Tuần 7. Chiếu cầu hiền (Cầu hiền chiếu)

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn: tham khảo
Người gửi: Vũ Thị Thuỳ Dương
Ngày gửi: 17h:23' 15-04-2025
Dung lượng: 490.2 KB
Số lượt tải: 27
Nguồn: tham khảo
Người gửi: Vũ Thị Thuỳ Dương
Ngày gửi: 17h:23' 15-04-2025
Dung lượng: 490.2 KB
Số lượt tải: 27
Số lượt thích:
0 người
* Luận điểm 2: Thực trạng nhiều kẻ sĩ đang trốn tránh
việc đời, trong khi vua mong mỏi gặp người tài.
- Dẫn chứng 1: kẻ sĩ ở ẩn ngòi khe, trốn tránh việc
đời, những bậc tinh anh kiêng dè không dám lên
tiếng, có kẻ gõ mõ canh cửa, ra biển vào sông, chết
đuối trên cạn, lẩn tránh suốt đời. -> Kẻ sĩ bất hợp tác
với nhà Nguyễn, quay lưng với thời cuộc.
- Dẫn chứng 2: Vua Ghé chiếu lắng nghe, ngày đêm
mong mỏi. -> Nhà vua khiêm tốn, khắc khoải, thành
tâm mong chờ.
=> Dẫn chứng thực tế, cách nói tế nhị, châm biếm
nhẹ nhàng, lay động.
* Luận điểm 3: Những khó khăn trong buổi đầu xây dựng
triều đại mới và sự cần thiết phải có người tài giúp nước.
- Dẫn chứng: Thẳng thắn thừa nhận bất cập của triều đại
mới: Đất nước vừa mới bắt đầu triều đại mới; còn nhiều
khó khăn: kỉ cương triều chính còn khiếm khuyết, công
việc ngoài biên đương phải lo toan, dân còn mệt nhọc, đức
hóa của vua chưa kịp thấm nhuần khắp nơi.
- Lí lẽ: Suy luận logic, chạm đến chân lí phỏ biến, ai cũng
phải thừa nhận: Kìa như trời còn tăm tối thì đáng quân tử
trổ tài. Nay buổi đầu đại đình… Nghĩ cho kĩ thì ..-> Người
hiền tài phải ra phục vụ hêt mình cho triều đại mới.
- Yếu tố biểu cảm: Trẫm nơm nớp.., huống nay trên dải
đất văn hiến…, suy đi tính lại…
-> lời gan ruột, chân thành, tha thiết cầu hiền tài hơn bao
giờ hết nhưng cũng rất kiên quyết.
=> Lập luận chặt chẽ, logic, vừa đề cao, vừa
thuyết phục người hiền, vừa châm biếm, vừa
ràng buộc, vừa mở ra con đường cho người hiền
ra giúp đời.
* Luận điểm 4: Cách thức chiêu mộ người hiền tài.
• Đường lối cầu hiền
- Đối tượng: quan viên lớn nhỏ, thứ dân trăm họ.
- Cách thức cầu hiền:
+ Người có tài năng học thuật dâng sớ tâu bày,
không sợ bị bắt tội nếu có ý nghĩa viển vông, xa rời thực
tế.
+ Người có nghề hay nghiệp giỏi các quan tiến
cử, được gặp mặt vua được phát huy sở trường được
tôn trọng tài năng sở nguyện
+ Người có tài đời chưa biết đến tự tiến cử không
sợ bị chê cười
-> Rộng mở, dân chủ, thiết thực, dễ thực hiện, an tâm, thể
hiện tầm nhìn xa trông rộng và tấm lòng vì nước vì dân
của vua Quang Trung
• Lời khuyến dụ
Khẳng định triều đại mới mở ra đang là thời “trời
trong sáng, đất thanh bình” là cơ hội tốt cho người
hiền thi thố tài năng, xây dựng nghiệp lớn, ghi tên
mình vào lịch sử, để lại tiếng thơm muôn đời.
-> Lời lẽ chân thành, tha thiết có tác dụng khích lệ,
động viên kẻ sĩ ra phò tá giúp đời.
3. Sức thuyết phục của bài Chiếu
- Tư tưởng đúng đắn, quang minh chính đại thể
hiện qua luận đề: Cần người hiền tài ra giúp nước.
- Luận điểm rõ ràng, rành mạch, có quan hệ chặt
chẽ với nhau.
- Lí lẽ sắc bén, bằng chứng xác thực, thái độ chân
thành, thể hiện sự thấu hiểu lòng người, lời mời
gọi tha thiết.
III. Tổng kết
1. Nghệ thuật:
- Cách nói sùng cổ
- Lời văn ngắn gọn, súc tích, tư duy sáng rõ, lập luân
chặt chẽ, khúc chiết kết hợp với tình cảm tha thiết,
mãnh liệt có sức thuyết phục cả về lý và tình.
