Tiết 24-Bài 15
CHÍNH SÁCH CAI TRỊ CỦA CÁC TRIỀU ĐẠI PHONG KIẾN PHƯƠNG BẮC VÀ SỰ CHUYỂN BIẾN CỦA
XÃ HỘI ÂU LẠC
KIỂM TRA BÀI CŨ:
Em hãy kể một số thành tựu tiêu biểu của thời kì Văn Lang - Âu Lạc?Em thích nhất thành tựu nào? Vì sao?
Hình 1:Âu Lạc trước khi bị đô hộ
Hình 2:Âu Lạc sau khi bị đô hộ
NAM VIỆT
ÂU LẠC CŨ
Quan sát 2 bức hình,em hãy cho biết lãnh thổ nước Âu Lạc trước và sau khi bị các triều đại phong kiến phương Bắc đô hộ có gì khác?
Lược đồ hành chính nước ta dưới thời thuộc Đường
Lược đồ nước ta thời thuộc Hán
Quan sát Hình 1(SGK/66) mô tả sơ đồ tổ chức chính quyền đô hộ (phong kiến phương Bắc) theo nội dung sau:
-Dưới thời nhà Hán,lãnh thổ Âu Lạc gọi là:..… ………… ..do…………..………..........nắm giữ
-Dưới Giao Châu là…………….… ..do …………………...........nắm giữ
-Dưới quận là ………………..do…………………………………..…..nắm giữ
-Dưới huyện là……………..…..do…………………………………..…nắm giữ
Giao Châu
Thứ sử người Hán
Quận
Thái thú người Hán
Huyện
Huyện lệnh người Hán
Làng,xã
Hào trưởng người Việt
Sơ đồ tổ chức chính quyền đô hộ của nhà Hán ở nước ta từ sau khởi nghĩa Hai Bà Trưng
GIAO CHÂU
(Thứ sử người Hán)
Quận Giao Chỉ
(Thái thú người Hán)
Quận Cửu Chân
(Thái thú người Hán)
Quận Nhật Nam
(Thái thú người Hán)
Huyện
(Huyện lệnh người Hán)
Huyện
(Huyện lênh người Hán)
Huyện
(Huyện lênh người Hán)
Làng,xã
(Hào trưởng người Việt)
Làng,xã
(Hào trưởng người Việt)
Làng,xã
(Hào trưởng người Việt)
Lược đồ Âu Lạc dưới thời Hán đô hộ
Tống Bình
CHÂU GIAO
Các hình phạt nặng thường được chính quyền đô hộ
sử dụng để cai trị nhân dân ta thời Bắc thuộc
A
Quan sát Hình 3 (SGK/67):Trong hình,người dân đang làm gì?Thái độ của quan cai trị như thế nào?
Đọc tư liệu:
-Thái thú Tô Định (nhà Hán):”Dùng pháp luật trói buộc…chính sự tham lam tàn bạo”,”thấy tiền thì giương mắt lên”.
-Thái tú Tôn Tư (nhà Ngô):”Tham lam,làm hại dân chúng”.
-Thứ sử Tiêu Tư(nhà Lương):”Tàn bạo khắc nghiệt mất lòng dân”.
-Đô hộ An Nam Lý Tượng Cổ (nhà Đường):”Tham bạo,hà khắc,mất lòng dân chúng”.
-Tiết độ sứ Thái Kinh (nhà Đường):”Cai trị làm nhiều điều hà khắc thảm hại.Nhân dân khắp nơi ai cũng oán”.
Cách cai trị của các viên quan đứng đầu chính quyền đô hộ trên có điểm nào giống nhau?
Sản vật cống nạp
Bắt dân ta mò ngọc trai
Bắt nhân dân ta vào rừng săn voi và tê giác
THẢO LUẬN CẶP ĐÔI:
Em hãy nhận xét về các chính sách trên của các triều đại phong kiến phương Bắc đối với nhân dân ta?Theo em các chính sách bóc lột đó sẽ gây ra hậu quả gì?
THẢO LUẬN NHÓM:
Trong các chính sách về bộ máy cai trị,kinh tế,văn hóa,em thấy chính sách nào của các triều đại phong kiến phương Bắc là thâm độc nhất?Vì sao?
1. Địa danh nào dưới đây không phải là trị sở của các triều đại phong kiến phương Bắc trong thời kì Bắc thuộc?
A. Thành Cổ Loa.                               
B. Thành Luy Lâu.
C. Thành Tống Bình.                           
D. Thành Đại La.
2. Đứng đầu chính quyền đô hộ của nhà Hán ở các quận Giao Chỉ, Cửu Chân, Nhật Nam là:
A. Thứ sử.         
B. Thái thú.         
C. Huyện lệnh.        
D. Tiết độ sứ.
Bài tập 1:
3. Chính quyền đô hộ của người Hán được thiết lập tới tận cấp huyện từ thời kì nào?
A. Nhà Triệu.       
B. Nhà Hán.           
C. Nhà Ngô.         
D. Nhà Đường.
4. Ý nào dưới đây không thể hiện đúng chính sách cai trị về kinh tế của các triều đại phong kiến phương Bắc?
A. Chiếm ruộng đất của Âu Lạc lập thành ấp, trại.
B. Áp đặt chính sách tô, thuế nặng nề.
C. Cho phép nhân dân bản địa sản xuất muối và sắt.
D. Bắt nhân dân ta cống nạp các sản vật quý trên rừng, dưới biến.
Bài tập 2: Hãy lựa chọn từ/cụm từ cho sẵn: đồng hoá dân tộc, nhà Đường, tập quán, khởi nghĩa, người Hán để điền vào chỗ trống (...) trong đoạn sau:

Các triều đại phương Bắc từ nhà Hán đến (1) ..................... đều thi hành chính sách cai trị hà khắc. Chính quyền đô hộ còn thẳng tay đàn áp các cuộc (2) ........................ của nhân đân ta. Chúng còn thực hiện chính sách (3) ...................... đưa (4) ...................... sang ở lẫn với dân Việt, tìm mọi cách xoá bỏ những (5) ...................... lâu đời của người Việt.
nhà Đường
khởi nghĩa
đồng hóa dân tộc
người Hán
tập quán
Bài tập 3: Em hãy cho biết hậu quả chính sách bóc lột kinh tế của các triều đại phong kiến phương Bắc đối với nước ta:
Bài tập 4: Hãy trình bày tóm tắt chính sách cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc ở nước ta trong thời kì Bắc thuộc và rút ra nhận xét?

+ Về bộ máy cai trị: chia thành các đơn vị hành chính như châu - quận, dưới đó là huyện, Chính quyền từ cấp huyện trở lên đều do  người Hán nắm giữ.
+ Về kinh tế: Các quan cai trị chiếm ruộng đất của nhân dân, áp đặt chính sách tô thuế nặng nề, chính quyền nắm độc quyền về sắt và muối, bắt nhân dân cống nạp vật phẩm.
+ Về văn hóa xã hội: thực hiện chính sách đồng hóa dân tộc Việt và tìm cách xóa bỏ những tập quán lâu đời của người Việt.
- Nhận xét: qua chính sách cai trị có thể thấy sự hà khắc, tàn bạo và thâm hiểm của chính quyền đô hộ, đẩy nhân dân ta vào cảnh cùng quẫn về mọi mặt.