SINH HỌC 9
CHỦ ĐỀ : ADN:
Bài 18
PRÔTÊIN
KIỂM TRA BÀI CŨ
Một đoạn của 1 mạch ADN có trình tự các nuclêôtit như sau:
−A−T− G − X− T− A− G −A−X −
Xác định trình tự các nuclêôtit trong đoạn ARN được tổng hợp từ mạch ADN trên
Trả lời:
PRÔTÊIN
Thịt bò
Trứng gà ốp la
Gà luộc
Chè đậu
Sữa
Thành phần chủ yếu của các món ăn trên là gì?
I. Cấu trúc của prôtêin:
Quan sát sơ đồ cấu trúc hoá học phân tử prôtêin, Nghiên cứu thông tin SGK, trả lời câu hỏi
Prôtêin được cấu tạo từ những nguyên tố hóa học nào?
Bài 18 : PRÔTÊIN
1. Cấu tạo hóa học
- Prôtêin là hợp chất hữu cơ được cấu tạo chủ yếu từ các nguyên tố: C, H, O, N (có thể có thêm S hoặc P )
I. Cấu trúc của prôtêin:
1.Cấu tạo hóa học
Bài 18 : PRÔTÊIN
I. Cấu trúc của prôtêin:
Quan sát sơ đồ cấu trúc hoá học phân tử prôtêin, Nghiên cứu thông tin SGK, trả lời câu hỏi
Em có nhận xét gì về kích thước và khối lượng của Prôtêin?
Bài 18 : PRÔTÊIN
- Prụtờin du?c c?u t?o ch? y?u t? cỏc nguyờn t?: C, H, O, N
I. Cấu trúc của prôtêin:
- Prôtêin thuộc loại đại phân tử, có kích thước và khối lượng lớn
1. Cấu tạo hóa học
Bài 18 : PRÔTÊIN
Prôtêin được cấu tạo theo nguyên tắc nào?
Prôtêin cấu tạo theo nguyên tắc đa phân: gồm nhiều đơn phân, đơn phân là các axitamin, có hơn 20 loại axitamin khác nhau.
Các axit amin được liệt kê đầy đủ dưới bảng sau:
- Prụtờin du?c c?u t?o ch? y?u t? cỏc nguyờn t?: C, H, O, N,
I. Cấu trúc của prôtêin:
- Prôtêin thuộc loại đại phân tử, có kích thước và khối lượng lớn
1. Cấu tạo hóa học
Bài 18 : PRÔTÊIN
- Prôtêin cấu tạo theo nguyên tắc đa phân, gồm hàng trăm đơn phân là các Axit amin thuộc hơn 20 loại khác nhau.
- Prôtêin có tính đa dạng và đặc thù do: số lượng thành phần, trình tự sắp xếp của các axit amin tạo nên.
2. Tính đa dạng và đặc thù.
-Tính đa dạng và đặc thù của Prôtêin còn thể hiện ở cấu trúc không gian.
3. Cấu trúc không gian
Bậc: 2
Bậc: 4
Bậc: 3
Bậc: 1
I. Cấu trúc của prôtêin:
3.Cấu trúc không gian.
Prôtêin có 4 bậc cấu trúc không gian
Bài 18 : PRÔTÊIN
Là trình tự sắp xếp các axit amin trong chuỗi axit amin
- Bậc 1:
Là chuỗi axit amin (b?c 1) tạo các vòng xoắn lò xo đều đặn
Các vòng xoắn ở Prôtêin dạng sợi được bện với nhau kiểu dây thừng tạo cho sợi chịu lực khoẻ hơn
- Bậc 2:
Là dạng không gian ba chiều của prôtêin do cấu trúc bậc 2 cuộn xếp thành kiểu đặc trưung cho từng loại prôtêin.
- Bậc 3:
Lµ cÊu tróc cña mét sè lo¹i pr«tªin gåm hai hay nhiÒu chuçi axit amin cïng lo¹i hay kh¸c lo¹i kÕt hîp víi nhau.
- Bậc 4:
Prôtêin có tính đa dạng và đặc thù là do Do:
+ Sè lượng, thµnh phÇn, tr×nh tù s¾p xÕp cña c¸c axit amin.
AND có tính đa dạng và đặc thù là do:
+ Sè lượng, thµnh phÇn, tr×nh tù s¾p xÕp cña c¸c nuclêôtít.
