Câu hỏi tình huống:
Khi em đang
tham gia giao thông
cùng với các bạn
ngoài đường, nếu
nhìn thấy đèn tín
hiệu giao thông
màu đỏ thì em sẽ
làm gì?

Trả lời:
Khi chúng ta tham gia giao
thông và nhìn thấy tín hiệu
đèn giao thông màu đỏ
chúng ta sẽ phải dừng lại
và nhắc mọi người đi cùng
cũng dừng lại thì chúng ta
sẽ gọi đó là hoạt động
thông tin trong đời sống
của chúng ta.
Vậy hoạt động thông tin có quan trọng không
và nó được diễn ra theo các quá trình nào
thì chúng ta sẽ tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay.

BÀI 2:
LƯU TRỮ VÀ
TRAO ĐỔI THÔNG TIN

1. Lưu trữ thông tin:
Lưu trữ thông tin

Vật mang tin

Tại sao phải lưu
trữ thông tin?
Em có thể sẽ quên bài học nếu chỉ nhớ trong đầu
mà không viết vào vở; phóng viên, cảnh sát điều tra sẽ bỏ
sót nhiều chi tiết nếu không ghi chép, vẽ hình, chụp ảnh…
Lưu trữ thông tin rất quan trọng

1. Lưu trữ thông tin:
- Lưu trữ thông tin là hoạt động đưa thông tin vào vật mang tin.
- Lưu trữ thông tin rất quan trọng. Việc lưu trữ thông tin trực tiếp
trong bộ não con người gọi là ghi nhớ.

Ghi nhớ

Câu hỏi:
Nếu một hôm em bị ốm không đi học, sau đó em mượn vở bạn chép lại bài thì nội
dung được bạn ghi chép trong vở có phải là thông tin không?

Trả lời:
Khi chúng ta chép nội dung của bạn vào trong vở, nếu chúng ta biết được
những gì chúng ta chép thì nội dung đó được gọi là thông tin, còn nếu chúng ta chép
mà không hiểu nội dung đó thì nội dung chúng ta chép chỉ được coi là dữ liệu.
Có 3 dạng dữ liệu cơ bản là: Dạng chữ và số, dạng hình ảnh, dạng âm thanh.

Có 3 dạng dữ liệu cơ bản là: Dạng chữ và số, dạng hình ảnh, dạng âm
thanh.
chữ viết, kí hiệu
hay con số,…
hình vẽ ,
hình chụp,..

Dạng
chữ và số
Dạng
hình ảnh
Dạng
âm thanh
lời nói,
tiếng nhạc,
tiếng còi xe,..

1. Lưu trữ thông tin:
- Lưu trữ thông tin là hoạt động đưa thông tin vào vật mang tin.
- Lưu trữ thông tin rất quan trọng. Việc lưu trữ thông tin trực tiếp
trong bộ não con người gọi là ghi nhớ.
- Dữ liệu là tên gọi chung của thông tin được chứa trong vật mang tin.
Có 3 dạng dữ liệu: Dạng chữ và số, dạng hình ảnh, dạng âm thanh.

Ghi nhớ

2. Trao đổi thông tin:

Câu

Khi nghe tiếng trống trường, em nhắc bạn vào lớp, vậy thì việc em nhắc bạn và bạn sau khi được
hỏi:
em nhắc đã vào lớp được gọi là quá trình gì?
Khi xe cứu hỏa hú còi và nháy đèn khi làm nhiệm vụ, người đi đường đã đỗ gọn nhường
đường cho xe cứu hỏa đi, hành động của xe cứu hỏa và người đi đường được gọi là quá trình gì?

Trả lời:
Cả hai hoạt động trên đều được gọi chung là hoạt động trao đổi thông tin.
Hoạt động sẽ dựa vào quá trình: Gửi thông tin cho người nhận và nhận thông tin từ người
gửi.
Hoạt động trao đổi thông tin rất quan trọng và diễn ra hàng ngày trong cuộc sống của chúng
ta.

