ChươngII:
NHIỆT HỌC
Các chất được cấu tạo như thế nào?
Nhiệt năng là gì? Có mấy cách truyền nhiệt năng?
Nhiệt lượng là gì? Xác định nhiệt lượng như thế nào?
Một trong những định luật tổng quát của tự nhiên là định luật nào?
Vì sao nói gas là nhiên liệu tốt hơn than đá, than đá là nhiên liệu tốt hơn củi?
CÁC CHẤT ĐƯỢC CẤU TẠO NHƯ THẾ NÀO?
Chủ đề:
CÁC CHẤT ĐƯỢC CẤU TẠO NHƯ THẾ NÀO?
!
I. CÁC CHẤT CÓ ĐƯỢC CẤU TẠO TỪ NHỮNG HẠT RIÊNG BIỆT KHÔNG?
* 4 triệu nguyên tử sắt nối liền nhau thành một hàng chỉ dài 1 mm!
*Khối lượng 1 nguyên tử các bon bằng:
0,000 000 000 000 000 000 000 019 926 g
= 1,9926.10-23g
* 100 triệu phân tử hiđro xếp sát nhau thành một hàng cũng chỉ dài 1 cm!
Nhìn qua kinh hiển vi hiện đại.
Bề mặt con dao sắt nhìn bằng mắt.
Kính hiển vi điện tử hiện đại
Ảnh chụp các nguyên tử Silic
Phân tử Pentacene
Ảnh chụp các nguyên tử sắt
Tại sao các chất trông đều có vẻ liền một khối, mặc dù chúng đều được cấu tạo từ các hạt riêng biệt?
A. Vì kích thước hạt không nhỏ lắm nhưng chúng lại nằm rất sát nhau.
B. Vì các hạt vật chất rất nhỏ, khoảng cách giữa chúng cũng rất nhỏ nên mắt thường ta không thể phân biệt
C. Vì một vật chỉ được cấu tạo từ một số ít các hạt mà thôi.
D. Một giải thích khác.
B
Điền vào chỗ trống cho đúng ý nghĩa vật lý.
...................là hạt nhỏ nhất.
A. nguyên tử
B. Phân tử
C. chất
D. Vật
A. nguyên tử
Như vậy:
Các chất được cấu tạo từ các hạt riêng biệt gọi là nguyên tử, phân tử.
Nguyên tử là hạt chất nhỏ nhất, còn phân tử là nhóm các nguyên tử kết hợp lại. Vì nguyên tử và phân tử đều vô cùng nhỏ bé nên các chất nhìn có vẻ như liên một khối.
CÁC CHẤT ĐƯỢC CẤU TẠO NHƯ THẾ NÀO?
II. GIỮA CÁC PHÂN TỬ NGUY£N Tö CÓ KHOẢNG CÁCH KHÔNG?
C2
Hãy giải thích sự hụt thể tích trong thí nghiệm trộn rượu với nước ?
CÁC CHẤT ĐƯỢC CẤU TẠO NHƯ THẾ NÀO?
II. GIỮA CÁC PHÂN TỬ, NGUY£N Tö CÓ KHOẢNG CÁCH KHÔNG?
?
nước
50
50
rượu
Hỗn hợp rượu nước
ml
ml
ml
C2
Giữa các phân tử nước cũng như giữa các phân tử rượu đều có khoảng cách. Khi trộn rượu với nước các phân tử rượu đã xen kẽ vào khoảng cách giữa các phân tử nước và ngược lại. Vì vậy thể tích hỗn hợp rượu nước giảm.
Như vậy: giữa các phân tử có khoảng cách
Nguyên tử
Ảnh chụp các nguyên tử Silic
Khoảng cách
Thả một cục đường vào một cốc rồi khuấy đều lên. Đường tan và nước có vị ngọt. Câu giải thích nào sau đây là đúng.?
A. Vì khi khuấy nhiều nước và đường cùng nóng lên.
B. Vì khi khuấy lên thì các phân tử đường xen vào khoảng cách giữa các phân tử nước.
C. Vì khi bỏ đường vào và khuấy lên thể tích nước trong cốc tăng.
D. Các giải thích trên không đúng.
C4
Quả bóng cao su hoặc quả bóng bay bơm căng, dù có buộc thật chặt cũng cứ ngày một xẹp dần.
Tại sao xăm xe đạp còn tốt đã bơm căng, để lâu ngày vẫn bị xẹp?
A. Vì lúc bơm, không khí vào xăm xe còn nóng, sau một thời gian không khí nguội đi và co lại làm cho xă
B. Vì giữa các phân tử của chất làm xăm xe có khoảng cách nên không khí có thể thoát qua đó ra ngoài.
C. Vì xăm xe làm bằng cao su nên nó tự co lại
D. vì không khí trong xăm xe tự thu nhỏ thể tích của nó.
C5
Cá muốn sống được phải có không khí để hô hấp, nhưng ta vẫn thấy cá sống được trong nước.
Cá vẫn sống được trong nước vì các phân tử không khí có thể xen vào khoảng cách giữa các phân tử nước.
