GIÁO DỤC ĐỊA PHƯƠNG

7
Lê Thanh Hiếu

TỈNH ĐỒNG THÁP
TÀI LIỆU GIÁO DỤC ĐỊA
PHƯƠNG
ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH ĐỒNG
THÁP

LỚP 7

KHỞI ĐỘNG

- Em biết được những gì về những lời hát ca dao- dân ca có
trong đoạn phim?
- Em có cảm nghĩ gì về vẻ đẹp và con người quê hương
Đồng Tháp?

Đồng Tháp là vùng đất trù phú, nằm ở miền Tây
Nam Bộ Việt Nam, nổi tiếng với những cánh đồng sen
bát ngát, các câu chuyện lịch sử hào hùng và nền văn
hóa đậm đà bản sắc dân tộc.
Ca dao, dân ca của Đồng Tháp phản ánh sâu
sắc đời sống tinh thần, tâm hồn và vẻ đẹp của con
người nơi đây. Ca dao, dân ca Đồng Tháp không chỉ là
những câu hát ru, những bài ca mộc mạc mà còn chứa
đựng những triết lý sống, lòng yêu quê hương đất nước
và tinh thần đoàn kết của người dân.
Đó là những nội dung mà chúng ta sẽ tìm hiểu
trong bài học hôm nay.

CHỦ ĐỀ 2

CA DAO, DÂN CA ĐỒNG THÁP

Nhận biết
được một số
đặc điểm cơ
bản của ca
dao, dân ca
Đồng Tháp.

Nhận biết
được một số
yếu tố nội
dung, hình
thức của
một số bài
ca dao, dân
ca Đồng
Tháp.

Xác định
được những
dấu ấn văn
hoá địa
phương
trong các
văn bản ca
dao, dân ca.

Trình bày
được cảm
nhận của
bản thân về
một số bài
ca dao, dân
ca Đồng
Tháp.

Bồi dưỡng
tình yêu quê
hương Đồng
Tháp.

NỘI DUNG BÀI HỌC

I. MỘT SỐ NÉT KHÁI
QUÁT VỀ CA DAO,
DÂN CA ĐỒNG THÁP

II. ĐỌC HIỂU MỘT
SỐ VĂN BẢN CA
DAO, DÂN CA Ở
ĐỒNG THÁP

HÌNH THÀNH
KIẾN THỨC MỚI

Chủ đề 2

CA DAO, DÂN CA ĐỒNG THÁP

I. Một số nét khái quát về ca dao, dân ca
Đồng
1. ĐặcTháp
điểm chung
Em hiểu thế nào là
ca dao, dân ca?

Ca dao, dân ca là các sáng tác
dân gian bằng văn vần vốn được
gọi là ca dao và phần lời của
những bài dân ca, được sáng tác
bởi cộng đồng người lao động
bình dân và truyền lại bằng con
đường truyền miệng.

Chủ đề 2

CA DAO, DÂN CA ĐỒNG THÁP

I. Một số nét khái quát về ca dao, dân ca
Đồng
1. ĐặcTháp
điểm chung
Ca dao, dân ca là các sáng tác dân gian bằng văn vần vốn được gọi là ca dao và phần lời của
những bài dân ca, được sáng tác bởi cộng đồng người lao động bình dân và truyền lại bằng con
đường truyền miệng.

Chủ đề 2

CA DAO, DÂN CA ĐỒNG THÁP

I. Một số nét khái quát về ca dao, dân ca
Đồng
1. ĐặcTháp
điểm chung
Em có nhận xét gì về số
lượng ca dao, dân ca địa
phương Đồng Tháp?

Chủ đề 2

CA DAO, DÂN CA ĐỒNG THÁP

I. Một số nét khái quát về ca dao, dân ca
Đồng
1. ĐặcTháp
điểm chung
- Ca dao, dân ca là các sáng tác dân gian bằng văn vần vốn được gọi là ca dao và phần lời của
những bài dân ca, được sáng tác bởi cộng đồng người lao động bình dân và truyền lại bằng con
đường truyền miệng.
- Ở Đồng Tháp, ca dao, dân ca rất phong phú, có đến hơn 1000 bài. Điều này thể hiện đời sống
tâm hồn, tình cảm dồi dào và sức sáng tạo mạnh mẽ của người dân nơi đây.