2. Ý nghĩa văn bản:
Thể hiện tầm nhìn chiến lược của vua Quang Trung
trong việc cầu hiền tài phục vụ cho sự nghiệp dựng
nước và khát vọng xây dưng đất nước vững mạnh
HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP
Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:
Từng nghe nói rằng: Người hiền xuất hiện ở đời,
thì như ngôi sao sáng trên trời cao. Sao sáng ắt chầu về
ngôi Bắc Thần, người hiền ắt làm sứ giả cho thiên tử.
Nếu như che mất ánh sáng, giấu đi vẻ đẹp, có tài mà
không được đời dùng, thì đó không phải là ý trời sinh ra
người hiền vậy.
( Trích Chiếu cầu hiền- Ngô Thì Nhậm)
1/ Nêu nội dung chính của văn bản trên.
2/ Câu văn Người hiền xuất hiện ở đời, thì như ngôi sao
sáng trên trời cao.Sao sáng ắt chầu về ngôi Bắc Thần,
người hiền ắt làm sứ giả cho thiên tử sử dụng biện pháp
tu từ gì?
Gợi ý:
1/ Nội dung chính của văn bản trên: Vai trò và sứ mệnh của
người hiền đối với nhà vua và đất nước.
2/ Hai câu trên sử dụng biện pháp tu từ so sánh : người hiềnngôi sao sáng ; thiên tử- sao Bắc Thần ( tức Bắc Đẩu)
Tác giả quan niệm về người hiền : tác giả ví người hiền như
ngôi sao sáng. Quy luật vận động của các vì sao sáng là chầu
về Bắc Thần, mà Thiên tử là Bắc Thần. Như vậy, tác giả không
chỉ đưa ra quan niệm về người hiền mà còn nêu rõ quy luật xử
thế của người hiền : người hiền phải do Thiên tử sử dụng, nếu
không làm như vậy là trái với đạo trời.
3/Việc xác định vai trò và nhiệm vụ của người hiền tài có tác
dụng khẳng định việc chiêu hiền, cầu hiền của nhà vua là có cơ
sở, có căn cừ, là hợp lòng trời, lòng người.
BÀI HỌC Ý NGHĨA TỪ BÀI CHIẾU
Nhận
thức
Thời đại nào người hiền tài cũng có vai
trò quan trọng đối với sự phát triển
của đất nước.
Cần biết quý trọng người hiền tài.
Thái độ
Hành
động
- Cần có chính sách đãi ngộ người hiền
tài.
- Có chính sách, đường lối để phát hiện,
bồi dưỡng nhân tài, đặc biệt chú trong
đầu tư cho giáo dục, xem giáo dục là
quốc sách hàng đầu.
• Kể những hình thức chiêu
mộ hiền tài của Đảng và đất
nước ta ngày nay.
LUYỆN TẬP – • Hãy viết đoạn văn ngắn
(khoảng 150 chữ) trình bày
VẬN DỤNG.
suy nghĩ của anh/chị về ý
kiến: Con người sẽ trở
nên hạnh phúc và thành
công nhất khi được cống
hiến” .
việc đời, trong khi vua mong mỏi gặp người tài.
- Dẫn chứng 1: kẻ sĩ ở ẩn ngòi khe, trốn tránh việc
đời, những bậc tinh anh kiêng dè không dám lên
tiếng, có kẻ gõ mõ canh cửa, ra biển vào sông, chết
đuối trên cạn, lẩn tránh suốt đời. -> Kẻ sĩ bất hợp tác
với nhà Nguyễn, quay lưng với thời cuộc.
- Dẫn chứng 2: Vua Ghé chiếu lắng nghe, ngày đêm
mong mỏi. -> Nhà vua khiêm tốn, khắc khoải, thành
tâm mong chờ.
=> Dẫn chứng thực tế, cách nói tế nhị, châm biếm
nhẹ nhàng, lay động.
* Luận điểm 3: Những khó khăn trong buổi đầu xây dựng
triều đại mới và sự cần thiết phải có người tài giúp nước.
- Dẫn chứng: Thẳng thắn thừa nhận bất cập của triều đại
mới: Đất nước vừa mới bắt đầu triều đại mới; còn nhiều
khó khăn: kỉ cương triều chính còn khiếm khuyết, công
việc ngoài biên đương phải lo toan, dân còn mệt nhọc, đức
hóa của vua chưa kịp thấm nhuần khắp nơi.
- Lí lẽ: Suy luận logic, chạm đến chân lí phỏ biến, ai cũng
phải thừa nhận: Kìa như trời còn tăm tối thì đáng quân tử
trổ tài. Nay buổi đầu đại đình… Nghĩ cho kĩ thì ..-> Người
hiền tài phải ra phục vụ hêt mình cho triều đại mới.
- Yếu tố biểu cảm: Trẫm nơm nớp.., huống nay trên dải
đất văn hiến…, suy đi tính lại…
-> lời gan ruột, chân thành, tha thiết cầu hiền tài hơn bao
giờ hết nhưng cũng rất kiên quyết.
=> Lập luận chặt chẽ, logic, vừa đề cao, vừa
thuyết phục người hiền, vừa châm biếm, vừa
ràng buộc, vừa mở ra con đường cho người hiền
ra giúp đời.
* Luận điểm 4: Cách thức chiêu mộ người hiền tài.