ADN
PRÔTÊIN
- ADN cấu tạo theo nguyên tắc đa phân
- Prôtêin cấu tạo theo nguyên tắc đa phân
- Đơn phân là nuclêôtít
- Đơn phân là axit amin
+ Do cấu trúc không gian
Một số điểm khác nhau giữa ADN và Prôtêin
II. Chức năng của prôtêin:
1. Chức năng cấu trúc
Bài 18 : PRÔTÊIN
Chức năng cấu trúc
Prôtêin loại Histụn tham gia v�o c?u trỳc c?a NST
TẾ
BÀO
MÔ
CƠ
QUAN
HỆ CƠ
QUAN
Collagen và Elastin tạo nên cấu trúc sợi rất bền của mô liên kết, dây chẳng, gân. Keratin tạo nên cấu trúc chắc của da, lông, móng. Prôtêin tơ nhện, tơ tằm tạo nên độ bền vững của tơ nhện, vỏ kén
II. Chức năng của prôtêin:
1. Chức năng cấu trúc
Bài 18 : PRÔTÊIN
Pr«tªin là thành phần cấu tạo của chất nguyên sinh, là hợp phần quan trọng xây dựng nên các bào quan và màng sinh chất…
2.Chức năng xúc tác quá trình trao đổi chất
Chức năng xúc tác các quá trình trao đổi chất
(bản chất của enzim là prôtêin)
Tinh bột (chín)
Đường mantozơ
Sự tiêu hoá ở khoang miệng
Enzim
(Amilaza)
Hiện đã biết khoảng 3500 loại enzim. Ngoài ra trong quá
trình tổng hợp AND và ARN cần có 1 số enzim tham gia
xúc tác hay làm vai trò khác như: ADN primeraza,
ARN primeraza, primaza, helicaza…
II. Chức năng của prôtêin:
1. Chức năng cấu trúc
Bài 18 : PRÔTÊIN
Pr«tªin là thành phần cấu tạo của chất nguyên sinh, là hợp phần quan trọng xây dựng nên các bào quan và màng sinh chất…
2.Chức năng xúc tác quá trình trao đổi chất
Pr«tªin là thành phần chủ yếu của các enzim tham gia các phản ứng sinh hóa
3. Chức năng điều hòa quá trình trao đổi chất
VD: Do rối loạn hoạt động nội tiết của tuyến tuỵ
-> tạo lượng Insulin giảm hoặc không tiết ra .
Đường glucôzơ
(trong máu)
glucôgen (gan và cơ)
insulin
glucôgen (gan và cơ)
Đường glucôzơ
(trong máu)
glucagôn
=> Các hoocmôn phần lớn là prôtêin, tham gia điều hoà quá trình trao đổi chất.
Chức năng điều hoà các quá trình trao đổi chất
Prôtêin ? d?ng hoúc mụn nhu Insulin cú vai trũ di?u ho� h�m lu?ng du?ng trong mỏu
II. Chức năng của prôtêin:
1. Chức năng cấu trúc
Bài 18 : PRÔTÊIN
Pr«tªin là thành phần cấu tạo của chất nguyên sinh, là hợp phần quan trọng xây dựng nên các bào quan và màng sinh chất…
2.Chức năng xúc tác quá trình trao đổi chất
Pr«tªin là thành phần chủ yếu của các enzim tham gia các phản ứng sinh hóa
3. Chức năng điều hòa quá trình trao đổi chất
Các hoocmon phần lớn là prôtêin tham gia điều hòa các quá trình sinh lí của cơ thể.
* Ngoài ra Pr còn có chức năng bảo vệ cơ thể (kháng thể ), vận chuyển, cung cấp năng lượng….
Bệnh tiểu đường hay còn gọi là đái tháo đường hoặc bệnh dư đường
Nguyên nhân: Do sự rối loạn sự chuyển hóa cacbohydrat khi hoocmon insulin của tuyến tụy bị thiếu hoặc giảm các tác động đối với cơ thể làm cho lượng đường trong máu ở mức cao
Cơ thể thiếu prôtêin
Sử dụng quá nhiều prôtêin
Hậu quả:
- Khô da, nứt nẻ, chai chân, lở loét, sưng phù, … dễ dẫn đến nhiễm trùng, hoại tử, gây loét…
– Giảm thị lực, đục thủy tinh thể, quáng gà, mù lòa…
– Nguy cơ mắc các bệnh về tim mạch, mỡ máu và đột quỵ,…
– Có thể bị nhiễm trùng ở bất cứ bộ phận nào
- Nhiễm trùng đường tiểu bàng quang, thận…
Phòng bệnh
Kiểm soát cân nặng - chiến lược đầu tiên giúp tránh xa bệnh tiểu đường

Tăng cường luyện tập thể dục giảm tới 30% nguy cơ mắc tiểu đường

Chế độ ăn, uống khoa học
CÁC DẠNG TỒN TẠI CỦA PROTEIN
+ Protein dạng hình cầu
+ Protein dạng hình sợi
móng,
như: keratin của tóc,
sừng;
mạng nhện.
fibroin của tơ tằm,
miozin của cơ bắp,
Hai dạng chính:
hemoglobin của máu
như anbumin của lòng trắng trứng,
Phân biệt ADN, ARN, Protein