2. Về nội dung
a. Ca dao

Chủ đề 2

CA DAO, DÂN CA ĐỒNG THÁP

I. Một số nét khái quát về ca dao, dân ca
Đồng
1. ĐặcTháp
điểm chung
2. Về nội dung
a. Ca dao
Ca dao Đồng Tháp thường
thể hiện chủ đề gì?

-

Vẻ đẹp quê hương
Tình người
Tình yêu đôi lứa

Chủ đề 2

CA DAO, DÂN CA ĐỒNG THÁP

I. Một số nét khái quát về ca dao, dân ca
Đồng
1. ĐặcTháp
điểm chung
- Ca dao, dân ca là các sáng tác dân gian bằng văn vần vốn được gọi là ca dao và phần lời của
những bài dân ca, được sáng tác bởi cộng đồng người lao động bình dân và truyền lại bằng con
đường truyền miệng.
- Ở Đồng Tháp, ca dao, dân ca rất phong phú, có đến hơn 1000 bài. Điều này thể hiện đời sống
tâm hồn, tình cảm dồi dào và sức sáng tạo mạnh mẽ của người dân nơi đây.

2. Về nội dung
a. Ca dao
* Vẻ đẹp quê hương Đồng
Tháp

Chủ đề 2

CA DAO, DÂN CA ĐỒNG THÁP

I. Một số nét khái quát về ca dao, dân ca
Đồng
1. ĐặcTháp
điểm chung
2. Về nội dung
a. Ca dao
Em hãy nêu những hiểu
biết của em về nội dung ca
dao thể hiện vẻ đẹp quê
hương Đồng Tháp?

Chủ đề 2

CA DAO, DÂN CA ĐỒNG THÁP

I. Một số nét khái quát về ca dao, dân ca
Đồng
1. ĐặcTháp
điểm chung
- Ca dao, dân ca là các sáng tác dân gian bằng văn vần vốn được gọi là ca dao và phần lời của
những bài dân ca, được sáng tác bởi cộng đồng người lao động bình dân và truyền lại bằng con
đường truyền miệng.
- Ở Đồng Tháp, ca dao, dân ca rất phong phú, có đến hơn 1000 bài. Điều này thể hiện đời sống
tâm hồn, tình cảm dồi dào và sức sáng tạo mạnh mẽ của người dân nơi đây.

2. Về nội dung
a. Ca dao
* Vẻ đẹp quê hương Đồng
- Vùng đồng bằng tươi đẹp, hữu tình với những đồng lúa bát ngát, ruộng vườn tốt tươi, kênh
Tháp
rạch xuôi dòng.
- Ca ngợi tài nguyên sông nước, đồng ruộng, cây trái đã cho con người cuộc sống ấm no.
- Thiên nhiên hoang dã của những ngày đầu khai hoang mở cõi.

Chủ đề 2

CA DAO, DÂN CA ĐỒNG THÁP

I. Một số nét khái quát về ca dao, dân ca
Đồng
1. ĐặcTháp
điểm chung
2. Về nội dung
a. Ca dao
Hãy dọc một vài bài ca dao mà
em biết về vẻ đẹp quê hương
Đồng Tháp.

1-Ai về Đồng Tháp quê tôi
Vào thăm lăng Cụ bồi hồi nhớ thương
2. Xoài nào ngon bằng xoài Cao Lãnh
Gái nào bảnh bằng gái Nha Mân.
3- Em muốn về Mỹ Hội mà bà nội không cho
Bắt vào Đồng Tháp, ăn bông súng với củ co thấu trời.
4- Ai về Đồng Tháp mà xem
Bông sen, bông súng nở chen lúa
vàng
5- Ai về Đồng Tháp mà coi
Mộ ông Thiên Hộ trăng soi lạnh lùng
Bà con đùm đậu quanh vùng
Tháng giêng ngày giỗ xin đừng ai quên
6. Lai Vung là xứ lạ lùng
Nem chua mà ngọt, thơm nồng mà
say.
7. Nem Lai vung vừa chua vừa ngọt
Quýt Lai Vung vỏ đỏ, ruột hồng.
8. Tháp Mười gạo trắng nước trong

