Giáo viên: Thạch Thị Thành

CHỦ ĐỀ 10: NĂNG LƯỢNG VÀ CUỘC SỐNG

Hằng ngày, em thường thực hiện rất nhiều các
hoạt động như: Kéo đẩy đồ vật, đi bộ, đi xe đạp,…
Tất cả các hoạt động này đều cần có năng lượng. Mặt
khác, khi thực hiện các hoạt động đó em đã tác dụng
lực lên các vật. Vậy, giữa năng lượng và lực tác dụng
lên các vật có liên hệ với nhau như thế nào?

NĂNG
LƯỢNG

BÀI 41: NĂNG LƯỢNG
I. Các dạng năng lượng
1. Tìm hiểu một số dạng năng lượng

Tìm hiểu một số dạng năng lượng

ĐỘNG NĂNG

THẾ NĂNG HẤP DẪN

NHIỆT NĂNG

ĐIỆN NĂNG

THẾ NĂNG ĐÀN HỒI

QUANG NĂNG

HÓA NĂNG

HOẠT ĐỘNG NHÓM
Chia lớp thành 4 nhóm và tìm hiểu các nội dung trong 5 phút:
Nhóm 1: Động năng- thế năng hấp dẫn
Nhóm 2:Thế năng đàn hồi
Nhóm 3: quang năng-Nhiệt năng
Nhóm 4:Điện năng-hóa năng
Trả lời các câu hỏi:
1. Năng lượng nhóm bạn đang tìm hiểu có được khi nào?
2. Lấy ví dụ về dạng năng lượng đó.

BÁO CÁO HOẠT ĐỘNG NHÓM
a. Động năng
Động năng là năng lượng có được khi vật chuyển
động
Ví dụ: Xe đạp đang chạy, máy bay đang bay, con
chim bay,...

b. Thế năng hấp dẫn
Thế năng hấp dẫn là năng lượng có được khi vật ở
trên cao so với mặt đất.
Ví dụ: Quả bóng bay, bóng đèn trên trần nhà, nhảy
dù,....

c. Thế năng đàn hồi
Thế năng đàn hồi là năng lượng có được khi vật bị
biến dạng
Ví dụ: Nệm bị lún, dây thun bị kéo dãn, dây cung bị
kéo dãn,...

d. Quang năng
Quang năng là năng lượng có được khi vật phát ra
ánh sáng
Ví dụ: Bóng đèn đang sáng, đom đóm, mặt trời ban
ngày,...

e. Nhiệt năng
Nhiệt năng là năng lượng có được khi vật nóng
lên.
Ví dụ: Nước nóng, nấu cơm, bóng đèn nóng lên,...

f. Điện năng
Điện năng là năng lượng có được khi vật tạo ra
dòng điện
Ví dụ: nhà máy thủy điện, điện gió, Ăc-quy,...

g. Hóa năng
Hóa năng là năng lượng do quá trình biến đổi hóa
học tạo ra.
Ví dụ: Pin,ăn thức ăn, xăng dầu, diêm, pháo hoa,...

?. Em hãy nêu hoạt động hằng ngày của em có sử dụng các dạng
năng lượng như động năng, thế năng hấp dẫn, thế năng đàn hồi,
nhiệt năng, quang năng, hóa năng,...

 TL: - Động năng: các phương tiện giao thông chạy trên
đường, con chim đang bay, …
 - Quang năng: Ngọn lửa phát ra ánh sáng, mắt trời phát ra
ánh sáng, bóng đèn, …
 - Nhiệt năng: Bàn là ủi quần áo, máy sưởi,…
 - Điện năng: Trạm phát điện gió, thủy điện,…
 - Hóa năng: Năng lượng trong cục pin, xăng dầu,…

Động năng

Điện năng

Thế năng
hấp dẫn

Thế năng hấp dẫn
và động năng

Nhiệt năng và
Quang năng
Năng lượng âm: năng lượng lan truyền
từ các nguồn âm

? Kể tên dạng năng lượng có liên quan đến hoạt
động được mô tả trong hình sau:
TL: Dạng năng lượng

có liên quan đến hoạt
động được mô tả ở
hình là động năng và
thế năng đàn hồi.