C5
Hãy tưởng tượng giữa sân có quả bóng khổng lồ và có rất nhiều học sinh xô đẩy quả bóng từ mọi phía. Do những xô đẩy này không cân bằng nên quả bóng lúc bay lên khi rơi xuống, lúc sang trái, khi sang phải.
Trò chơi này liên quan đến tính chất quan trọng của nguyên tử, phân tử mà chúng ta sẽ nghiên cứu trong tiết học hôm nay.
III. NGUYÊN TỬ, PHÂN TỬ CHUYỂN ĐỘNG HAY ĐỨNG YÊN
1. Thí nghiệm Bơ-rao
Hình ảnh quan sát được
Hiện tượng: Hạt phấn hoa
chuyển động không ngừng
về mọi phía.
III. NGUYÊN TỬ, PHÂN TỬ CHUYỂN ĐỘNG HAY ĐỨNG YÊN
1. Thí nghiệm Bơ-rao
Đường chuyển động
của hạt phấn hoa
II. Các nguyên tử, phân tử
chuyển động không ngừng
III. NGUYÊN TỬ, PHÂN TỬ CHUYỂN ĐỘNG HAY ĐỨNG YÊN
Hiện tượng: Hạt phấn hoa
chuyển động không ngừng
về mọi phía.
Quan sát và so sánh sự tương tự
C1: Quả bóng tương tự với ….…………..trong thí nghiệm Bơ rao.
C2: Các học sinh tương tự như……..……………….trong thí nghiệm Bơ rao.
- Quả bóng chuyển động được là nhờ…...……….. xô đẩy từ nhiều phía.
- Hạt phấn hoa chuyển động được là nhờ…………………………..
………………………………………………………
hạt phấn hoa
những phân tử nước
các học sinh
- các phân tử nước chuyển động đến va chạm vào hạt phấn hoa từ nhiều phía.
1. Thí nghiệm Bơ-rao
2. Các nguyên tử, phân tử
chuyển động không ngừng
An-be Anh-xtanh (1879 -1955)
Các nguyên tử, phân tử chuyển động hỗn độn không ngừng.
III. NGUYÊN TỬ, PHÂN TỬ CHUYỂN ĐỘNG HAY ĐỨNG YÊN
Hiện tượng: Hạt phấn hoa
chuyển động không ngừng
về mọi phía.
Sự va chạm của các phân tử nước vào hạt phấn hoa
C3 : Tại sao các phân tử nước có thể làm cho các hạt phấn hoa chuyển động ?
Nguyên nhân là do các phân tử nước không đứng yên mà chuyển động không ngừng. Trong khi chuyển động các phân tử nước va chạm vào các hạt phấn hoa từ nhiều phía, các va chạm này không cân bằng nhau làm cho các hạt phấn hoa chuyển động hỗn độn không ngừng.
2. Các nguyên tử, phân tử chuyển động không ngừng.
III. NGUYÊN TỬ, PHÂN TỬ CHUYỂN ĐỘNG HAY ĐỨNG YÊN
Nước nóng
Nước lạnh
III. NGUYÊN TỬ, PHÂN TỬ CHUYỂN ĐỘNG HAY ĐỨNG YÊN ?
3. Chuyển động phân tử và nhiệt độ
Nhiệt độ của vật càng cao thì các nguyên tử, phân
tử cấu tạo nên vật chuyển động càng nhanh.
4. Luyện tập
Tại sao khi mở lọ nước hoa trong lớp học một lát sau các phân tử nước hoa lại có mặt khắp mọi nơi trong phòng?
Vì các phân tử nước hoa chuyển động theo mọi hướng nên có một số phân tử này ra khỏi lọ nước hoa và tới được các vị trí khác nhau trong lớp học.
III. NGUYÊN TỬ, PHÂN TỬ CHUYỂN ĐỘNG HAY ĐỨNG YÊN
GHI NHỚ
- Giữa các nguyên tử, phân tử có khoảng cách.
- Các nguyên tử , phân tử chuyển động không ngừng . Nhiệt độ của vật càng cao thì các nguyên tử, phân tử chuyển động càng nhanh
- Các chất được cấu tạo từ những hạt riêng biệt vô cùng nhỏ bé gọi là phân tử, nguyên tử.
Công việc về nhà
Làm các bài tập19.1 đến 19.6 ( SBT)
Làm bài 20.5 ( SBT)
Học thuộc ghi nhớ
Nguyên tử và phân tử đều vô cùng nhỏ bé!
6.1024Kg
0,3Kg
Phân tử Hidrô
I. CÁC CHẤT CÓ ĐƯỢC CẤU TẠO TỪ NHỮNG HẠT RIÊNG BIỆT KHÔNG?
Em có biết!
1000000
10 Km
1000000
Dấu chấm(.)
Nguyên tử và phân tử đều vô cùng nhỏ bé!
Ảnh chụp các nguyên tử Silic
Tiết học đến đây là kết thúc
Chúc các em học tốt