Chủ đề 2

CA DAO, DÂN CA ĐỒNG THÁP

I. Một số nét khái quát về ca dao, dân ca
Đồng
1. ĐặcTháp
điểm chung
- Ca dao, dân ca là các sáng tác dân gian bằng văn vần vốn được gọi là ca dao và phần lời của
những bài dân ca, được sáng tác bởi cộng đồng người lao động bình dân và truyền lại bằng con
đường truyền miệng.
- Ở Đồng Tháp, ca dao, dân ca rất phong phú, có đến hơn 1000 bài. Điều này thể hiện đời sống
tâm hồn, tình cảm dồi dào và sức sáng tạo mạnh mẽ của người dân nơi đây.

2. Về nội dung
a. Ca dao
* Vẻ đẹp quê hương Đồng
Tháp
- Vùng đồng bằng tươi đẹp, hữu tình với những đồng lúa bát ngát, ruộng vườn tốt tươi, kênh
rạch xuôi dòng.
- Ca ngợi tài nguyên sông nước, đồng ruộng, cây trái đã cho con người cuộc sống ấm no.
- Thiên nhiên hoang dã của ngững ngày đầu khai hoang mở cõi.

* Con người Đồng Tháp

Chủ đề 2

CA DAO, DÂN CA ĐỒNG THÁP

I. Một số nét khái quát về ca dao, dân ca
Đồng
1. ĐặcTháp
điểm chung
2. Về nội dung
Em hãy nêu những hiểu
biết của em về nội dung ca
dao thể hiện vẻ đẹp con
người Đồng Tháp?

Chủ đề 2

CA DAO, DÂN CA ĐỒNG THÁP

I. Một số nét khái quát về ca dao, dân ca
Đồng
1. ĐặcTháp
điểm chung
2. Về nội dung
a. Ca dao
* Vẻ đẹp quê hương Đồng
Tháp
- Vùng đồng bằng tươi đẹp, hữu tình với những đồng lúa bát ngát, ruộng vườn tốt tươi, kênh
rạch xuôi dòng.
- Ca ngợi tài nguyên sông nước, đồng ruộng, cây trái đã cho con người cuộc sống ấm no.
- Thiên nhiên hoang dã của ngững ngày đầu khai hoang mở cõi.

* Con người Đồng Tháp

- Những con người giàu tình cảm, tình nghĩa, kiên cường kháng chiến…
- Ngợi ca tình duyên đẹp đẽ, tình yêu thuỷ chung.

Chủ đề 2

CA DAO, DÂN CA ĐỒNG THÁP

I. Một số nét khái quát về ca dao, dân ca
Đồng
1. ĐặcTháp
điểm chung
2. Về nội dung
Hãy dọc một vài bài ca dao mà
em biết về vẻ đẹp con người
Đồng Tháp

1.“Sen mọc giữa đồng lòng sen trắng
Sen đất Tháp Mười mưa nắng vẫn tươi
Bông sen như nết con người
Đẹp như con gái Tháp Mười quê ta”
2. Ai về Đồng Tháp xa xôi
Cho tôi nhắn gởi đôi lời nhớ nhung
Ai về Ngã Sáu ấp Trung
Cho tôi gởi nhớ về trong Tháp Mười.
3. Đèn nào sáng bằng đèn Sa Đéc
Gái nào đẹp bằng gái Nha Mân
Anh thả ghe câu lên xuống mấy lần
Thương em đứt ruột, nhưng tới gần lại run.

