.

2. Hình tượng nhân vật Chí phèo
Cuộc đời Chí Phèo
b. Bi kịch tha hoá
• Sự tha hoá từ anh canh điền đến tên
lưu manh
- Nhân
tính:
+ Sống bằng nghề gây gổ, chửi bới, dọa nạt, rạch mặt ăn
vạ: “Say khướt, hắn xách một cái vỏ chai đến cổng nhà bá
Kiến gọi tận tên tục ra mà chửi”, đánh nhau với Lí Cường,
“đập cái chai vào cột cổng” “choang một cái” và sau đó
“lăn lộn dưới đất, vừa lấy mảnh chai cào vào mặt” vừa kêu
làng “Ối làng nước ôi! Cứu tôi với...Ối làng nước ôi! Bố con
thằng Kiến nó đâm chết tôi! Thằng lí Cường nó đâm chết tôi
rồi, làng nước ôi!...”; lúc đang nằm dưới đất, bá Kiến hỏi hắn

2. Hình tượng nhân vật Chí phèo
Cuộc đời Chí Phèo
b. Bi kịch tha hoá
• Sự tha hoá từ con lưu manh thành quỷ dữ làng
Vũ Đại
- Biểu
hiện
+ Chí trượt dài trên con đường tha hóa.
Hắn chìm trong những cơn say dài
mênh mông, vô tận. “Những cơn say ….
Sai
hắntay
làm”
+ Bàn
Chí vấy đầy máu: trở thành
một kẻ đâm thuê, chém mướn “Phá bao
nhiêu…lương thiện”
+ Khuôn mặt được ví như mặt con vật lạ
“vàng vàng,….vết sẹo”

2. Hình tượng nhân vật Chí phèo
Cuộc đời Chí Phèo
b. Bi kịch tha hoá
• Sự tha hoá từ con lưu manh thành quỷ dữ làng
VũTóm
Đại lại: Từ một anh canh điền
=>
lương thiện, Chí đã biến thành một
“con quỷ dữ của làng Vũ Đại” bị cả xã
hội chối bỏ, Chí đã bị cướp đi cả nhân
hình lẫn nhân tính. Chí điển hình cho
hình ảnh người nông dân lao động bị
đè nén đến cùng cực, và cũng là một
nhân chứng tố cáo chế độ thực dân
phong kiến đã cướp đi quyền làm

2. Hình tượng nhân vật Chí phèo
Cuộc đời Chí Phèo
c. Sự hồi sinh của Chí Phèo sau khi gặp
nở biến tâm trạng của Chí sau gặp khi gặp và
•Thị
Diễn
được
chăm
sóc tâm trí:
- Sự
thức
tỉnh trong
+ Tỉnh rượu: Lần đầu tiên sau hơn
mười năm Chí Phèo tỉnh rượu, hết say
và hoàn
toàntiên
tỉnhsau
táo.hơn mười năm
=>
Lần đầu
sống kiếp của một con quỷ dữ, Chí
được hồi sinh lại tâm lí của một con
người.

Cuộc đời Chí Phèo
c. Sự hồi sinh của Chí Phèo sau khi
gặp
Thị
nở tâm trạng của Chí sau gặp khi gặp và
• Diễn
biến
đượcChí
chăm
Trong
sốngsóc
lại những cảm xúc đầy nhân tình:
+ Chí cảm nhận được “Mặt trời đã
cao, và nắng bên ngoài chắc là rực
rỡ”.
+ Chí nghe thấy, cảm nhận thấy
những âm thanh quen thuộc của cuộc
sống xung quanh “Tiếng chim hót
…..mái
cá”phán đoán cảnh
+ Chí lạichèo
hìnhđuổi
dung,

“một người đàn bà hỏi một người đàn
hình
ảnh, âm thanh ấy là
bà khác đi bán vải→những
ở Nam Ðịnh
về”
tiếng gọi tha thiết của cuộc sống.

2. Hình tượng nhân vật Chí phèo
Cuộc đời Chí Phèo
c. Sự hồi sinh của Chí Phèo sau khi gặp
nở biến tâm trạng của Chí sau gặp khi gặp và
•Thị
Diễn
được
chăm
sóc tâm trí:
- Sự
thức
tỉnh trong
+ Tỉnh ngộ: Nghĩ về cuộc đời mình
+ Trước hết, hắn “nao nao buồn” nhớ
về những ngày “rất xa xôi”, nhớ một
thời hắn đã từng ao ước “có một gia
đình nho nhỏ...”,

Thầy cô cần full bài giảng liên
hệ zalo:
0816435825