Ngữ văn 8

Các em nhìn thấy
điều gì ở hai bức
ảnh trên?

 Lòng yêu thương,
sự chia sẻ, giúp đỡ từ
những người xa lạ

I

1

TÌM HIỂU CHUNG
Tác giả

1

O.Henry (1862-1910) nhà văn Mỹ, chuyên
viết truyện ngắn

2 Bắt đầu sự nghiệp văn chương của mình và
đã có tiếng từ năm 1899

Tác phẩm của ông luôn hướng về những

3 người nghèo, những người bất hạnh.
4
O.Henry
(1862-1910)

- Các truyện ngắn của ông được độc giả và
giới phê bình yêu thích nhất là “Chiếc lá
cuối cùng”, “Món quà giáng sinh” và nhiều
truyện khác được chọn in trong quyển sách
này.

I

1

TÌM HIỂU CHUNG
Tác giả

I

2

TÌM HIỂU CHUNG
Tác phẩm

Xuất xứ

Thể loại

1

2

3

Truyện
Ngắn

Tự sự
+ Biểu
cảm

Là phần
cuối của
truyện
Chiếc lá
cuối cùng

PTBĐ

Ngôi kể

Trình tự kể

4

5

Ngôi thứ
3

Theo trình
tự diễn
biến của sự
việc

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

ĐỌC VĂN BẢN

Bố cục
Phần 1

 “Khi hai người... tảng
đá” : Những lo lắng của cụ
Bơ-men và Xiu
 Từ “Sáng hôm sau...

Phần 2

thế thôi” : Giôn-xi đã qua
cơn nguy hiểm
Phần 3

Đoạn còn lại : Xiu kể
cho Giôn-xi về cái chết
bất ngờ của cụ Bơ-men

Tóm tắt đoạn trích “Chiếc lá cuối cùng”
Xiu và Giôn-xi là hai nữ họa sĩ nghèo, còn trẻ, sống trong một căn hộ
thuê ở gần công viên Oa-sinh-tơn. Cụ Bơ-men cũng là một họa sĩ
nghèo thuê phòng ở tầng dưới. Bốn chục năm nay cụ mơ ước vẽ một
kiệt tác nhưng chưa thực hiện được. Lúc đó vào mùa đông, Giôn-xi bị
bệnh sưng phổi. Bệnh tật và nghèo túng khiến cô tuyệt vọng không
muốn sống nữa. Cô đếm từng chiếc lá còn lại trên cây thường xuân
bám vào tường gạch đối diện với cửa sổ, chờ khi nào chiếc lá cuối
cùng rụng nốt thì cô cũng buông xuôi, lìa đời. Biết được suy nghĩ đó
của Giôn-xi, cụ Bơ-men và Xiu rất lo lắng. Cụ Bơ-men đã âm thầm
thức suốt trong đêm mưa gió bão bùng để vẽ chiếc lá. Chiếc lá khiến
Giôn-xi nghĩ lại, cô hy vọng và muốn được sống. Tuy nhiên, cụ Bơ-men
lại chết vì bệnh sưng phổi . Xiu đã nói cho Giôn –xi nghe bí mật chiếc lá

Thời gian hoạt động: 7 phút

Thảo luận nhóm
 Nhóm 1: Nhân vật Giôn-xi( hoàn cảnh- tâm trạng)
 Nhóm 2:Nhân vật Xiu( Thái độ - hành động với Giôn- Xi)
 Nhóm 3: Nhân vật cụ Bơ-men( hoàn cảnh sống- tâm trạng và hành
động khi biết ý nghĩ của Giôn- Xi)
 Nhóm 4: Vì sao chiếc lá cụ Bơ- men vẽ được xem là kiệt tác?

II

1

TÌM HIỂU CHI TIẾT

Nhân vật Giôn-xi

a, Hoàn cảnh sống
 Là một nữ hoạ sĩ trẻ, nghèo,

sống trong khu ổ chuột.
 Có người bạn thân là Xiu.
 Bị bệnh sưng phổi nặng.
Nghèo túng, bệnh tật.

1. Nhân vật Giôn-xi
b, Tâm trạng của Giôn- xi

Lúc
đầu

Viêm phổi  Phong hàn vì nhà nghèo
không có tiền chữa.
Có ý nghĩ:
Chiếc lá thường xuân cuối cùng rụng thì cô sẽ lìa đời.
 Ngớ ngẩn, đáng thương.
Tâm trạng:
Chán nản, tuyệt vọng, buông xuôi, thờ ơ với sự sống
của chính bản thân mình

 Là một cô gái yếu đuối, tuyệt vọng, đáng thương

b, Tâm trạng của Giôn- xi
Thái độ
Ngạc nhiên: “Ô Kìa.”

Giôn-xi phát hiện cái lá
trên cây vẫn còn nguyên

Suy nghĩ
 Tự thấy mình con bé hư,
Hành động
Sau
muốn chết là một cái tội
 Nằm nhìn chiếc lá một
đó
 Có nhu cầu sống trở lại,
hồi lâu.
yêu bạn, yêu nghề
 Đòi ăn uống, soi
Nguyên nhân
gương, muốn đi vẽ
 Nhờ chiếc lá cuối
vịnh Na- plơ
cùng không rụng
 Chiếc lá cuối cùng đã đem lại sự hồi sinh cho
 Tình yêu thương của
Giôn - xi, cô đã chiến thắng bệnh tật, vượt qua
mọi người
được cái chết.

