TIẾT 46 – LUYỆN TÂP
CHỦ ĐỀ: PHÒNG TRÁNH VÀ GIẢM NHẸ THƯƠNG TÍCH DO ĐỘNG ĐẤT
Động đất là gì?
1. Động đất
Khái niệm
Động đất
Động đất là những rung chuyển đột ngột mạnh mẽ của vỏ Trái Đất.
Nguyên nhân sinh ra động đất?
Do hoạt động của núi lửa, sự dịch chuyển của các mảng kiến tạo, đứt gãy trong vỏ Trái Đất.
Động đất
Khái niệm
Động đất là những rung chuyển đột ngột mạnh mẽ của vỏ Trái Đất.
Nguyên nhân
Do hoạt động của núi lửa, sự dịch chuyển của các mảng kiến tạo, đứt gãy trong vỏ Trái Đất.
Nêu hậu quả do động đất gây ra.
Tác hại: Chết rất nhiều người, phá hủy công trình, tài sản….
Động đất
Hậu quả
Đổ nhà cửa, các công trình xây dựng, gây thiệt hại lớn về người và tài sản.
Có thể gây nên lở đất, biến dạng đáy biển, làm phát sinh sóng thần khi xảy ra ở biển.
Khi động đất xảy ra, khởi đầu người ta nghe thấy?
những tiếng động ở dưới đất nghe vang dội như sấm. tiếp đó đất bỗng nhiên rung chuyển và chuyển động theo nhiều cách:
   Chuyển động thẳng: bàn, ghế, tủ, giường, nhà cửa và mọi thứ bị bắn tung lên. Tuy nhiên đây lại là hiện tượng rất hiếm thấy.
   Chuyển động nằm ngang: vách tường, cột đèn điện, cây cối nằm xuống theo cùng một phương, rồi lại đứng dậy.
   Chuyển động gợn sóng: mặt đất uốn éo như những gợn sóng, đường xe lửa trở nên ngoằn ngoèo.
   Chuyển động xoay tròn: là do sự phối hợp của ba chuyển động trên: các cột trụ, bức tường bị xoay tròn nhưng vẫn còn thẳng đứng.sau đó, mặt đất trở lại yên lặng nhưng ta vẫn nghe thấy những chấn động phụ tiếp diễn trong thời gian dài.
Thảo luận nhóm
Hãy xác định những việc cần làm
Trước khi có động đất xảy ra
Khi có động đất xảy ra
Sau khi có động đất xảy ra
Ứng phó với động đất:
Trước khi xảy ra động đất:
Dự trữ nước uống, đồ ăn đóng hộp, đèn pin, pin, radio, bông băng, thuốc chữa bệnh thông thường, thay đổi khi hết hạn sử dụng;
Không đặt các vật nặng lên giá đỡ cao; không đặt giường ngủ sát cửa kính;
Những vật dụng trong nhà dễ ngã đổ, rơi xuống, nên được gắn chặt vào tường nhà để khi lung lay cũng không rơi xuống đất gây thương tích;
Các đồ đạc nặng như kệ sách, tủ, chén bát…. nên đặt xa khỏi các cửa ra vào, các nơi thường lui tới để khi ngã đổ vẫn không chắn lối ra và nên gắn chặt vào tường nhà;
Theo dõi thông báo và chỉ dẫn của cơ quan phòng chống thiên tai và cứu hộ, cứu nạn.
Khi xảy ra động đất
Nếu động đất xảy ra trong lúc trong nhà, chui xuống một gầm bàn lớn hay giường nếu nó có thể chịu được nhiều vật rớt. Như thế khi nhà sập vẫn có khí thở. Nếu bàn chuyển động, đi theo bàn.
Nếu không có gầm bàn thì tìm góc phòng hay cửa mà đứng. Tránh cửa kính.
Tránh xa những vật có thể rơi xuống.
Che mặt và đầu để khỏi bị các mảnh vụn trúng.
Nếu điện cúp, dùng đèn pin. Đừng dùng nến hay diêm vì chúng có thể gây hỏa hoạn.