Chủ đề 2

CA DAO, DÂN CA ĐỒNG THÁP

I. Một số nét khái quát về ca dao, dân ca
Đồng
1. ĐặcTháp
điểm chung
2. Về nội dung
a. Ca dao
* Vẻ đẹp quê hương Đồng
Tháp
- Vùng đồng bằng tươi đẹp, hữu tình với những đồng lúa bát ngát, ruộng vườn tốt tươi, kênh
rạch xuôi dòng.
- Ca ngợi tài nguyên sông nước, đồng ruộng, cây trái đã cho con người cuộc sống ấm no.
- Thiên nhiên hoang dã của ngững ngày đầu khai hoang mở cõi.

* Con người Đồng Tháp

- Những con người giàu tình cảm, tình nghĩa, kiên cường kháng chiến…
- Ngợi ca tình duyên đẹp đẽ, tình yêu thuỷ chung.

b. Dân ca

Chủ đề 2

CA DAO, DÂN CA ĐỒNG THÁP

I. Một số nét khái quát về ca dao, dân ca
Đồng
1. ĐặcTháp
điểm chung
2. Về nội dung
a. Ca dao
b. Dân ca

Em hãy cho biết dân ca
Đồng Tháp có những thể
loại nào? Thể loại nào
nổi tiếng nhất?

Chủ đề 2

CA DAO, DÂN CA ĐỒNG THÁP

I. Một số nét khái quát về ca dao, dân ca
Đồng
1. ĐặcTháp
điểm chung
2. Về nội dung
a. Ca dao
* Vẻ đẹp quê hương Đồng
Tháp
- Vùng đồng bằng tươi đẹp, hữu tình với những đồng lúa bát ngát, ruộng vườn tốt tươi, kênh
rạch xuôi dòng.
- Ca ngợi tài nguyên sông nước, đồng ruộng, cây trái đã cho con người cuộc sống ấm no.
- Thiên nhiên hoang dã của ngững ngày đầu khai hoang mở cõi.

* Con người Đồng Tháp

- Những con người giàu tình cảm, tình nghĩa, kiên cường kháng chiến…
- Ngợi ca tình duyên đẹp đẽ, tình yêu thuỷ chung.

b. Dân ca
- Dân ca Đồng Tháp có nhiều thể loại như Hát đưa em, hát huê tình, hò, lý, nói thơ, đồng dao,
nói vè…nổi tiếng là Hò Đồng Tháp.
- Hò đối đáp vô cùng duyên dáng, ngọt ngào, thi vị.

Cảm nhận của em về Hò Đồng Tháp và hò đối đáp?
Nét đặc trưng, riêng biệt của Hò Đồng Tháp
so với các điệu hò Nam bộ là chỉ hò một mình,
không có hình thức đối đáp. Đó là tâm tình,
của con người về tình duyên, về số phận,
những buồn vui cuộc đời.

Hò đối đáp là một nét sinh hoạt văn hóa
tinh thần, là hình thức hò giao duyên
độc đáo, là cầu nối cho những đôi lứa
yêu nhau.  

Đời sống tâm hồn, tình cảm vì thế mà thêm phần dạt dào, thắm tươi.

Chủ đề 2

CA DAO, DÂN CA ĐỒNG THÁP

I. Một số nét khái quát về ca dao, dân ca
Đồng
1. ĐặcTháp
điểm chung
2. Về nội dung
a. Ca dao
* Vẻ đẹp quê hương Đồng
Tháp
* Con người Đồng Tháp
b. Dân ca

- Dân ca Đồng Tháp có nhiều thể loại như Hát đưa em, hát huê tình, hò, lý, nói thơ, đồng dao,
nói vè…nổi tiếng là Hò Đồng Tháp.
- Hò đối đáp vô cùng duyên dáng, ngọt ngào, thi vị.

3. Về hình thức thể
hiện

Chủ đề 2

CA DAO, DÂN CA ĐỒNG THÁP

I. Một số nét khái quát về ca dao, dân ca
Đồng
1. ĐặcTháp
điểm chung
2. Về nội dung

3. Về hình thức thể
hiện
Em hãy nêu những
hiểu biết của em về
hình thức thể hiện
ca dao, dân ca Đồng
Tháp?

Chủ đề 2

CA DAO, DÂN CA ĐỒNG THÁP

I. Một số nét khái quát về ca dao, dân ca
Đồng
1. ĐặcTháp
điểm chung
2. Về nội dung
a. Ca dao
b. Dân ca
- Dân ca Đồng Tháp có nhiều thể loại như Hát đưa em, hát huê tình, hò, lý, nói thơ, đồng dao,
nói vè…nổi tiếng là Hò Đồng Tháp.
- Hò đối đáp vô cùng duyên dáng, ngọt ngào, thi vị.

