CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ GIÁO VỀ DỰ GIỜ
MÔN: LỊCH SỬ - LỚP 10 A6
Giáo viên: Phạm Thị Thu Phương
Tổ: Xã hội
TRƯỜNG THPT TAM NÔNG
KIỂM TRA BÀI CŨ
CHƯƠNG V
VIỆT NAM TỪ THẾ KỈ XVI ĐẾN THẾ KỈ XVIII
Tiết 39, Bài 33
CHIẾN TRANH PHONG KIẾN VÀ SỰ CHIA CẮT ĐẤT NƯỚC
NỘI DUNG BÀI HỌC

1. SỰ SUY YẾU CỦA TRIỀU LÊ VÀ SỰ RA ĐỜI CỦA TRIỀU MẠC
+ Vua không quan tâm đến triều chính
+ Các thế lực phong kiến nổi dậy (Mạc Đăng Dung)
- Đầu thế kỉ XVI nhà Lê sơ lâm vào khủng hoảng, suy yếu:
HOẠT ĐỘNG
NHÓM
NHÓM 2
Biểu hiện của sự suy yếu đó?
NHÓM 3
Sau khi lên cầm quyền nhà Mạc đã thi hành những chính sách gì?
NHÓM 4
Trong thời gian cầm quyền nhà Mạc gặp phải những khó khăn gì?
NHÓM 1
Tại sao thế kỉ XVI nhà Lê sơ suy yếu?
Mạc Đăng Dung (1482 - 1541)
1. SỰ SUY YẾU CỦA TRIỀU LÊ VÀ SỰ RA ĐỜI CỦA TRIỀU MẠC


+ Vua khụng quan tõm d?n tri?u chớnh
+ Cỏc th? l?c phong ki?n n?i d?y (M?c Dang Dung)
+ Phong tr�o d?u tranh bựng n? ? nhi?u noi

- Năm 1527 Mạc Đăng Dung phế truất vua Lê lập ra triều Mạc
- Đầu thế kỉ XVI nhà Lê sơ lâm vào khủng hoảng, suy yếu:


+ Nhà Mạc xây dựng chính quyền theo mô hình cũ của nhà Lê.
+ Tổ chức thi cử đều đặn.
+ Xây dựng quân đội mạnh.
+ Giải quyết vấn đề ruộng đất cho nông dân .
 Bước đầu đã ổn định lại đất nước.
- Chính sách của nhà Mạc
- Nhà Mạc chịu nhiều khó khăn, sức ép:
+ Do sự chống đối của cựu thần nhà Lê
+ Do chính sách cắt đất thuần phục nhà Minh  bị mất lòng tin đối với nhân dân
=> Nhà Mạc bị khủng hoảng, cô lập  sụp đổ
Di tích thành nhà Mạc (Chi Lăng – Lạng Sơn)
* Nguyên nhân
- Do sự nổi dậy chống đối của các cựu thần nhà Lê, đứng đầu là Nguyễn Kim  thành lập chính quyền ở Thanh Hóa (Nam triều), đối đầu với nhà Mạc ở Thăng Long (Bắc triều.)
- Năm 1545 - 1592 chiến tranh Nam - Bắc triều bùng nổ
2. NỘI CHIẾN NAM – BẮC TRIỀU
2. NỘI CHIẾN NAM – BẮC TRIỀU
Em hãy khái quát diễn biến, kết quả của cuộc chiến tranh Nam – Bắc triều?
+ Giai đoạn 1 (1545 – 1569): Nam triều giành thế chủ động  tấn công Bắc triều
+ Giai do?n 2 (1570 - 1583): B?c tri?u ph?n cụng
+ Giai đoạn 3 (1583 – 1592): Bắc triều suy sụp  Nam triều phản công
* Diễn biến: 3 giai đoạn
- Nam tri?u gi�nh th?ng l?i? Nh� M?c s?p d? ? C?c di?n chi?n tranh Nam - B?c tri?u k?t thỳc
* Kết quả:
* Hậu quả:
- Gây ra bao cảnh đau thương, chết chóc, đẩy hàng chục vạn trai tráng vào cảnh chém giết lẫn nhau.
- Tàn phá mùa màng, gây nên hàng loạt trận đói: 1557, 1559, 1570, 1571, 1572 1577,…
Lược đồ Bắc triều – Nam triều và Đàng Trong, Đàng Ngoài
* Nguyên nhân
+ Ở Thanh Hóa: Nam Triều vẫn tồn tại nhưng quyền lực nằm trong tay họ Trịnh.
+ Ở mạn Nam: Họ Nguyễn cát cứ xây dựng chính quyền riêng.
 Hai thế lực : Trịnh – Nguyễn tìm cách tiêu diệt lẫn nhau
Nguyên nhân dẫn đến cuộc chiến tranh Trịnh - Nguyễn?
3. NỘI CHIẾN TRỊNH – NGUYỄN VÀ SỰ PHÂN CHIA ĐÀNG TRONG – ĐÀNG NGOÀI
Bản đồ hành chính thời Lê sơ
Thuận Hóa
Em hãy khái quát diễn biến, kết quả của cuộc chiến tranh Trịnh – Nguyễn?
+ Năm 1627 họ Trịnh đem quân đánh họ Nguyễn, chiến tranh Trịnh - Nguyễn bùng nổ.
+ Trong gần nửa thế kỉ hai bên đánh nhau 7 lần (vào các năm 1627, 1630, 1643, 1648, 1655 , 1660 và 1672) không phân thắng bại quân sĩ tổn hao  nhân dân cực khổ
* Diễn biến:
- Năm 1672 hai bên giảng hòa, lấy sông Gianh làm giới tuyến => Đất nước bị chia cắt: Đàng Trong
Đàng Ngoài
* Kết quả:
3. NỘI CHIẾN TRỊNH – NGUYỄN VÀ SỰ PHÂN CHIA ĐÀNG TRONG – ĐÀNG NGOÀI
sông Gianh
Đàng Ngoài
Đàng Trong