Nếu động đất xảy ra trong lúc ở ngoài đường, tránh xa các tòa nhà và dây điện. Tìm chỗ trống mà đứng.
Nếu động đất xảy ra trong lúc lái xe, ngừng xe ở lề đường. Tránh các cột điện, dây điện, và đường cầu.
Đăc biệt, nếu đang ở trong các tòa nhà cao tầng:
Tuyệt đối không được dùng thang máy vì khi có động đất thì hay kèm theo mất điện và nếu dùng thang máy thì sẽ bị kẹt.
Cũng nên tránh xa các khu vực có cửa kính, đèn điện treo.
Nghiên cứu cho thấy có khá nhiều người bị thương là do cố ra khỏi tòa nhà cao tầng ngay lập tức hoặc chạy sang các chỗ khác cùng tòa nhà. Hầu hết thương vong liên quan tới động đất do bị tường đổ, các mảnh kính bị vỡ và văng vào người.
Khi xảy ra động đất:

Nếu động đất xảy ra khi đang ở trong nhà, ngay lập tức chui xuống gầm bàn hay gầm giường để tránh các vật rơi xuống đầu và nếu nhà sập vẫn có không khí để thở. Nếu không có gầm bàn thì chạy đến góc phòng mà đứng, không chạy ra khỏi nhà khi có chấn động do động đất gây ra. Sau khi chấn động ngừng mới rời khỏi phòng, nhà nếu cần;
    Khi di chuyển ra khỏi nhà cần lấy các vật che trên đầu như gối, cặp sách, cặp tài liệu;
  Nếu động đất xảy ra khi đang ở ngoài đường thì phải lánh nạn ở những bãi đất trống, chạy tránh xa các tòa nhà, tường cao, cây to và đường dây điện để tránh sập đổ;
    Nếu động đất xảy ra khi đang ở gần bờ biển thì phải đề phòng sóng thần do động đất xảy ra ở đáy biển;
     Sau chấn động đầu tiên thường có thời gian yên tĩnh, sau đó mới có chấn động mới, do đó không nên hoảng sợ. Chấn động mới có thể xảy ra sau vài phút, vài giờ thậm chí sau vài ngày tùy thuộc động đất mạnh hay yếu.
Sau Khi xảy ra động đất:

Kiểm tra thử có ai bị thương không. Đừng di chuyển người bị thương trừ khi họ ở gần dây điện hay những nguy hiểm khác. Gọi cấp cứu nếu có người tắt thở. Nếu bị nhà sập, gây tiếng động để kêu cứu.
Chuẩn bị cho các trận dư chấn, những trận động đất gây ra bởi trận động đất vừa xảy ra. Tuy chúng nhỏ hơn, chúng vẫn có thể gây ra thương tích.
Mở rađiô để xem có tin tức khẩn cấp không.
Động đất có thể làm đứt dây điện, gas, hay nước. Nếu ngửi thấy có mùi hôi, mở cửa sổ và tắt đường gas, đừng tắt mở máy nào hết, và ra ngoài. Thông báo các nhà chức trách.
Đến nơi đã chọn để tụ họp và tính đầy đủ.
Hãy ghi nhớ 10 điều sau để giúp bạn bình tĩnh trong khi động đất xảy ra
Nguyên tắc1: Bảo vệ bản thân và gia đình mình!
Những sự rung lắc mạnh đầu tiên của trận động đất chỉ diễn ra trong một vài phút. Hãy nấp dưới những cái bàn vững chắc như bàn ăn, bàn làm việc… để chống đỡ và bảo vệ đầu mình khỏi những đồ vật rơi xuống.
Nguyên tắc 2: Ngắt các nguồn ga, lò sưởi dầu… ngay khi bạn cảm thấy động đất, nếu lửa bùng ra, cần dập tắt nhanh chóng !
Hành động nhanh của bạn khi dập lửa sẽ ngăn ngừa những thảm họa lớn. Hãy tạo thành thói quen tắt nguồn ga thậm chí cả trong những trận động đất nhỏ.