3. Về hình thức thể
- Ca dao, dân ca các địa phương Nam Bộ đều có sự kế thừa, tiếp nhận những cách nói, từ
hiện
ngữ, … từ miền Bắc, miền Trung.
- Về thể loại: chủ yếu sử dụng thơ lục bát. Cũng có bài biến thể về số chữ, cách gieo vần…
- Về ngôn ngữ: sử dụng ngôn từ giản dị, gần gũi, mộc mạc, nhiều phương ngữ…

II. Đọc hiểu văn bản
Văn bản 1: Những bài ca dao về yêu quê hương

Chủ đề 2

CA DAO, DÂN CA ĐỒNG THÁP

II. Đọc hiểu văn bản
Văn bản 1: Những bài ca dao về yêu quê (1) Ai ơi, về tới Tháp Mười
Cá tôm sẵn bắt, lúa trời sẵn ăn.
hương
(2) Muốn ăn bông súng mắm kho
Thì về Đồng Tháp ăn cho đã thèm.
(3) Tới đây đất nước lạ lùng
Con chim kêu phải sợ, con cá vùng phải
kinh.
Chiều chiều én liệng trên trời
Rùa bò dưới đất, khỉ ngồi trên cây.
(4) Chèo ghe sợ sấu cắn chân
Xuống bưng sợ đỉa, lên rừng sợ ma.
(5) Đầm sen, bãi sậy, rừng tràm
Kinh dài thết đất, lúa xanh rợp trời.
(6) Đồng Tháp Mười cò bay thẳng cánh
Nước Tháp Mười lóng lánh cá tôm.
(7) Bông sen mùa hạ nở hồng
Dầu bùn, dầu cặn mà lòng vẫn thơm.
(8) Tháp Mười gạo trắng nước trong
Cá đầy, sông rộng, thong dong từng đàn.

THẢO LUẬN NHÓM
1. Chia nhóm
2. Thời gian: 05 phút
3. Yêu cầu: Dựa vào Văn bản 1:
Những bài ca dao về yêu quê
hương
+ Em hãy tìm hiểu nội dung của các
bài ca dao?
+ Nghệ thuật được sử dụng trong
các bài ca dao đó?
- Nhóm 1,3: từ bài 1-4;
- Nhóm 2,4: từ bài 5-8;
4. Các nhóm trình bày sản phẩm
5. Thảo luận - trao đổi, góp ý

(1) Ai ơi, về tới Tháp Mười
Cá tôm sẵn bắt, lúa trời sẵn ăn.
(2) Muốn ăn bông súng mắm kho
Thì về Đồng Tháp ăn cho đã thèm.
(3) Tới đây đất nước lạ lùng
Con chim kêu phải sợ, con cá vùng phải
kinh.
Chiều chiều én liệng trên trời
Rùa bò dưới đất, khỉ ngồi trên cây.
(4) Chèo ghe sợ sấu cắn chân
Xuống bưng sợ đỉa, lên rừng sợ ma.
(5) Đầm sen, bãi sậy, rừng tràm
Kinh dài thết đất, lúa xanh rợp trời.
(6) Đồng Tháp Mười cò bay thẳng cánh
Nước Tháp Mười lóng lánh cá tôm.
(7) Bông sen mùa hạ nở hồng
Dầu bùn, dầu cặn mà lòng vẫn thơm.
(8) Tháp Mười gạo trắng nước trong
Cá đầy, sông rộng, thong dong từng đàn.