2. Phân loại năng lượng theo tiêu chí
- Theo nguồn tạo ra năng lượng : Cơ năng (động năng, thế năng), nhiệt năng,
điện năng, quang năng, hóa năng, năng lượng hạt nhân, …
- Theo nguồn gốc vật chất của năng lượng:
+ Năng lượng chuyển hóa toàn phần là dạng năng lượng được sinh ra từ nhiên
liệu hóa thạch như than đá, dầu mỏ, khí tự nhiên.
+ Năng lượng tái tạo là dạng năng lượng như ánh sáng mặt trời, gió, thủy triều,
hạt nhân, địa nhiệt…
- Theo mức độ ô nhiễm môi trường:
+ Năng lượng sạch: năng lượng mặt trời, nặng lượng gió, năng lượng thủy
triều...
+ Năng lượng gây ô nhiễm môi trường: năng lượng hóa thạch…

Bài tập 3 (Trang 182). Hãy chọn tên dạng năng lượng ở
cột A phù hợp với tất cả các nguồn cung cấp ở cột B.
A: Dạng năng lượng

B: Nguồn cung cấp

1. Cơ năng

a) Đèn LED, Mặt Trăng, Mặt Trời

2. Nhiệt năng

b) Gas, pin, thực phẩm

3. Điện năng

c) Quả bóng đang lăn, lò xo dãn, tàu lượn trên cao

4. Quang năng

d) Lò sưởi, Mặt Trời, bếp gas

5. Hóa năng

e) Pin mặt trời, máy phát điện, tia sét

Câu 1. Năng lượng mà một vật có được do chuyển động được gọi là …
A. thế năng
B. động năng
C. nhiệt năng
D. cơ năng
Câu 2. Vật ở trên cao so với mặt đất có năng lượng gọi là …
A. nhiệt năng
B. thế năng đàn hồi
C. thế năng hấp dẫn
D. động năng
Câu 3. Điền vào chỗ trống “…” để thành câu hoàn chỉnh:
Nhiên liệu là các vật liệu khi bị đốt cháy giải phóng năng lượng dưới dạng …
A. nhiệt và ánh sáng
B. nhiệt và năng lượng hóa học
C. nhiệt và năng lượng âm
D. quang năng và năng lượng âm

Câu 4. Cầu thủ đá quả bóng bay lên cao so với mặt đất. Hỏi tại độ cao bất kì quả bóng có
những năng lượng nào?
A. thế năng đàn hồi và động năng
B. thế năng hấp dẫn và động năng
C. nhiệt năng và quang năng
D. năng lượng âm và hóa năng
Câu 6. Trong các vật chất sau đây, vật chất nào đều có nhiệt năng?
A. Bóng đèn đang sáng, pin, thức ăn đã nấu chín.
B. Lò sưởi đang hoạt động, Mặt Trời, lò xo dãn.
C. gas, pin Mặt Trời, tia sét.
D. Mặt Trời, tia sét, lò sưởi đang hoạt động.

HOẠT ĐỘNG CÁ NHÂN

Bài tập vận dụng
Câu 2. Em hãy nêu một số dạng năng lượng mà
nguồn sản sinh ra nó là liên tục, được coi là vô
hạn và một số dạng năng lượng mà nguồn sản
sinh ra nó là hữu hạn.
Câu 3. Theo em, những dạng năng lượng nào
trong quá trình khai thác - sử dụng sẽ gây ảnh
hưởng xấu tới môi trường? Nêu một số ví dụ.

Trả lời
Câu 2:
Một số dạng năng lượng mà nguồn sản sinh ra nó là hữu hạn như than đá, dầu mỏ,...
Một số dạng năng lượng mà nguồn sản sinh ra nó được coi là vô hạn như năng lượng
mặt trời, năng lượng gió,...

Câu 3: Những dạng năng lượng mà trong quá trình khai thác - sử dụng sẽ gây ảnh
hưởng xấu tới môi trường là dạng năng lượng được sinh ra từ nhiên liệu hoá thạch
như than đá, dầu mỏ,...
Ví dụ: Khai thác than đá, dầu mỏ tạo ra lượng lớn khói, bụi làm ô nhiễm không
khí, gây ô nhiễm nguồn nước, làm phá huỷ hệ sinh thái và đa dạng sinh vật,...