Nguyên tắc 3: Tránh việc vội vã đi ra khỏi nhà của mình !
Thật nguy hiểm để vội vã ra khỏi nhà. Kiểm tra cẩn thận tình hình xảy ra xung quanh mình và cố gắng hành động một cách bình tĩnh
Nguyên tắc 4: Mở cửa để đảm bảo lối thoát!
.
Đặc biệt trong những căn hộ bê tông cốt sắt, cửa có thể bị biến dạng do động đất mạnh và không thể mở ra, bạn có thể bị nhốt ở trong phòng. Để tránh tình trạng trên, phải mở cửa ngay lập tức để đảm bảo đường thoát ra ngoài.
Nguyên tắc 5: Khi ở ngoài trời, bảo vệ đầu và tránh xa khỏi những vật gây nguy hiểm.
Nếu bạn gặp phải động đất khi đang ở ngoài trời, bạn nên bảo vệ mình khỏi những khối tường bê tông đổ xuống và các đồ vật rơi xuống như các bộ phận của cửa sổ, các biển tên cửa hàng, biển quảng cáo. Trú ẩn tại tòa nhà an toàn hoặc nơi có không gian ngoài trời rộng
Nguyên tắc 6: Nếu bạn ở cửa hàng lớn, siêu thị, rạp hát hoặc các địa điểm tương tự, theo sự chỉ dẫn của nhân viên
Ở những nơi đông người, một vài người có thể hoảng sợ. Tránh để bị hốt hoảng theo và cần bình tĩnh
Nguyên tắc 7: Đỗ xe vào sát lề đường, Việc lái xe có thể bị cấm tại một số khu vực !
Lái xe vì những việc cá nhân, ích kỷ làm cho sự hỗn loạn trở nên tồi tệ hơn. Lắng nghe đài để có hành động phù hợp.
Nguyên tắc 8: Cẩn thận đá rơi, lở đất và sóng thần.
Tại những nơi có nguy hiểm vì đá rơi, lở đất và sóng thần, tìm nơi trú ẩn ở vị trí an toàn ngay.
Nguyên tắc 9: Di chuyển đến nơi trú ẩn bằng cách đi bộ hơn là đi xe ôtô, và chỉ mang theo những vật cần thiết!
Lái xe ôtô có thể gây ra tắc đường và gây trở ngại cho xe cứu hỏa và các hoạt động cứu viện cho người bị nạn. Vì vậy di chuyển đến nơi trú ẩn bằng cách đi bộ thay vì đi ôtô. Khi di chuyển, chỉ mang theo những vật bạn cần.
Nguyên tắc 10: Tránh việc hiểu nhầm vấn đề vì tin đồn sai, cố gắng thu thập và hành động theo những thông tin đúng!
Trong thảm họa con người thường có khuynh hướng hiểu nhầm vấn đề vì tin đồn sai và những thông tin không chính xác. Cố gắng có được thông tin chính xác được cung cấp bởi các phương tiện thông tin đại chúng, chính quyền sở tại, trạm cứu hỏa và cảnh sát .
sơ tán
Câu hỏi thảo luận nhóm : 3 phút
Nêu các biện pháp phòng tránh khi có động đất xảy ra.
Lập trạm dự báo để sơ tán dân cư
Làm nhà vật liệu nhẹ: bằng gỗ, giấy.
- Nếu đang trong giờ học có động đất xảy ra, em sẽ làm gì để bảo vệ mình?
+ Khi đang ở trong lớp học, nhanh chóng trú ẩn dưới gầm bàn, tránh khu vực kê giá sách, tủ để đồ.
+ Khi đang ở hành lang, sân vận động, nhà thể thao, tập trung lại vào chính giữa
+ Khi đang ở phòng thí nghiệm, nhanh chóng rời khỏi đây vì có thể cháy nổ
+ Không được phép tự ý chạy về nhà vì từ trường về nhà rất có thể gặp nguy hiểm.