Nếu em gặp khó khăn hay thiếu thốn, bất hạnh trong
cuộc sống, em sẽ nghĩ gì?

II

1

TÌM HIỂU CHI TIẾT
Nhân vật Giôn-xi

Nghệ thuật:
Đảo ngược tình huống
Nghị lực và tình yêu cuộc
sống sẽ giúp con người
chiến thắng được bệnh tật,
khó khăn.

2 2.Nhân vật Xiu
Là một người biết
quan tâm, lo lắng,
giàu tình yêu thương

Là một người bạn
thân của Giôn-xi

Là người kể lại cho
Giôn-xi về cái chết của
cụ Bơ-men

 Lựa chọn thời điểm phù hợp:
 Chăm sóc Giôn-xi ân cần, chu
khi bạn khỏi bệnh
đáo như người thân : nấu cháo,
 Cô kể với giọng tiếc nuối, cảm
pha sữa
động và chân thành
 Luôn động viên bạn
 Rất hâm mộ và cảm phục tình
 Lo lắng khi những chiếc lá cứ
cảm của ông giành cho Giôn-xi
Cô không biết
rụng dần
chuyện cụ Bơ-men
 Vui mừng khi chiếc lá còn
vẽ tranh
bám trụ
 Nếu Xiu biết được ý định của cụ Bơ-men thì truyện sẽ kém hay đi vì Xiu không
bị bất ngờ và không thể thấy rõ tôi trạng lo lắng, thấm đượm tình người của cô.

2

Nhân vật Xiu

 Xiu là hiện thân của
tình yêu thương, đức hi
sinh, nhân hậu, tình bạn
đẹp, gắn bó, thủy chung.
 Tình yêu thương của
Xiu làm đẹp thêm bức
tranh tình người bao la
kì diệu của câu chuyện.

3. Nhân vật cụ Bơ-men

- Hoàn cảnh:
+ Họa sĩ nghèo, 40 năm mơ vẽ được 1 kiệt tác
+ Ngồi làm mẫu vẽ cho các họa sĩ trẻ
Þ
Người họa sĩ chân chính, đam mê nghệ thuật
- Tâm trạng& hành động:
+ …sợ sệt nhìn cây thường xuân
+ … chẳng nói năng gì
+ vẽ chiếc lá trong đêm mưa tuyết..chết vì bị sưng phổi

Þ Lo lắng cho số phận của Giôn-xi
=> Suy nghĩ để vẽ chiếc lá cứu Giôn-xi

Là con người cao thượng, nhân hậu, sẵn sàng hi sinh về người khác

3

Nhân vật cụ Bơ- men

Cuộc đời
Là một họa sĩ già, nghèo.
Kiếm sống bằng nghề ngồi làm mẫu vẽ.
Cụ mơ ước vẽ một kiệt tác nhưng chưa thực hiện được
Cụ là người tình cảm, giàu lòng yêu thương
Là người làm nên kiệt tác nhưng rồi lại không qua
khỏi vì bệnh sưng phổi
Là nhân vật truyền tải nghệ thuật và thông điệp của
nhà văn

3.Nhân vật cụ Bơ- men

Kiệt tác “Chiếc lá cuối cùng”
 Nó giống y như chiếc lá thật (giống đến nỗi cả Xiu và
Giôn-xi đều không nhận ra)
 Nó được vẽ trong một hoàn cảnh, một điều kiện hết sức
đặc biệt:vẽ âm thầm trong đêm tối, mưa gió, giá rét
 Nó được vẽ bằng tình yêu thương bao la, tấm lòng và sự
hy sinh cao thượng của cụ Bơ men, đem lại sự hồi sinh
cho Giôn -xi.

Tuyên
ngôn
nghệ
thuật:
sinh
- Nghệ
thuật
Kiệt
tác của
cụ Bơ
men là
sự tổng Vị
hoà nhân
hơn 40 năm
cầm
bút sự dồn
tụ cao
độ
của con
cái tâm,
cái tài, điều đó khiến cho tác phẩm của cụ trở thành bất tử.
“ Vì
người”

Tình huống đảo ngược truyện
Tình huống đảo ngược
lần thứ nhất: Lúc đầu,
Giôn-xi cứ như ngày
một tiến dần đến cái
chết, nhưng rồi lại trở
nên khỏe mạnh

Tình huống đảo ngược
lần thứ hai :Cụ Bơ-men
đang khoẻ mạnh, nhưng
rồi bất ngờ đổ bệnh và
không qua khỏi

Ý nghĩa

 Tạo sự liên kết giữa các nhân vật (cả 2 nhân vật
đều liên quan đến chiếc lá và bệnh viêm phổi
 Tạo sự hấp dẫn, bất ngờ cho người đọc

III

TỔNG KẾT

Nội dung
Truyện ca ngợi tình yêu thương
cao cả giữa những con người
nghèo khổ. Tôn vinh giá trị,
sức mạnh của nghệ thuật chân
chính mang đến niềm vui và
hạnh phúc cho con người..

IIIIIITỔNG KẾT

TỔNG KẾT

Nghệ thuật
- Cốt truyện dàn dựng chu đáo,

tình tiết sắp xếp khéo léo, hấp
dẫn
- Nghệ thuật đảo ngược tình
huống truyện hai lần đã tạo ra
hứng thú với người đọc

Hướng dẫn
về nhà
- Đọc lại văn bản
- Làm phần luyện tập
- Soạn bài : CTĐP Sống ở nơi hoang dã