• Đường lối cầu hiền
- Đối tượng: quan viên lớn nhỏ, thứ dân trăm họ.
- Cách thức cầu hiền:
+ Người có tài năng học thuật dâng sớ tâu bày,
không sợ bị bắt tội nếu có ý nghĩa viển vông, xa rời thực
tế.
+ Người có nghề hay nghiệp giỏi các quan tiến
cử, được gặp mặt vua được phát huy sở trường được
tôn trọng tài năng sở nguyện
+ Người có tài đời chưa biết đến tự tiến cử không
sợ bị chê cười
-> Rộng mở, dân chủ, thiết thực, dễ thực hiện, an tâm, thể
hiện tầm nhìn xa trông rộng và tấm lòng vì nước vì dân
của vua Quang Trung
• Lời khuyến dụ
Khẳng định triều đại mới mở ra đang là thời “trời
trong sáng, đất thanh bình” là cơ hội tốt cho người
hiền thi thố tài năng, xây dựng nghiệp lớn, ghi tên
mình vào lịch sử, để lại tiếng thơm muôn đời.
-> Lời lẽ chân thành, tha thiết có tác dụng khích lệ,
động viên kẻ sĩ ra phò tá giúp đời.
3. Sức thuyết phục của bài Chiếu
- Tư tưởng đúng đắn, quang minh chính đại thể
hiện qua luận đề: Cần người hiền tài ra giúp nước.
- Luận điểm rõ ràng, rành mạch, có quan hệ chặt
chẽ với nhau.
- Lí lẽ sắc bén, bằng chứng xác thực, thái độ chân
thành, thể hiện sự thấu hiểu lòng người, lời mời
gọi tha thiết.
III. Tổng kết
1. Nghệ thuật:
- Cách nói sùng cổ
- Lời văn ngắn gọn, súc tích, tư duy sáng rõ, lập luân
chặt chẽ, khúc chiết kết hợp với tình cảm tha thiết,
mãnh liệt có sức thuyết phục cả về lý và tình.
2. Ý nghĩa văn bản:
Thể hiện tầm nhìn chiến lược của vua Quang Trung
trong việc cầu hiền tài phục vụ cho sự nghiệp dựng
nước và khát vọng xây dưng đất nước vững mạnh
HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP
Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:
Từng nghe nói rằng: Người hiền xuất hiện ở đời,
thì như ngôi sao sáng trên trời cao. Sao sáng ắt chầu về
ngôi Bắc Thần, người hiền ắt làm sứ giả cho thiên tử.
Nếu như che mất ánh sáng, giấu đi vẻ đẹp, có tài mà
không được đời dùng, thì đó không phải là ý trời sinh ra
người hiền vậy.
( Trích Chiếu cầu hiền- Ngô Thì Nhậm)
1/ Nêu nội dung chính của văn bản trên.
2/ Câu văn Người hiền xuất hiện ở đời, thì như ngôi sao
sáng trên trời cao.Sao sáng ắt chầu về ngôi Bắc Thần,
người hiền ắt làm sứ giả cho thiên tử sử dụng biện pháp
tu từ gì?
Gợi ý:
1/ Nội dung chính của văn bản trên: Vai trò và sứ mệnh của
người hiền đối với nhà vua và đất nước.
2/ Hai câu trên sử dụng biện pháp tu từ so sánh : người hiềnngôi sao sáng ; thiên tử- sao Bắc Thần ( tức Bắc Đẩu)
Tác giả quan niệm về người hiền : tác giả ví người hiền như
ngôi sao sáng. Quy luật vận động của các vì sao sáng là chầu
về Bắc Thần, mà Thiên tử là Bắc Thần. Như vậy, tác giả không
chỉ đưa ra quan niệm về người hiền mà còn nêu rõ quy luật xử
thế của người hiền : người hiền phải do Thiên tử sử dụng, nếu
không làm như vậy là trái với đạo trời.
3/Việc xác định vai trò và nhiệm vụ của người hiền tài có tác
dụng khẳng định việc chiêu hiền, cầu hiền của nhà vua là có cơ
sở, có căn cừ, là hợp lòng trời, lòng người.
BÀI HỌC Ý NGHĨA TỪ BÀI CHIẾU
Nhận
thức
Thời đại nào người hiền tài cũng có vai
trò quan trọng đối với sự phát triển
của đất nước.
Cần biết quý trọng người hiền tài.
Thái độ
Hành
động
- Cần có chính sách đãi ngộ người hiền
tài.
- Có chính sách, đường lối để phát hiện,
bồi dưỡng nhân tài, đặc biệt chú trong
đầu tư cho giáo dục, xem giáo dục là
quốc sách hàng đầu.
• Kể những hình thức chiêu
mộ hiền tài của Đảng và đất
nước ta ngày nay.
LUYỆN TẬP – • Hãy viết đoạn văn ngắn
(khoảng 150 chữ) trình bày
VẬN DỤNG.
suy nghĩ của anh/chị về ý
kiến: Con người sẽ trở
nên hạnh phúc và thành
công nhất khi được cống
hiến” .
 








Các ý kiến mới nhất