CÁC NHÓM BÁO CÁO
II. Đọc hiểu văn bản

Văn bản 1: Những bài ca dao về yêu quê (1) Ai ơi, về tới Tháp Mười
Cá tôm sẵn bắt, lúa trời sẵn ăn.
hương
Bài ca dao 1:

- Bức tranh trù phú thiên nhiên Đồng Tháp
Mười: cá tôm, lúa trời… (Đồng Tháp Mười là
vùng trũng rất rộng, địa phận nằm giữa các
tỉnh: Đồng Tháp, Tiền Giang và Long An). 
- Biện pháp tu từ: liệt kê, điệp từ “sẵn”-> sự
ưu đãi vốn có của thiên nhiên Tháp Mười.
- “Ai ơi”: mời gọi thiết tha
->  Hiểu biết thêm về vùng đất ở phía Nam Tổ
quốc, vừa thể hiện niềm tự hào, yêu mến và
biết ơn của tác giả dân gian đối với quê hương
xứ sở Đồng Tháp.

CÁC NHÓM BÁO CÁO
II. Đọc hiểu văn bản

(2) Muốn ăn bông súng mắm kho
Văn bản 1: Những bài ca dao về yêu quê
Thì về Đồng Tháp ăn cho đã
hương
thèm.

Bài ca dao 2:

- Bông súng: là thứ hương đồng cỏ nội, món
quà thiên nhiên ban tặng cho con người
Đồng Tháp.
- Mắm kho (mắm cá linh): món ăn dân dã,
đậm đà hương vị quê hương Đồng Tháp.
-> Giàu lòng mến khách, lời mời gọi chân
thành, tha thiết.

CÁC NHÓM BÁO CÁO
II. Đọc hiểu văn bản

(3) Tới đây đất nước lạ lùng
Văn bản 1: Những bài ca dao về yêu quê
Con chim kêu phải sợ, con cá vùng phải
hương
kinh.
Chiều chiều én liệng trên trời
Rùa bò dưới đất, khỉ ngồi trên cây.

Bài ca dao 3:

- Thiên nhiên hoang dã, có: chim, én, cá, rùa,
khỉ… của vùng đất phương Nam, trong đó có
Đồng Tháp Mười- nơi rừng thiêng nước độc.
- “Đất nước lạ lùng”-> tạo hóa, thiên nhiên có
sẵn.
-> Một ấn tượng khó quên trong buổi đầu
khai thiên lập địa.

CÁC NHÓM BÁO CÁO
II. Đọc hiểu văn bản

(4) Chèo ghe sợ sấu cắn chân

Văn bản 1: Những bài ca dao về yêu quê
Xuống bưng sợ đỉa, lên rừng sợ
hương

ma.

Bài ca dao 4:
- Thiên nhiên hoang sơ, linh thiêng hình
thành từ miệt vườn, miền quê sông nước: cá
sấu, đĩa, ma…
-> Nét đặc trưng riêng của Đồng Tháp. Tình
yêu, niềm tự hào quê hương.

CÁC NHÓM BÁO CÁO
II. Đọc hiểu văn bản

Văn bản 1: Những bài ca dao về yêu quê
hương

Bài ca dao 5:
- Thiên nhiên rộng lớn, bát ngát: đầm sen,
bãi sậy, rừng tràm, kinh dài, lúa xanh rợp trời
-> Nét đặc trưng riêng của Đồng Tháp. Tình
yêu, niềm tự hào quê hương.

(5) Đầm sen, bãi sậy, rừng
tràm
Kinh dài thết đất, lúa xanh rợp
trời..

CÁC NHÓM BÁO CÁO
II. Đọc hiểu văn bản

Văn bản 1: Những bài ca dao về yêu quê
hương
Bài ca dao 6:
- “Đồng Tháp Mười cò bay thẳng cánh…”->
Cảnh thiên nhiên rộng rãi, thẳng tắp của
cánh đồng xanh mát.
Thành ngữ “Cò bay thẳng cánh”: Rộng lớn
đến mức có thể ví là cò phải rướn sức, phải
giang thẳng cánh mới bay qua hết được.
- Xứ sở Đồng Tháp mênh mông hào sản.