Câu hỏi:

Trong bài học đã nói đến hai tình huống trao đổi thông tin sau:

Hãy trả lời lần lượt hai câu hỏi sau cho mỗi tình huống trao đổi thông tin ở trên:
1) Bên gửi thông tin là ai hay là gì?
2) Bên nhận thông tin là ai hay là gì?

Trả lời:

+ Tình huống 1: Bên gửi thông tin là người bạn đưa cho “em” mẩu giấy, còn “em”
sẽ là người nhận thông tin.
+ Tình huống 2: Bên gửi thông tin là chiếc xe cứu hỏa, còn bên nhận thông tin là
người đi đường.

2. Trao đổi thông tin:
- Trao đổi thông tin là: Gửi
thông tin đến bên nhận và
nhận thông tin từ bên gửi.
- Trao đổi thông tin rất
quan trọng và diễn ra
thường xuyên trong cuộc
sống hàng ngày.
Bên gửi thông tin là Bộ Y tế, mọi người dân sẽ là người nhận
thông tin; dạng thông tin là hình ảnh, chữ và số.
Ghi nhớ

3. Các bước trong hoạt động thông tin của con người:

=> Trong bài học trước các em đã được biết: Con người
thu nhận trực tiếp thông tin về thế giới xung quanh nhờ
5 giác quan:
- Thính giác

- Thị giác
- Vị giác

- Khứu giác

- Xúc giác

hỏi:

Câu

Em hãy quan sát hình vẽ dưới đây và chỉ ra hoạt động thông tin của con người được diễn ra theo
những quá trình nào?

Trả lời:
Hoạt động thông tin của con người diễn ra theo các quá trình: Con người tiếp nhận thông
tin từ bên ngoài, xử lý thông tin, lưu trữ thông tin, trao đổi thông tin. Não người sẽ là
trung tâm trong quá trình này

3. Các bước trong hoạt động thông tin của con người:
- Hoạt động thông tin của con người được diễn ra theo các quá trình:
Tiếp nhận
thông tin

Xử lý
thông tin

Lưu trữ
thông tin

Trao đổi
thông tin

- Não người là trung tâm trong quá trình hoạt động thông tin của con
người.
Ghi nhớ

4. Vai trò quan trọng của thông tin và hoạt động thông tin:

Câu hỏi:
Tình huống 1: Cảnh báo ở nơi nước sâu

Tình huống 3: Cảnh báo trước khi động đất

Tình huống 2: Ở trạm xăng dầu

Tình huống 4: Cảnh báo trước khi sóng thần

Vậy
không có
những
tấm biển
cảnh báo
này thì
điều gì sẽ
xảy ra?

Tình huống 1: Cảnh báo ở nơi nước sâu

Tình huống 2: Ở trạm xăng dầu

Trả lời:
+ Tình huống 1: Nếu không có tấm biển cảnh bảo khu vực nước sâu nguy hiểm chúng ta
không biết mà cứ nhảy xuống chơi đùa, bơi lội thì sẽ rất có thể có tình huống xấu xảy ra.
Tấm biển chính là thông tin thông báo cho chúng ta về tình trạng của ao là sâu, có thể gây
nguy hiểm.
+ Tình huống 2: Việc hút thuốc ở trạm xăng dầu sẽ rất nguy hiểm vì sẽ gây cháy nổ, tấm
biển “Cấm hút thuốc” cũng là thông tin thông báo cho chúng ta để tránh khỏi những rủi
ro có thể xảy ra.

Tình huống 3: Cảnh báo trước khi động đất

Trả lời:
+ Tình huống 3: Động đất là sự rung động của mặt đất, được tạo ra bởi các dịch chuyển
đột ngột của các khối địa chất trong lòng đất, các vụ nổ núi lửa, các vụ trượt lở đất, sụp
đổ hang động… Động đất gây ra thảm họa cho con người, đe doạ đến tính mạng, gây thiệt
hại lớn cho cuộc sống, tinh thần của con người. Nếu các nhà khoa học có đủ phương tiện
và thiết bị báo trước thông tin sẽ có động đất đủ sớm cảnh báo cho người dân kịp thời ứng
phó.