+ Phá tan sự thống nhất của quốc gia
+ Tạo ra tình trạng chia cắt đất nước thành 2 vùng Đàng Trong, Đàng Ngoài
+ Mọi tiềm lực phát triển đất nước bị tiêu tan
+ Xã hội khủng hoảng, nhân dân đói khổ
 Tuy nhiên, đó chỉ là sự chia cắt tạm thời, nhân dân ta vẫn quan niệm đây chỉ là 2 khu vực, 2 vùng miền của một quốc gia Đại Việt
* Hậu quả của cuộc chiến tranh
Xã
* Bộ máy nhà nước Đàng Ngoài
Hội chầu ở triều đình vua Lê (tranh vẽ thế kỉ XVII)
Hội chầu ở phủ chúa Trịnh (tranh vẽ thế kỉ XVII)
Chính quyền Đàng Trong đến năm 1744
Chính quyền Đàng Trong (1744)
Nhà Lê suy yếu
Bắc triều
Nam triều
Mạc Đăng Dung
Nguyễn Kim
Hơn 50 năm
Năm1592 chiến tranh chấm dứt
Họ Trịnh
Họ Nguyễn
Khoảng 50 năm
Đánh nhau 7 lần
Đất nước bị chia cắt
Đàng Ngoài
Đàng Trong
Nhân dân cực khổ
Nam triều
BÀI TẬP CỦNG CỐ
Câu 1: Cuộc nội chiến Nam - Bắc triều kéo dài trong khoảng thời gian nào?
A. Từ năm 1527 - 1592
B. Từ năm 1545 - 1592
D. Từ năm 1559 - 1677
C. Từ năm 1545 - 1555
Câu 2:Triều Mạc kết thúc vai trò cai trị nước ta vào thời gian nào?
A. Năm 1592
B. Năm 1545
C. Năm 1667
D. Năm 1677
Câu 3: Khi cuộc chiến tranh Nam - Bắc triều đang tiếp diễn thì nội bộ Nam triều như thế nào?
A. Đoàn kết để chống Bắc triều
B. Đã nẩy sinh mầm mống của sự chia rẽ
C. Đã diễn ra mâu thuẫn gay gắt trong nội bộ Nam triều
D. Đã nẩy sinh mầm mống của sự chia rẽ nhưng không ảnh hưởng đến nội bộ Nam triều
Em hãy khoanh vào đáp án đúng nhất cho mỗi câu hỏi sau đây
Câu 4: Để tránh âm mưu bị ám hại của họ Trịnh, Nguyễn Hoàng đã tìm cách vào trấn thủ ở đâu?
A.Thanh Hoá
B. Quảng Nam
C. Thuận Hoá
D. Thuận Quảng
Câu 5: Vì sao Nguyễn Hoàng xin vào trấn thủ ở mạn Nam?
A.Tránh sự xung đột Nam - Bắc triều
B. Tập hợp nhân dân khai hoang
C. Tránh âm mưu bị ám hại của họ Trịnh
D. Tất cả các lí do trên

Câu 7: Họ Trịnh và họ Nguyễn đánh nhau mấy lần và trong bao nhiêu năm?
A. Khoảng 50 năm, đánh nhau 8 lần. C. Khoảng 100 năm, đánh nhau 7 lần.
B. Khoảng 50 năm, đánh nhau 7 lần.
Câu 8: Kết quả của cuộc chiến tranh Trịnh – Nguyễn là:
A. Hai họ lấy sông Gianh làm ranh giới, chia cắt đất nước thành Đàng Trong và Đàng Ngoài.
B. Lấy sông Hồng làm ranh giới, chia đất nước thành hai miền.
C. Đất nước thái bình thu về một mối.

Câu 9: Hậu quả của chiến tranh Trịnh – Nguyễn là:
A. Kinh tế đất nước phát triển, nhân dân no ấm. C. Nhân dân cực khổ.
B. Đất nước bị chia cắt, nhân dân cực khổ.
Câu 6: Nguyên nhân dẫn đến chiến tranh Trịnh - Nguyễn là:
A. Trịnh Kiểm khiêu chiến với Nguyễn Hoàng.
B. Nguyễn Kim sai con là Nguyễn Hoàng đem quân đánh nhà Trịnh
C. Khi Nguyễn Kim chết hai thế lực phong kiến họ Trịnh và họ Nguyễn tranh giành quyền lực với nhau đã gây nên chiến tranh Trịnh – Nguyễn
Hết tiết 39
Chúc các em học tốt !

THANK YOU FOR ATTENTION !