CÁC NHÓM BÁO CÁO
II. Đọc hiểu văn bản

Văn bản 1: Những bài ca dao về yêu quê
hương

Bài ca dao 7:
- Ngợi ca vẻ đẹp của sen.
- Bông hoa sen thơm ngát, tinh khiết, dù
sống ở đâu, trong hoàn cảnh nào cũng giữ
riêng cho mình nét trong trắng, thanh cao
nguyên vẹn.
=> Niềm tự hào thiên nhiên tươi đẹp, nghĩa
tình với con người.

(7) Bông sen mùa hạ nở hồng
Dầu bùn, dầu cặn mà lòng vẫn
thơm.

CÁC NHÓM BÁO CÁO
I. Một số nét khái quát về ca dao, dân ca
Đồng
II. ĐọcTháp
hiểu văn bản
Văn bản 1: Những bài ca dao về yêu quê
hương

Bài ca dao 8:
- “Đồng Tháp Mười gạo trắng …”-> Cảnh
thiên nhiên rộng rãi, thẳng tắp của cánh
đồng xanh mát.
- Sự trù phú cá, tôm… của miền sông
nước. Đồng Tháp tự hào là nơi có nhiều
loại đặc sản làm nên tên tuổi của vùng đất
này

(8) Tháp Mười gạo trắng nước trong
Cá đầy, sông rộng, thong dong từng đàn.

Chủ đề 2
II. Đọc hiểu văn bản

CA DAO, DÂN CA ĐỒNG THÁP

(1) Ai ơi, về tới Tháp Mười
Cá tôm sẵn bắt, lúa trời sẵn ăn.
Văn bản 1: Những bài ca dao về yêu quê
(2) Muốn ăn bông súng mắm kho
hương
Thì về Đồng Tháp ăn cho đã thèm.
(3) Tới đây đất nước lạ lùng
Con chim kêu phải sợ, con cá vùng phải
Em hãy nêu ý
kinh.
củamộc
cácmạc,
bài dân dã
Chiều chiều én liệng trên trời
- Ngợinghĩa
ca vẻ đẹp
Rùa bò dưới đất, khỉ ngồi trên cây.
ca dao?
quê hương Đồng
Tháp Mười.
(4) Chèo ghe sợ sấu cắn chân
Xuống bưng sợ đỉa, lên rừng sợ ma.
- Hãy trân trọng, gìn giữ và phát
(5) Đầm sen, bãi sậy, rừng tràm
huy thêm vẻ đẹp của thiên nhiên.
Kinh dài thết đất, lúa xanh rợp trời.
(6) Đồng Tháp Mười cò bay thẳng cánh
Nước Tháp Mười lóng lánh cá tôm.
(7) Bông sen mùa hạ nở hồng
Dầu bùn, dầu cặn mà lòng vẫn thơm.
(8) Tháp Mười gạo trắng nước trong
Cá đầy, sông rộng, thong dong từng
đàn.

Chủ đề 2

CA DAO, DÂN CA ĐỒNG THÁP

I. Một số nét khái quát về ca dao, dân ca
Đồng
1. ĐặcTháp
điểm chung
2. Về nội dung
a. Ca dao
b. Dân ca
3. Về hình thức thể
- Ca dao, dân ca các địa phương Nam Bộ đều có sự kế thừa, tiếp nhận những cách nói, từ ngữ,
hiện
… từ miền Bắc, miền Trung.
- Về thể loại: chủ yếu sử dụng thơ lục bát. Cũng có bài biến thể về số chữ, cách gieo vần…
- Về ngôn ngữ: sử dụng ngôn từ giản dị, gần gũi, mộc mạc, nhiều phương ngữ…

II. Đọc hiểu văn bản
Văn bản 1: Những bài ca dao về yêu quê hương
- Ngợi ca vẻ đẹp mộc mạc, dân dã quê hương Đồng Tháp Mười.
- Hãy trân trọng, gìn giữ và phát huy thêm vẻ đẹp của thiên nhiên.