Tình huống 4: Cảnh báo trước khi sóng thần

Trả lời:
+ Tình huống 4: Sóng thần là sóng biển có chu kỳ dài, lan truyền với tốc độ
lớn. Khi tới gần bờ tùy độ sâu của biển và địa hình vùng bờ, sóng thần có thể đạt
độ cao hàng chục mét, tràn sâu vào đất liền gây thảm họa lớn. Sóng thần gây ra
thảm họa cho con người, đe doạ đến tính mạng, gây thiệt hại lớn cho cuộc sống,
tinh thần của con người. Nếu các nhà khoa học có đủ phương tiện và thiết bị báo
trước thông tin sẽ có động đất và sóng thần đủ sớm cảnh báo cho người dân kịp
thời ứng phó, giảm nhẹ được thiệt hại sẽ xảy ra.

4. Vai trò quan trọng của thông tin và hoạt động thông tin:
Thông tin rất quan trọng đối với con người; hoạt động thông
tin diễn ra thường xuyên trong cuộc sống hàng ngày. Thiếu
thông tin có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng.

Ghi nhớ

LUYỆN TẬP

TRẢ LỜI:

Bài 1.
Em hãy cho biết phóng viên phỏng vấn, cảnh
sát điều tra hiện trường vụ tai nạn có thể dùng
những cách nào để lưu trữ thông tin. Trong mỗi
trường hợp đó, thông tin được chuyển thành dữ
liệu dạng gì?

Phóng viên phỏng vấn, cảnh sát điều
tra vụ tai nạn sẽ dùng sổ chép tay để
chuyển thông tin thành dữ liệu dạng
số và chữ, dùng máy ghi âm để
chuyển thông tin thành dạng âm
thanh, dùng máy ảnh để chuyển thông
tin thành dạng hình ảnh.

Bài 2.
Có những cách nào để lưu trữ thông tin trong những
trường hợp sau và khi lưu trữ em có loại dữ liệu gì?
1) Em muốn ghi lại lời giảng của cô giáo.
2) Em đi lịch với gia đình đến Đà Lạt, muốn khoe
với bạn biết hoa dã quỳ trông như thế nào.
3) Em học Tiếng Anh, muốn có mẫu phát âm của
giáo viên để luyện tập.

TRẢ LỜI:
1. Em có thể ghi lại lời giảng của cô bằng
thiết bị ghi âm để có được dữ liệu âm
thanh, chép lời giảng của cô vào vở để có
được dữ liệu số và chữ.
2. Em có thể chụp ảnh hoặc quay video
hoa dã quỳ gửi cho bạn để có được dữ liệu
âm thanh và hình ảnh.
3. Em có thể ghi âm lại lời cô phát âm và
có được dữ liệu âm thanh.

Câu hỏi:

VẬN DỤNG

“Ở một số nước phát triển, cạnh vạch sơn trắng ở
lối đi dành cho người đi bộ qua đường thường có
thêm loa để phát nhạc khi đèn xanh cho phép qua
đường và dừng nhạc khi hết đèn xanh. Hỏi việc
này có ý nghĩa gì?”

Trả lời:
Việc có loa bên cạnh vạch kẻ đường dành cho
người đi bộ và phát nhạc khi đèn xanh giúp cho
người tham gia giao thông nhận biết được dấu hiệu
đèn xanh, đèn đỏ dễ dàng hơn. Ngoài ra, âm nhạc
giúp cho những người đi bộ nhưng bị khiếm thị biết
được khi nào họ có thể được qua đường.

TÓM TẮT BÀI HỌC

LƯU TRỮ VÀ TRAO ĐỔI THÔNG TIN
Nội dung 4

Nội dung 2

Vai trò quan trọng
của thông tin
và hoạt động thông tin

Trao đổi thông tin

01
Nội dung 1
Lưu trữ thông tin

02

03
Nội dung 3

Các bước trong
hoạt động thông tin
của con người

04

DẶN DÒ
- Về nhà xem và học thuộc toàn bộ nội dung bài đã học.
- Sưu tầm các tranh ảnh, thông tin về phòng chống dịch Covid – 19.
- Xem trước bài 3: Máy tính trong hoạt động thông tin.