Văn bản 2: Những bài ca dao tình nghĩa

Chủ đề 2

CA DAO, DÂN CA ĐỒNG THÁP

II. Đọc hiểu văn bản
Văn bản 2: Những bài ca dao tinh nghĩa

(1) Ai về Đồng Tháp mà coi
Miếu quan lớn Thượng trăng soi lạ lùng
Bà con đùm đậu quanh vùng
Tháng ba ngày giỗ xin đừng chớ quên.
(2) Chiều chiều mây giục gió vần
Cảm ông Thiên hộ xả thân cứu đời.
(3) Tháp Mười đẹp nhất bông sen
Việt Nam đẹp nhất có tên Bác Hồ.
(4) Bao giờ hết cỏ Tháp Mười
Thì dân Nam mới hết người đánh Tây.
(5) Xinh tươi con gái Tháp Mười
Tay ôm bó lúa, miệng cười như hoa.
(6) Trời xanh, kinh đỏ, đất xanh
Đỉa bu, muỗi cắn làm anh nhớ nàng.
(7) Đưa em ra tới Rạch Chanh
Muỗi mòng cắn lắm, cậy anh đưa về.
(8) Cho dù cạn nước bể Đông
Hết tràm Đồng Tháp vẫn không sai lời.

THẢO LUẬN NHÓM
1. Chia nhóm
2. Thời gian: 05 phút
3. Yêu cầu: Dựa vào Văn bản 2:
Những bài ca dao tình nghĩa
+ Em hãy tìm hiểu nội dung của các
bài ca dao?
+ Nghệ thuật được sử dụng trong
các bài ca dao đó?
- Nhóm 1,3: từ bài 1-4;
- Nhóm 2,4: từ bài 5-8;
4. Các nhóm trình bày sản phẩm
5. Thảo luận - trao đổi, góp ý

(1) Ai về Đồng Tháp mà coi
Miếu quan lớn Thượng trăng soi lạ lùng
Bà con đùm đậu quanh vùng
Tháng ba ngày giỗ xin đừng chớ quên.
(2) Chiều chiều mây giục gió vần
Cảm ông Thiên hộ xả thân cứu đời.
(3) Tháp Mười đẹp nhất bông sen
Việt Nam đẹp nhất có tên Bác Hồ.
(4) Bao giờ hết cỏ Tháp Mười
Thì dân Nam mới hết người đánh Tây.
(5) Xinh tươi con gái Tháp Mười
Tay ôm bó lúa, miệng cười như hoa.
(6) Trời xanh, kinh đỏ, đất xanh
Đỉa bu, muỗi cắn làm anh nhớ nàng.
(7) Đưa em ra tới Rạch Chanh
Muỗi mòng cắn lắm, cậy anh đưa về.
(8) Cho dù cạn nước bể Đông
Hết tràm Đồng Tháp vẫn không sai lời.

CÁC NHÓM BÁO CÁO
II. Đọc hiểu văn bản
Văn bản 2: Những bài ca dao tinh nghĩa

Bài ca dao 1, 2:
- Đồng Tháp có di tích lịch sử Võ Duy
Dương, Đốc Binh Kiều…tham gia kháng
chiến chống Pháp.
- Tháng ba- là ngày giỗ-> người dân Đồng
Tháp tỏ lòng biết ơn sâu sắc.

(1) Ai về Đồng Tháp mà coi
Miếu quan lớn Thượng trăng soi lạ lùng
Bà con đùm đậu quanh vùng
Tháng ba ngày giỗ xin đừng chớ quên.
(2) Chiều chiều mây giục gió vần
Cảm ông Thiên hộ xả thân cứu đời.

CÁC NHÓM BÁO CÁO
II. Đọc hiểu văn bản
Văn bản 2: Những bài ca dao tinh nghĩa

(1) Ai về Đồng Tháp mà coi
Miếu quan lớn Thượng trăng soi lạ lùng
Bà con đùm đậu quanh vùng
Tháng ba ngày giỗ xin đừng chớ quên.
(2) Chiều chiều mây giục gió vần
Cảm ông Thiên hộ xả thân cứu đời.

Bài ca dao 3:
- Ca ngợi Bác Hồ- vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc. Hình ảnh Bác được ví như hoa sen thuần khiết, tao nhã.
- Lòng biết ơn sâu sắc của dân Đồng Tháp đối với Bác.